AP: Suriye, Mekke İttifakı'na katılma kararı aldı

Associated Press (AP), iki Suriyeli yetkiliye dayandırdığı haberinde Şam yönetiminin Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na katılma kararı aldığını, ancak bu kararın henüz kamuoyuna açıklanmadığını bildirdi.

Suriye'nin ittifaka katılması halinde bölgesel güvenlik ve savunma iş birliğinin kapsamının genişlemesi bekleniyor.

Öte yandan Şam yönetiminin Yemen'e asker gönderme planı bulunmadığını açıklamasına rağmen Suudi Arabistan'a askeri personel ve özel kuvvetler göndermeye hazırlandığı öne sürülüyor.

AP'nin 8 Kasım tarihli haberine göre, iki Suriyeli yetkili, Suriye'nin Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na katılma kararının alındığını ancak henüz resmi olarak duyurulmadığını söyledi.

Haberde görüşlerine yer verilen bölgesel bir yetkili ise katılım konusunda müzakerelerin devam ettiğini belirtti. Böylece Suriye'nin ittifaka katılma kararının alındığına ilişkin iddia, farklı kaynaklar tarafından farklı biçimlerde aktarıldı.

Şam yönetiminden ise henüz resmi bir katılım açıklaması yapılmadı.

Mekke Anlaşması ne öngörüyor?

Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasında Ağustos 2026'da Mekke'de imzalanan ortak savunma anlaşması, taraflardan birine yönelik saldırının diğerlerine de yapılmış kabul edilmesini öngörüyor. Anlaşma aynı zamanda üç ülke arasındaki askeri iş birliğinin ve savunma koordinasyonunun geliştirilmesini hedefliyor.

Anlaşma, bölgesel güvenlik alanında NATO'nun kolektif savunma yaklaşımına benzetiliyor. Ancak NATO'nun 5. maddesiyle birebir aynı mekanizmaya sahip olduğu veya tarafların her saldırı durumunda otomatik olarak askeri müdahalede bulunacağı sonucuna varmak için anlaşmanın uygulama hükümlerine ilişkin daha fazla ayrıntıya ihtiyaç bulunuyor.

Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, 31 Ekim'de Bahreyn'de düzenlenen Manama Diyaloğu'nda yaptığı açıklamada ülkesinin ittifaka katılım ihtimalini değerlendirdiğini duyurmuştu. Şeybani, Şam yönetiminin Mekke Anlaşması'na veya aynı amaca hizmet eden başka bölgesel güvenlik mekanizmalarına katılma konusunda görüşmeler yürüttüğünü söylemişti.

Türkiye ise 5 Kasım'da anlaşmanın onay sürecini tamamlayarak anlaşmaya ilişkin askeri destek yükümlülükleri bakımından yeni bir aşamaya geçti.

Suriye Suudi Arabistan'a özel kuvvetler göndermeye hazırlanıyor

AP'nin haberinde, Suriye'nin Suudi Arabistan'a askeri personel gönderme hazırlığına ilişkin ayrıntılar da yer aldı.

İki Suriyeli yetkiliye göre, yaklaşık 600 kişilik bir özel kuvvetler birliğinin önümüzdeki hafta Suudi Arabistan'a gönderilmesi bekleniyor.

Birliklerin Suudi Arabistan'ın Yemen sınırında konuşlandırılması ve gerektiğinde Husilere karşı mücadeleye destek vermesi planlanıyor.

Yetkililer, Suudi Arabistan'ın gönderilecek askerlerin Suriye vatandaşı olmasını istediğini, Suriye'deki iç savaş sırasında ülkeye gelen yabancı savaşçıların bu birliklere dahil edilmemesini talep ettiğini aktardı.

AP'ye konuşan bir Suriyeli yetkili, 82. Tümen Komutanı Halid Hattab başkanlığındaki bir Suriye heyetinin kısa süre önce Suudi Arabistan'da iki hafta süren temaslarda bulunduğunu söyledi.

Bir başka Suriyeli yetkili ise 36 Suriyeli askeri yetkilinin Cidde'de Suudi ve Yemenli yetkililerin görev yaptığı ortak komuta ve operasyon merkezini ziyaret ettiğini, burada Yemen'deki cephe hatları ve operasyon bölgeleri hakkında bilgilendirildiğini belirtti.

Bölgesel bir yetkili de az sayıda Suriyeli askeri danışmanın halihazırda Suudi Arabistan'da bulunduğunu ve ülkedeki Yemen birliklerinin eğitimine yardımcı olduğunu ifade etti.

AP'nin kaynakları, Suriyeli askerlerin henüz Yemen'e gönderilmediğini ve planlanan konuşlandırmanın Suudi Arabistan topraklarında gerçekleşmesinin öngörüldüğünü vurguladı.

Şam yönetimi Yemen'e asker gönderileceği iddialarını reddediyor

Suriye devlet haber ajansı SANA'ya 7 Kasım'da konuşan diplomatik bir kaynak, Yemen'e asker gönderileceği yönündeki haberleri reddetmişti.

Kaynak, Suudi Arabistan ile imzalanan mevcut askeri anlaşmaların eğitim, askeri kapasite geliştirme, danışmanlık ve uzmanlık paylaşımına odaklandığını belirtmişti. Suudi yetkililerin Suriye'ye yönelik koordinasyon ziyaretlerinin aralık ayında başlamasının planlandığını da açıklamıştı.

Suriye'nin bölgesel güvenlik politikasında yeni dönem

Suriye'nin Mekke Anlaşması'na katılması, Beşar Esed'in Aralık 2024'te devrilmesinin ardından ülkenin bölgesel ittifaklarında yaşanan değişimin yeni bir aşaması olabilir.

Devlet Başkanı Ahmed Şara yönetimi, Suudi Arabistan ve Türkiye başta olmak üzere bölge ülkeleriyle siyasi, ekonomik ve askeri ilişkilerini geliştirmeye çalışıyor.

Riyad, yeni Suriye yönetiminin uluslararası sisteme yeniden entegre edilmesinde ve ülkenin yeniden imar sürecinde önemli destekçiler arasında yer alıyor.

Suudi Arabistan ile Suriye savunma bakanlıkları 4 Kasım'da askeri iş birliği anlaşması imzalamıştı. Aynı ziyaret sırasında Riyad yönetimi, Suriye'nin konut ve temel altyapı projelerinin yeniden inşası için 400 milyon doların üzerinde kredi sağlamayı kabul etmişti.

Ancak Suriye'nin bölgesel savunma yapılanmasına katılması bazı güvenlik risklerini de beraberinde getirebilir. AP'ye konuşan bölgesel bir yetkili, Şam yönetiminin İsrail'in Suriye'nin güneyindeki askeri varlığına karşı diğer ittifak üyelerinden destek talep edebileceğine ilişkin endişelerin bulunduğunu belirtti.

Suriye Devlet Başkanı Ahmed Şara ise ülkesinin İsrail ile yeni bir çatışma arayışında olmadığını ve İsrail güçlerinin Suriye'nin güneyindeki bölgelerden çekilmesini istediğini açıklamıştı.

Suriye'nin Mekke Anlaşması'na katılması halinde Şam yönetimi, Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan ile daha kapsamlı bir savunma ve güvenlik mekanizmasının parçası olacak.

Ancak katılımın resmi olarak açıklanması, anlaşmanın Suriye açısından hangi yükümlülükleri doğuracağının ve bu yükümlülüklerin nasıl uygulanacağının netleşmesi açısından belirleyici olacak.

Kaynak: Mepa News, AP