Aliyev Ankara'daki Türk Devletleri Zirvesi'ne katılmayacak

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in, yoğun programını gerekçe göstererek Ankara'da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi'ne katılmayacağı bildirildi.

Karar, Türkiye ile Azerbaycan arasında başörtüsü tartışması ve Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral'ın görevden ayrılmasıyla tırmanan gerilimin ardından geldi. Bakü yönetimi, zirvede dışişleri bakanı düzeyinde temsil edilecek.

Azerbaycan basınında yer alan haberlere göre Aliyev, "önceden planlanan programı ve yoğun çalışma takvimi" nedeniyle Türkiye ziyaretini iptal etti. Zirvede Azerbaycan'ı Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov'un temsil etmesi bekleniyor.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 21 Ekim'de Aliyev ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde Azerbaycan Cumhurbaşkanı'nı Ankara'daki zirveye davet etmişti. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığından yapılan açıklamada, görüşmede ikili ilişkiler ile bölgesel ve küresel gelişmelerin ele alındığı belirtilmişti. Açıklamada Aliyev'in zirveye katılıp katılmayacağına ilişkin bir bilgi verilmemişti.

Aliyev'in katılmama kararının Türkiye ile yaşanan gerilimle bağlantılı olduğuna ilişkin iki ülke makamlarından doğrulanmış bir açıklama yapılmadı.

Gerilimin merkezinde başörtüsü tartışması var

Türkiye ile Azerbaycan arasındaki son gerilim, Bakü yönetiminin okullardaki kıyafet kurallarını değiştirmesi ve bu düzenlemenin başörtülü öğrencilerin eğitim hakkını kısıtladığı yönündeki eleştirilerle gündeme geldi.

Azerbaycan'da 21 Eylül'de kabul edilen yeni kıyafet düzenlemesi, okul üniformasıyla bağdaşmadığı veya laik eğitim ilkelerine aykırı olduğu değerlendirilen ek giysilere yönelik kısıtlamalar getirdi. Düzenlemenin uygulanması sırasında başörtülü öğrencilerin okullara alınmadığına ilişkin haberler Türkiye'de tepki çekti.

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral, ekim ayında sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada başörtülü öğrencilerin eğitim hakkının engellenmesini eleştirdi. Saral'ın açıklamalarının ardından Azerbaycan iktidarındaki Yeni Azerbaycan Partisi, Türkiye'den gelen eleştirileri ülkenin iç işlerine müdahale olarak değerlendiren sert bir açıklama yayımladı.

Azerbaycan yönetiminin, Saral'ın görevden alınmasını Ankara'dan talep ettiği Middle East Eye tarafından ileri sürüldü. Ancak bu talep, iki ülkenin resmi makamlarınca doğrulanmadı. Saral, 25-26 Ekim tarihlerinde görevinden ayrıldığını duyurdu. Türkiye'deki bazı haberlerde kararın iki ülke arasındaki diplomatik gerilimi azaltma amacı taşıdığı öne sürüldü.

Aliyev'in katılmama kararının, Saral'ın görevden ayrılmasının ardından da gerçekleşmesi, Ankara-Bakü ilişkilerindeki gerilimin giderilip giderilmediği sorusunu gündeme getirdi. Bununla birlikte, yoğun program gerekçesinin ötesinde kararın siyasi nedenlerine ilişkin kesin bir sonuca ulaşmak için resmî açıklama veya bağımsız doğrulama bulunmuyor.

Gerilime rağmen karşılıklı müttefiklik mesajları

Aliyev, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla Erdoğan'a gönderdiği kutlama mesajında Türkiye ile Azerbaycan arasındaki dostluk ve kardeşlik bağlarını vurguladı.

Aliyev, 2021'de imzalanan Şuşa Beyannamesi'ne atıfta bulunarak iki ülke ilişkilerinin müttefiklik seviyesine ulaştığını belirtti. Mesajda son haftalardaki başörtüsü tartışmasına veya Oktay Saral'ın görevden ayrılmasına değinilmedi.

Türk Devletleri Teşkilatı'nın Ankara'daki zirvesinde üye ülkeler arasındaki siyasi ve ekonomik iş birliğinin yanı sıra enerji, ticaret, ulaştırma ve dijital altyapı alanlarındaki ortaklıkların ele alınması planlanıyor. Türkiye, zirvenin ardından teşkilatın dönem başkanlığını Azerbaycan'dan devralacak.

Aliyev'in zirveye katılmaması, iki ülke arasındaki gerilimin diplomatik ilişkilere yansıması bakımından dikkat çekerken, Ankara ve Bakü yönetimlerinden ilişkilerin geleceğine veya katılım kararının gerekçesine ilişkin yeni bir açıklama yapılmadı.

Kaynak: Mepa News