"Amerika oğlumu öldürdü": Yemen'de çocukları öldürülen Etiyopyalı aileler adalet arıyor

Middle East Eye | Tercüme: Mepa News

Yoksulluk içinde doğan ve ülkesinde çok az fırsata sahip olan Hiwot Mehari, Etiyopya'dan çıkıp Kızıldeniz üzerinden Yemen'e uzanan tehlikeli kaçakçılık rotasını kullandı. Buradan Suudi Arabistan'a ulaşmayı umuyordu.

Yemen ile Suudi Arabistan arasındaki Rago olarak bilinen ölümcül sınır bölgesinde 2 yıl geçirdikten sonra Mehari, sınır güvenlik görevlileri tarafından yakalandı ve cezaevine atıldı.

28 Nisan 2025'te, Yemen'in kuzeybatısındaki Sada'da bir göçmen gözaltı merkezine düzenlenen ABD hava saldırısında öldürülen onlarca Etiyopyalıdan biri oldu.

Ertesi gün öğle saatlerinde Mehari'nin anne ve babası, savaşın harap ettiği Tigray'deki Tsirae ilçesinde bulunan evlerinde haberi bir komşularından aldı.

Aile yıkıldı. ABD saldırısından bir gün önce onunla konuşmuşlardı. Oğulları, "Yakında bizi serbest bırakacaklar ve yeniden bir araya geleceğiz." demişti.

Babası Mehari Akeza, Middle East Eye'a yaptığı açıklamada, "Bir baba olarak bunu kabul etmek çok zordu ve bunun üstesinden gelemedik" dedi.

Eşiyle birlikte Etiyopya'nın kuzeyindeki Tigray'deki evinde oturan Akeza, oğluyla konuştuktan sadece birkaç saat sonra dünyasının nasıl paramparça olduğunu anlamakta zorlanıyordu.

"Oğlumun gittiğini hala kabul edemiyorum. Bazen kendi kendime onun geri geleceğini söylüyorum ve telefonunu bekliyorum. Buna nasıl inanabilirim? Oğlumu düzgün şekilde defnedemedim bile." dedi.

ABD'nin Husilerin kontrolündeki Yemen'in kuzeybatısındaki gözaltı merkezine düzenlediği hava saldırısında en az 68 Afrikalı göçmen ölmüş, 47 kişi de yaralanmıştı.

Saldırıdan sağ kurtulan ve MEE'ye konuşan kişiler, saldırıda öldürülenlerin tamamının Etiyopyalı, hepsinin erkek ve çoğunun 20'li yaşlarının başında olduğunu söyledi.

ABD Yemen'de sivil katliamına devam ediyor: En az 68 ölü

Ölenler arasında, hayatını değiştirmeyi ve Etiyopya'nın kuzeyinde uzak ve kırsal bir bölgede ekonomik zorluklarla mücadele eden ailesine destek olmayı amaçlayan genç Mehari de vardı.

Annesi Mebrat Gebre, "Amerika oğlumu, gururumu öldürdü, neden?" diye sordu. Gözleri yaşlarla dolarken nefesini toparlamak için durdu. "Bir hükümetin hiçbir sebep olmadan mahkumları öldürdüğünü hiç duymadım."

ABD Dışişleri Bakanlığı, Middle East Eye'ın yorum talebine yanıt vermedi.

Hiwot Mehari'nin anne ve babasının acısı, yaklaşık 140 milyon nüfuslu Etiyopya'da pek çok kişinin yaşadığı acıyı yansıtıyor. Ülkede gençler, iş bulma umuduyla çoğu zaman Körfez'e doğru tehlikeli yolculuğa çıkmak zorunda kalıyor.

Tsiruy Hailu da ABD hava saldırısında öldürülen genç erkeklerden biriydi. 4 çocuğun en büyüğü olan Hailu'nun babası o küçükken öldü. Annesi, Hailu'yu 22 yaşında Yemen'e gidene kadar büyüttü.

