Boko Haram'dan Nijerya yönetimi ile gizli ateşkes iddialarına yalanlama

Kamuoyunda "Boko Haram" olarak bilinen "Cemaat Ehli Sünne Liddaveti Vel Cihad"a mensup olduğu belirtilen bir isim, Nijerya hükümetiyle gizli ateşkes yapıldığı ve anlaşma kapsamında fidye ödendiği yönündeki haberleri yalanladı.

Yapının kadılarından biri olduğu belirtilen Mallam Abdurrahman, 13 Eylül'de yayınlanan yaklaşık yedi dakikalık videoda, Nijerya hükümetiyle herhangi bir ateşkes veya müzakere yapılmadığını söyledi.

Önce Arapça, ardından Hausa dilinde konuşan Abdurrahman, ateşkes iddialarını üç kez "yalan" olarak nitelendirdi.

Abdurrahman, açıklamasında grup adına konuştuğunu ve grubun "Mücahid İmam Ebu Umaima" liderliğinde faaliyet gösterdiğini söyledi. Ebu Umaima adı, 2022'den bu yana söz konusu yapının liderliğini yaptığı belirtilen ve kamuoyunda Bakura Doro olarak bilinen İbrahim Bakura Doro ile ilişkilendiriliyor.

Abdurrahman, grubun ateşkes iddialarından yalnızca bir veya iki gün önce medya haberleri aracılığıyla haberdar olduğunu öne sürdü. İddiaların Nijerya'da yaklaşan seçimlerle bağlantılı olarak kamuoyunu etkilemek amacıyla ortaya atıldığını savundu.

"İslam'da uzlaşmaya yer olmadığını söylemiyoruz" diyen Abdurrahman, ancak kamuoyuna duyurulan ateşkesin gerçek olmadığını belirtti.

360 kişinin serbest bırakılması sonrası ateşkes iddiası

Abdurrahman'ın açıklaması, The New Humanitarian'ın 7 Eylül'de yayınladığı ve Nijerya hükümeti ile grup arasında haziran ayından bu yana gizli bir ateşkes bulunduğunu öne süren araştırmanın ardından geldi.

Haberde, mart ayında Borno eyaletine bağlı Ngoshe bölgesinden kaçırılan 360 sivilin haziran ayında serbest bırakılmasının ardından ateşkes sağlandığı ileri sürüldü. Boko Haram'la bağlantılı bazı kişilere dayandırılan haberde, ateşkesin yaklaşık üç aydır sürdüğü ve 40 gün daha uzatılmasının gündemde olduğu iddia edildi. Ngoshe çevresindeki bazı yerleşimlerde saldırıların da ateşkes sonrasında durduğu öne sürüldü.

Aynı haberde, rehinelerin serbest bırakılması kapsamında Nijerya hükümetinin 5 milyar naira, yani yaklaşık 3,7 milyon dolar fidye ödediği iddiasına da yer verildi. Nijerya hükümeti ise fidye ödendiği iddiasını reddetti. Ülke ordusu ise gizli ateşkes iddiası konusunda kamuoyuna doğrulama veya yalanlama yapmadı.

Grup içindeki görüş ayrılığı ihtimali

HumAngle'a konuşan kaynaklar, rehinelerin serbest bırakılması için yürütülen görüşmeler sırasında Boko Haram içerisindeki küçük bir grubun, örgüt liderliğinden önceden onay almadan hükümetin ateşkes talebini kabul etmiş olabileceğini belirtti.

Bu iddia, Abdurrahman'ın açıklamasıyla birlikte grubun içerisindeki farklı unsurların ateşkes konusunda aynı pozisyonda olup olmadığı sorusunu gündeme getiriyor.

The New Humanitarian'ın araştırmasına göre yeni açıklamayı yapan grubun liderliğini Bakura Doro yürütüyor. Örgütün farklı bölgelerde faaliyet gösteren silahlı gruplar üzerinde ne ölçüde merkezi kontrol sağlayabildiği ise ateşkes iddiasının sürdürülebilirliği açısından önemli bir unsur olarak değerlendiriliyor.

Öte yandan söz konusu ateşkes iddiasının IŞİD'i kapsamadığı bildiriliyor. Boko Haram ile rakip olan IŞİD'in Nijerya'nın kuzeydoğusu ve Çad Gölü çevresindeki faaliyetlerinin devam ettiği aktarılıyor.

Savaş mesajı

Abdurrahman açıklamasında Cemaat Ehli Sünne Liddaveti Vel Cihad'ın kurucusu Muhammed Yusuf ile örgütün eski lideri Ebubekir Şekau'ya da atıfta bulundu.

Yusuf'un 2009'da öldürülmesine rağmen grubun mevcut liderliğinin onun çizgisini sürdürdüğünü savunan Abdurrahman, Şekau'nun da 2021'de rakip IŞİD ile çatışmalar sırasında öldürülmesine kadar örgütün ideolojik çizgisinden taviz vermediğini ifade etti.

Abdurrahman, Ebu Umaima liderliğindeki yapının da aynı çizgiyi sürdüreceğini savunarak Nijerya hükümetine yönelik tehdit içeren ifadeler kullandı ve grubun fırsat bulduğu yerde saldırılar düzenleyeceğini söyledi.

Ateşkes iddiasının gerçekliği sahadaki gelişmelerle anlaşılacak

Nijerya hükümeti uzun süredir Boko Haram'la resmi müzakere yürütmediğini savunuyor. Buna karşın The New Humanitarian, hazirandan bu yana Ngoshe çevresindeki saldırıların durduğuna ilişkin yerel kaynakların yanı sıra örgütle bağlantılı kişilerden bilgiler aktardı.

Nijerya ordu kaynakları ise iddialar karşısında yorum yapmaktan kaçındı.

Cemaat Ehli Sünne Liddaveti Vel Cihad'ın son açıklaması, örgütün en azından kendisini temsil ettiğini söyleyen bir unsurun kamuoyundaki ateşkes iddiasını reddettiğini gösteriyor.

Ancak açıklama, Ngoshe çevresinde haziran ayından bu yana bildirilen görece sakinliğin nedenini tek başına açıklamıyor.

Dolayısıyla önümüzdeki haftalarda bölgede saldırıların yeniden başlayıp başlamayacağı, iddia edilen ateşkesin gerçekten uygulanıp uygulanmadığı konusunda daha güçlü bir gösterge olacak.

Kaynak: Mepa News, HumAngle