Blinken'dan dikkat çeken itiraflar: ABD'nin Pakistan politikası değişebilir mi?

Blinken'dan dikkat çeken itiraflar: ABD'nin Pakistan politikası değişebilir mi?

Eski ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Washington'ın Soğuk Savaş ve Afganistan savaşı nedeniyle Pakistan ordusunun siyasi etkisine yeterince eleştirel yaklaşmadığını söyledi.

Eski ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Soğuk Savaş ve Afganistan savaşı sırasında Washington'un stratejik ihtiyaçları nedeniyle Pakistan ordusunun ülke siyasetindeki ağırlığına yeterince eleştirel yaklaşmadığını söyledi.

Blinken, Afganistan savaşının sona ermesiyle ABD'nin Pakistan politikasını yeniden değerlendirme fırsatı bulduğunu belirterek sivil-asker dengesinin güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Eski ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Washington yönetiminin Soğuk Savaş ve Afganistan savaşı boyunca Pakistan'a yönelik politikalarında stratejik ihtiyaçları ön planda tuttuğunu ve bu nedenle ülkenin askeri kurumlarının siyaset üzerindeki etkisine yeterince eleştirel yaklaşmadığını söyledi.

Hindistan merkezli Hindustan Times'a konuşan Blinken, ABD'nin artık Pakistan politikasını yeniden değerlendirebileceği bir döneme girdiğini belirtti. Eski bakan, Washington'ın geçmişteki yaklaşımının Pakistan'daki sivil yönetim ile askeri kurumlar arasındaki güç dengesizliğinin giderilmesine yönelik çabaları sınırladığını ifade etti.

14 Kasım'da düzenlenen Hindustan Times Liderlik Zirvesi'nde konuşan Blinken, ABD'nin Soğuk Savaş dönemindeki tutumunu Sovyetler Birliği'ne karşı yürütülen mücadeleyle ilişkilendirdi.

Blinken, "Soğuk Savaş boyunca Sovyetler Birliği ile mücadele konusunda pragmatik davranma ihtiyacı vardı" diyerek Washington'ın Pakistan'la ilişkilerinde stratejik çıkarların belirleyici olduğunu söyledi.

Afganistan savaşı Pakistan'ı Washington için vazgeçilmez kıldı

Blinken'a göre 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından Afganistan'da başlayan savaş da ABD ile Pakistan arasındaki ilişkilerin şekillenmesinde önemli rol oynadı.

ABD'nin Afganistan'daki askeri varlığını sürdürebilmesi için Pakistan'ın kara ve hava sahasına, ikmal güzergâhlarına ve diğer lojistik imkânlarına ihtiyaç duyduğunu belirten Blinken, bu durumun Washington'ın İslamabad yönetimine yönelik eleştirel tutumunu sınırladığını söyledi.

ABD, 2001'den 2021'e kadar Afganistan'daki askeri operasyonları sırasında Pakistan'ın lojistik ve güvenlik desteğinden yararlandı. Pakistan, özellikle Afganistan'a yönelik ikmal hatları ve Taliban'a karşı yürütülen operasyonlar bakımından Washington'ın önemli bölgesel ortaklarından biri oldu.

Ancak iki ülke arasındaki ilişki her zaman sorunsuz ilerlemedi. ABD, Pakistan'ı Afganistan'daki Taliban yapılanmasına karşı yeterince etkili hareket etmemekle eleştirirken, Pakistan yönetimi de Washington'un güvenlik politikalarını ve bölgesel önceliklerini sorguladı.

Blinken, Afganistan savaşının sona ermesinin ardından Washington'ın Pakistan'a bakışını yeniden değerlendirebileceğini belirterek, "Bu dönem artık geride kaldı. Bunun da ilişkileri nasıl gördüğümüz konusunda yeniden değerlendirme yapmamıza imkân sağladığını düşünüyorum" dedi.

ABD, Pakistan ordusunun siyasi etkisini tartışmaya açabilir

Blinken'ın açıklamalarında öne çıkan başlıklardan biri, Pakistan'daki sivil yönetim ile askeri kurumlar arasındaki güç dengesi oldu.

Eski ABD Dışişleri Bakanı, geçmişteki stratejik zorunlulukların Washington'ın Pakistan'daki hükümet, ordu ve sivil-asker ilişkileri konusunda daha az eleştirel davranmasına yol açtığını kabul etti.

ABD'nin bu dengeyi değiştirmek için daha fazla adım atabileceğini söyleyen Blinken, Pakistan'daki siyasi sistemin geleceğine ilişkin kararların ise ülke halkına ait olduğunu vurguladı.

Blinken, "Pakistan toplumunun ve yönetim sisteminin nasıl olması gerektiğine ilişkin kararları Pakistanlılar vermeli. Bu kararlar dışarıdan dayatılmamalı" ifadelerini kullandı.