47 yaşındaki annesi Berhan Akeza'ya göre Hailu, "hayalini gerçekleştirmek" için 2022'de Yemen'e ulaştıktan sonra ailenin başlıca geçim kaynağı haline geldi.

Akeza, MEE'ye, "Ruhum yıkıldı, o benim her şeyimdi." dedi. "O sadece oğlum değildi, babasının 12 yıl önceki ölümünden sonra ailenin yükünü taşıyan kişiydi."

Akeza'nın acısı, oğlunun ölüm biçimiyle daha da derinleşti. Yıkılmış bir binanın enkazı altında ezilmiş çok sayıda bedeni gösteren korkunç görüntüleri izledi.

Tigray'daki savaş sırasında Birleşik Arap Emirlikleri'ne ait İHA'ların gökyüzünde dolaşıp sivilleri öldürmesine zaten tanık olan Akeza, oğlunun kaderindeki benzerlikle sarsılıyor.

"Korkunç görüntüleri birinin cep telefonunda gördüm. Bazen oğlumun parçalanmış bedeniyle orada yattığını gözümün önüne getiriyorum." dedi. "İHA'ların bir insanı nasıl öldürdüğünü hayal edebiliyorum."

ABD hava saldırısından sağ kurtulanlar konuşuyor

ABD saldırısı yalnızca genç Etiyopyalıların hayallerini yok etmekle ve ailelerinin dünyasını parçalamakla kalmadı. Aynı zamanda çok sayıda hayatta kalanı uzuv kayıpları, ciddi sinir hasarları ve diğer travmalar dahil kalıcı engellerle baş başa bıraktı.

Middle East Eye, ölümcül saldırıda ağır yaralanan 3 Etiyopyalı göçmenle konuştu. İkisi hala Yemen'de, biri ise Etiyopya'ya döndü. Hepsi başkalarının desteğine muhtaç durumda.

27 yaşındaki Haben Tuemzgi'nin iki bacağı ve iki eli ağır yaralandı. Kemiklerinde hala metal parçaları bulunuyor ve yeterli tıbbi bakım alamadığı için durumu kötüleşiyor.

Tuemzgi, Yemen'in kadim liman kenti Aden'den WhatsApp üzerinden yaptığı açıklamada, "Ölümle yaşam arasında kalmış bir adam gibiyim. Bazen böyle yaşamaktansa ölmüş olmayı diliyorum." dedi.

Bir zamanlar enerjisi ve geleceğe dair bir hayali olan genç Etiyopyalı, 7 yıl önce Yemen'e göç etti.

Planı burada uzun süre kalmak değildi. Birikim yaparak evine dönmek, bir iş kurmak ve ailesine destek olmak istiyordu.

Şimdi geleceğinin ABD ve Başkan Donald Trump yönetimi tarafından paramparça edildiğini hissediyor.

Tuemzgi, "Trump'ın Amerikası bütün hayallerimi havaya uçurdu." dedi. "Evden ayrıldığımda 2 bacağım vardı, şimdi sedyeyle dönmek zorundayım. Başka ne yapabilirim? Ben yoksulum. Dünyanın en güçlüsüne kim dava açabilir?"

25 yaşındaki Haile Wolday, bacağından ve elinden yaralandığını ve artık sürekli ağrı içinde yaşadığını söyledi.

MEE'ye, "Görebileceğim bir geleceğim yok." dedi. "Buraya para kazanmak ve ailemi doyurmak için geldim ama şimdi beni başkaları besliyor."

Tigray'in Gulomekeda ilçesinden bir diğer sağ kalan kişi ise ailesiyle yaşamak üzere evine dönmüş durumda. İsminin açıklanmaması şartıyla konuşan kişi, bacağında ve gözünde hala karşılayamayacağı tıbbi tedavi gerektiren ağır yaralar bulunduğunu anlattı.

