Aliyev yönetimi başörtüsü yasağını özel okulları kapsayacak şekilde genişletiyor

Azerbaycan'da devlet okullarında başörtülü öğrencilerin derslere alınmamasına yol açan kıyafet düzenlemesinin ardından, uygulamanın Bakü'deki özel okullara da yansıdığı bildirildi.

Velilerin aktardığına göre bazı özel okullar, başörtülü öğrencilerin ailelerine çocuklarının başörtülerini çıkarmaları için 20 gün süre tanıdı.

Azerbaycan merkezli Qəzetçi'nin 4 Kasım tarihli haberine göre, 3 Kasım'da başörtülü öğrencilerin velileri Bakü'deki bazı özel okullara çağrıldı. Görüşmelerde ailelere, öğrencilerin eğitimlerine devam edebilmeleri için başörtülerini çıkarmaları gerektiği ve bu konuda 20 günlük süre verildiği bildirildi.

Haberde, devlet okullarından uzaklaştırılan başörtülü öğrencilerin özel okullara nakil ve kabul işlemlerinin de 2 Kasım itibarıyla durdurulduğu belirtildi. Bu bilgilerin, devlet ve özel okullarda öğrenim gören öğrencilerin velilerinden edinildiği kaydedildi.

Velilerden biri, kızını Bakü'deki Simurq Lisesi'ne kaydettirmek istediğini ancak okulda boş yer bulunmadığının söylendiğini aktardı. Aynı veli, okul yönetiminin özel eğitim kurumu olmasına rağmen Eğitim Bakanlığından gelecek talimatı beklediğini ifade etti.

Qəzetçi'ye konuşan bir başka veli ise çocuğunu Hədəf, Atatürk ve Dəyanət liselerine kaydettirmek istediğini ancak kabul edilmediğini söyledi. Velinin aktardığına göre, bazı okullar başörtülü öğrencilerin yeni kaydını kabul etmezken, Dəyanət Lisesi mevcut öğrencilerin başörtüsüyle eğitim görmesine engel çıkarmadığı halde yeni öğrenci alımını durdurdu.

Hədəf Lisesinden ismini açıklamayan bir çalışan da okulun devletin belirlediği kurallara uymak zorunda olduğunu belirterek, özel okul statüsünün bu konuda farklı bir uygulama yapılmasını sağlamadığını söyledi.

Bakanlık özel okulların kendi kıyafet kurallarını belirleyebileceğini açıklamıştı

Tartışmaların odağındaki düzenleme, Azerbaycan Bakanlar Kurulunun 21 Eylül'de kabul ettiği 309 sayılı kararla yürürlüğe girdi.

Devlet genel eğitim kurumlarındaki öğrenci kıyafetlerine ilişkin mevcut kurallarda yapılan değişiklikte, belirlenen "okul formasının bütünlüğünü bozan" ve "laiklik ilkesine uygun olmayan" diğer kıyafet unsurlarının kullanımına izin verilmeyeceği belirtildi.

Kararda başörtüsü veya hicap doğrudan zikredilmedi. Bununla birlikte, düzenlemenin uygulanmaya başlanmasının ardından ülkenin farklı bölgelerinde başörtülü kız öğrencilerin okullara alınmadığına ilişkin haberler ve protestolar gündeme geldi.

Azerbaycan Bilim ve Eğitim Bakan Yardımcısı Firudin Gurbanov, 2 Kasım'da hükümete yakın APA haber ajansına verdiği mülakatta, devlet okulları için belirlenen kıyafet kurallarının özel okulları doğrudan kapsamadığını söyledi. Gurbanov, özel genel eğitim kurumlarının kendi tüzükleri doğrultusunda kıyafet kuralları belirleyebileceğini ifade etti.

Bununla birlikte Bakan Yardımcısı, devlet ve özel okullar arasında bu konuda farklı uygulamalar bulunmasının veliler tarafından aynı şekilde karşılanmayabileceğini belirterek, tüm eğitim kurumlarında öğrenci güvenliği, eğitim hakkı ve disiplinin korunmasına yönelik ilkelerin tutarlı biçimde uygulanmasının olumlu olacağını savundu.

Özel okullarda başörtülü öğrencilerin kabulünün durdurulması ve velilere 20 günlük süre verildiği yönündeki iddialar, Bakan Yardımcısının açıklamasının ardından uygulamanın kapsamına ilişkin soru işaretlerini artırdı. Ancak özel okullara yönelik ülke çapında bağlayıcı yeni bir bakanlık talimatının yayımlandığına ilişkin kamuya açık bir belge bulunmuyor.

Velilerden ombudsmana başvuru

Başörtülü öğrencilerin eğitimlerine erişimi konusunda yaşanan sorunlar nedeniyle 3 Kasım'da 11 velinin Azerbaycan İnsan Hakları Komiseri (Ombudsmanı) Sabina Aliyeva'ya başvurduğu bildirildi.

Veliler, çocuklarının dini kıyafetleri nedeniyle eğitim hakkından mahrum bırakıldığını belirterek ayrımcılığa maruz kaldıklarını savundu.

Qəzetçi'ye konuşan velilerden Gulmira Aslanova, kızının okula alınmaması üzerine uzaktan eğitim seçeneklerini araştırdığını ve Eğitim Bakanlığına başvurduğunu söyledi.

Aslanova, 4 Kasım'da kendisine verilen yanıtta Azerbaycan'da dokuz yıllık eğitimin zorunlu olduğu ve yurt dışındaki uzaktan eğitim programlarının ülkede kabul edilmediğinin bildirildiğini aktardı.

Veliler, çocuklarının eğitimden uzak kalmaması için evden eğitim ve çevrim içi eğitim seçeneklerinin tanınmasını talep ediyor. Özellikle lise son sınıfta bulunan öğrencilerin mezuniyet ve sınav süreçlerinin belirsizliğe sürüklendiği ifade ediliyor.

Uluslararası insan hakları kuruluşlarından tepki

Azerbaycan'daki uygulama uluslararası insan hakları kuruluşlarının da tepkisini çekti. Uluslararası Af Örgütü, 2026 Ekim ayında yayımladığı açıklamada, başörtüsü taktıkları gerekçesiyle kız öğrencilerin sınıflara alınmamasının eğitim, din ve ifade özgürlükleri açısından ayrımcı bir uygulama olduğunu belirtti. Örgüt, yetkililere kısıtlamaları kaldırma ve öğrencilerin okula dönüşünü sağlama çağrısında bulundu.

İnsan Hakları İzleme Örgütü de 27 Ekim'de yayımladığı değerlendirmede, yeni kıyafet düzenlemesinin ardından başörtülü kız öğrencilerin okullara alınmadığını ve uygulamaya karşı düzenlenen protestolarda çok sayıda kişinin gözaltına alındığını bildirdi.

Azerbaycan yönetimi ise düzenlemeyi başörtüsüne yönelik açık bir yasak olarak değil, laik eğitim ilkesi ve okul kıyafetlerinde standartlaşmanın sağlanmasına yönelik bir uygulama olarak savunuyor.

Ancak başörtülü öğrencilerin devlet okullarından uzaklaştırılması ve özel okullarda da benzer kısıtlamaların gündeme gelmesi, ülkede eğitim hakkı ve dini özgürlükler konusundaki tartışmaları derinleştiriyor.

Kaynak: Mepa News