Washington'un Pakistan'a önemli ölçüde destek sağlayabileceğini ancak ülkenin siyasi geleceğini belirleme yetkisinin Pakistan halkında olduğunu söyleyen Blinken, dış müdahale yerine yerel siyasi iradenin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Pakistan ordusu, ülkenin kuruluşundan bu yana siyasi sistem üzerinde önemli bir nüfuza sahip. Ordu, 1958, 1977 ve 1999 yıllarında doğrudan yönetime el koyarken, askeri yönetim dönemleri dışında da güvenlik, dış politika ve stratejik kararlar üzerinde etkisini korumakta.

Bu durum, Pakistan'da sivil hükümetlerin yetkileri ve hükümet kurumlarının bağımsızlığı konusunda uzun süredir devam eden tartışmaların merkezinde bulunuyor.

Hindistan ve Pakistan ABD için farklı konumlarda

Blinken, konuşmasında Washington'un Hindistan ve Pakistan'la ilişkileri arasındaki temel farklara da dikkat çekti.

ABD-Hindistan ilişkilerini küresel ölçekte stratejik çıkarlar ve ortaklıklar üzerinden tanımlayan eski bakan, ABD-Pakistan ilişkilerinin ise ağırlıklı olarak bölgesel konularla sınırlı olduğunu söyledi.

Hindistan'ın geleceğin teknolojileri, yarı iletkenler, yapay zeka, ekonomi ve Hint-Pasifik güvenliği gibi alanlarda ABD için önemli bir ortak olduğunu belirten Blinken, Pakistan'la ilişkilerin ise daha çok Afganistan, bölgesel güvenlik ve terörle mücadele gibi konularda şekillendiğini ifade etti.

Blinken, iki ülkeyle ilişkilerin "temelden farklı" olduğunu belirterek Washington'un Pakistan'la özellikle terörle mücadele alanında iş birliğini sürdürmesi gerektiğini söyledi.

Hindistan ile ABD arasındaki ilişkilerin artık Pakistan'la ilişkiler üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini de vurgulayan Blinken, iki ülkenin kendi stratejik öncelikleri doğrultusunda ayrı ayrı ele alınması gerektiğini kaydetti.

Eski bakan ayrıca terörle mücadelede sıfır tolerans yaklaşımını savunarak Hindistan'ın saldırıya uğraması halinde kendisini savunma hakkına saygı gösterilmesi gerektiğini, ancak nükleer silahlara sahip iki ülke arasında gerilimin tırmanmasını önleyecek diplomatik çabaların da desteklenmesi gerektiğini söyledi.

Washington'un Pakistan politikasında yeni bir dönem mi?

Blinken'ın açıklamaları, ABD'nin Soğuk Savaş'tan bu yana Pakistan'la kurduğu güvenlik merkezli ilişkinin sonuçlarına yönelik önemli bir değerlendirme niteliği taşıyor.

Washington, Sovyetler Birliği'nin Afganistan'ı işgal ettiği 1979 yılından itibaren Pakistan'ı bölgedeki temel ortaklarından biri olarak gördü. Pakistan, Afgan direnişçilere yönelik silah ve lojistik desteğinin aktarılmasında önemli bir güzergah işlevi gördü. 11 Eylül saldırılarının ardından ise ABD'nin Afganistan'daki askeri operasyonları için kritik bir lojistik ortak haline geldi.

Ancak bu stratejik ortaklık, Pakistan'daki askeri kurumların siyaset üzerindeki etkisinin sınırlandırılması ve demokratik kurumların güçlendirilmesi konusunda Washington'un elindeki baskı araçlarını ne ölçüde kullandığı sorusunu da beraberinde getirdi.

Afganistan'dan ABD askerlerinin çekilmesiyle birlikte Pakistan'ın Washington açısından taşıdığı askeri ve lojistik önem değişti. Buna karşılık Pakistan'ın nükleer kapasitesi, Çin'le yakın ilişkileri, Hindistan'la rekabeti ve bölgesel güvenlik sorunları ülkeyi ABD dış politikasında önemli bir aktör olarak tutmaya devam ediyor.

Bununla birlikte Blinken'ın açıklamaları, eski Biden yönetiminde görev yapmış bir ismin değerlendirmelerini yansıtıyor. Bu açıklamalar, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Pakistan politikasında resmi bir değişikliğe gidildiği anlamına gelmiyor.

Açıklamalar, Washington'un geçmişteki stratejik tercihleri ile Pakistan'da demokratik kurumların güçlendirilmesi arasındaki çelişkiye dikkat çekmesi bakımından önem taşıyor. ABD'nin bu değerlendirmeleri somut diplomatik veya siyasi adımlara dönüştürüp dönüştürmeyeceği ise belirsizliğini koruyor.

Kaynak: Mepa News

tg.png

HABERE YORUM KAT
UYARI: Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Mepa News, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Her bir yorum 600 karakterle (boşluklu) sınırlıdır.