MEE'ye, "Amerika hayatımı altüst etmeden önce büyük hayalleri olan bir adamdım." dedi. "Aileme yük olabileceğimi hiç düşünmemiştim."

"Suudi Arabistan-Yemen sınırında dört ayda 430 göçmen öldürüldü"

Adalet yok, huzur yok

Uluslararası Af Örgütü'ne göre ABD makamlarına saldırıyı soruşturma çağrıları yapılmasına rağmen adalet ve tazminat yönünde fark edilir bir ilerleme sağlanmadı.Uluslararası Af Örgütü'nden Erika Guevara Rosas, nisan ayında yaptığı açıklamada, "Bir yıl sonra ABD'li yetkililer kimseyi sorumlu tutmadı, hatta bir yıl önce duyurdukları soruşturmaların durumu ya da sonucu hakkında açıklık bile sağlamadı. Yemen'deki gözaltı merkezine düzenlenen saldırıda öldürülenlerin aileleri, ne olduğuna dair temel bilgilerden hala mahrum bırakılıyor ve sevdikleri adına adalete ulaşamıyor." dedi.

ABD saldırısının üzerinden bir yıldan fazla zaman geçmesine rağmen Etiyopya'nın kuzeyindeki aileler çocuklarının yasını tutmaya devam ediyor. Adalet ve cevap talepleri sürüyor.

Hiwot'un babası Mehari Akeza, "Dünya çocuklarımızın ölümünü unutmuş gibi görünüyor. Tazminat istiyoruz." dedi.

Etiyopya ve Afrika Boynuzu konusunda uzmanlaşmış göç araştırmacısı Girmachew Adugna, "Saldırıda öldürülen Etiyopyalı göçmenlerin aileleri şeffaf bir soruşturma, hesap verebilirlik ve gerekli görüldüğü yerde uygun tazminat dahil adaleti hak ediyor." dedi.

Etiyopya'dan Körfez'e göç

Son yıllarda Etiyopya hükümeti yasa dışı göçü caydırmaya çalıştı ve bazı Körfez ülkeleriyle, ev işçilerinin çalışma koşullarını iyileştirmeyi amaçlayan anlaşmalar imzaladı.

Etiyopya Çalışma Bakanlığı'na göre 2025'te 500 binden fazla işçi yasal yollarla yurt dışına gönderildi. Bakanlık, insani yardım kuruluşlarının desteğiyle Körfez'den binlerce göçmen işçinin ülkeye geri getirilmesini de kolaylaştırıyor.

Devletin uygulamalarına rağmen, özellikle 2020-2022 yıllarındaki yıkıcı savaşın etkilerinden hala çıkamayan Tigray'dan birçok genç Etiyopyalı yasa dışı rotaları tercih etmeye devam ediyor.

Çoğu erkek olan bu göçmenlerin bir kısmı halen gözaltına alınıyor, istismara uğruyor ve bazen öldürülüyor.

Yemen'e yasa dışı göç ise artmaya devam ediyor. Uluslararası Göç Örgütü'ne göre Haziran 2025'te 13 bin 300'den fazla göçmen Yemen'e girdi ve bunların tahminen yüzde 95'i Etiyopya'dan geldi.

Ülkedeki sınırlı düzgün istihdam imkanları ve devam eden çatışmalar, ciddi risklere rağmen gençleri düzensiz göçe yöneltmeyi sürdürüyor.

Adugna, "Mevcut ikili işgücü anlaşmaları büyük ölçüde kadınlar için ev işlerinde fırsatlar sağlıyor ve birçok genç erkeği çok az yasal göç seçeneğiyle baş başa bırakıyor. Etiyopya'nın işgücü göçü stratejisi, göçmen işçilerin ülkeden ayrıldıkları andan döndükleri ana kadar haklarının, güvenliklerinin ve refahlarının korunmasına daha fazla önem vermeli." ifadelerini kullandı.

Bazı Etiyopyalılar için dönüş hiçbir zaman gerçekleşmiyor.