Erdoğan'dan BM reformu çağrısı: "Veto hakkı kaldırılmalı"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi'nde daimi üyelerin sahip olduğu veto yetkisinin kaldırılması ve küresel karar alma mekanizmalarında kapsamlı reform yapılması çağrısında bulundu.

Erdoğan, Bloomberg için kaleme aldığı makalede mevcut BM sisteminin II. Dünya Savaşı sonrasındaki güç dengelerini yansıttığını belirterek, küresel karar alma mekanizmalarının günümüz şartlarına uyarlanmasının artık ertelenemeyeceğini ifade etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Dünya beşten büyüktür" yaklaşımının daha geniş bir sorumluluk paylaşımına yönelik çağrı olduğunu belirterek, reform ihtiyacının somut bir yol haritasına dönüştürülmesi gerektiğini söyledi.

Erdoğan, "Bu yol haritasının merkezinde veto ayrıcalığının kaldırılması olmalıdır" ifadesini kullandı.

Daimi üyelik yerine seçilmiş üyelik önerisi

Erdoğan, Güvenlik Konseyi'ne yeni daimi üyeler eklenmesinin karar alma yetkisinin az sayıda ülkenin elinde toplanması sorununu çözmeyeceğini savundu.

Bunun yerine daimi üyeliğin bulunmadığı, Güvenlik Konseyi üyelerinin BM Genel Kurulu tarafından belirli sürelerle ve dönüşümlü olarak seçildiği bir yapı önerdi.

Bu modelde Konsey'de yeniden görev almak isteyen ülkelerin, Genel Kurul üyelerinin çoğunluğunun desteğini seçim yoluyla yeniden kazanması gerekecek.

Erdoğan ayrıca Güvenlik Konseyi'nin BM Genel Kurulu karşısındaki temsil ve hesap verebilirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.

"Dünya beşten büyüktür"

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın uzun süredir kullandığı "Dünya beşten büyüktür" ifadesi, BM Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesinin veto yetkisine atıfta bulunuyor. Bu ülkeler ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa.

Erdoğan, uluslararası sistemde daha etkin, adil ve hesap verebilir bir temsil yapısına ihtiyaç bulunduğunu belirterek, farklı coğrafyaların deneyimlerinin, kapasitesinin ve siyasi iradesinin küresel karar alma süreçlerine daha fazla dahil edilmesi gerektiğini söyledi.

"Uluslararası kurumlar değişime aynı hızda uyum sağlayamadı"

Son 25 yıldaki gelişmelerin yeni ekonomik, güvenlik, teknolojik ve diplomatik güç merkezlerinin ortaya çıkmasına yol açtığını belirten Erdoğan, uluslararası kurumların bu değişime aynı hızda uyum sağlayamadığını ifade etti.

Erdoğan, savaşlar, iklim krizi, düzensiz göç ve ekonomik kırılganlıkların güçlü kurumlara, dayanıklı ekonomilere ve caydırıcı savunma kapasitesine duyulan ihtiyacı artırdığını belirtti.

Asya'nın ekonomik ağırlığının arttığına, Afrika ülkelerinin daha güçlü temsil talep ettiğine ve gelişmekte olan ülkelerin önceliklerini daha yüksek sesle dile getirdiğine işaret eden Erdoğan, bölgesel sorunların dışarıdan belirlenen yöntemlerle çözülemeyeceğini savundu.

Türkiye reform çağrısını sürdürecek

Erdoğan, Türkiye'nin çok taraflı diplomasi deneyimi ve farklı bölgelerle ilişkileri aracılığıyla uluslararası sistemin reformuna yönelik girişimleri desteklemeye devam edeceğini söyledi.

Cumhurbaşkanı, farklı coğrafyalardan ülkelerin ortak bir zemin etrafında bir araya gelmesinin uluslararası sistemin meşruiyetini ve temsil kapasitesini güçlendireceğini belirterek, kalıcı barışın birbirinden kopuk blokların çoğalmasıyla sağlanamayacağını ifade etti.

Erdoğan ayrıca küreselleşmenin refahı dünya geneline beklenen ölçüde yayamadığını, gelir eşitsizliklerinin derinleştiğini ve teknoloji ile ekonomideki karşılıklı bağımlılıkların yeni rekabet alanlarına dönüştüğünü belirtti.

Kaynak: Mepa News