Hürmüz Boğazı'nın kademeli olarak yeniden açılması gündemde

İran’ın ABD’nin sunduğu ateşkes ve müzakere teklifine vereceği resmi yanıt beklenirken, diplomatik kaynaklar Hürmüz Boğazı’nın kademeli olarak yeniden açılması için yoğun temaslar yürütüldüğünü bildirdi.

Kaynaklar, önümüzdeki saatlerde boğazda mahsur kalan gemilerin durumuna ilişkin bir “rahatlama” yaşanabileceğini belirterek, İran’ın Hürmüz’ü aşamalı şekilde yeniden deniz trafiğine açması karşılığında Amerika Birleşik Devletleri’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasını kademeli biçimde hafifletmesi konusunda ön mutabakata varıldığını aktardı.

Washington’dan “kırmızı çizgiler”

ABD’li üst düzey yetkililer ise Washington’un İran ile olası anlaşma için belirlediği temel şartları açıkladı.

Wall Street Journal’ın aktardığına göre, ABD yönetimi İran’dan nükleer silah edinme amacı taşımadığını resmen kabul etmesini istedi.

Bunun yanı sıra Washington’un, İran’daki Fordo Nükleer Tesisi, Natanz Nükleer Tesisi ve İsfahan Nükleer Tesisi gibi tesislerin sökülmesini, yer altındaki nükleer faaliyetlerin tamamen yasaklanmasını ve tüm zenginleştirilmiş uranyum stoklarının teslim edilmesini talep ettiği belirtildi.

Yetkililer, ABD’nin ayrıca İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini 20 yıl süreyle durdurmasını istediğini ifade etti.

Hürmüz’de aşamalı açılım planı

Müzakerelerde en kritik başlıklardan birinin Hürmüz Boğazı olduğu belirtilirken, ABD’nin İran’dan boğazı kademeli olarak yeniden açmasını talep ettiği kaydedildi.

Buna karşılık Washington’un da İran limanlarına yönelik deniz ablukasını nihai anlaşma tamamlanıncaya kadar aşamalı biçimde gevşetmeye hazır olduğu ifade edildi.

ABD’li yetkililer, Hürmüz’de tüm geçiş ücretlerinin kaldırılması, döşenen mayınların temizlenmesi ve deniz trafiğini zorlayıcı uygulamalara son verilmesinin de talepler arasında bulunduğunu aktardı.

“Yaptırımlar imzayla değil, uygulamayla kalkacak”

Yetkililer, ABD yaptırımlarının yalnızca anlaşmanın imzalanmasıyla değil, İran’ın yükümlülükleri fiilen yerine getirmesiyle hafifletileceğini vurguladı. Ancak ilk aşamada İran’a ait bazı dondurulmuş varlıkların serbest bırakılabileceği belirtildi.

Washington ayrıca Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın tüm nükleer tesislere ve ilgili askeri alanlara sınırsız erişim sağlamasını talep ediyor. Buna göre uluslararası denetim heyetinin İran’da sürekli bir merkez kurması ve önceden belirlenmiş sınırlı takvim olmaksızın denetim gerçekleştirebilmesi isteniyor.

ABD’li yetkililer, İran’ın “teröre destek” verdiği ve insan hakları ihlallerini sürdürdüğü gerekçesiyle bazı yaptırımların devam edebileceği mesajını da verdi.

Pakistan’dan “ihtiyatlı iyimserlik”

Bu gelişmeler yaşanırken, arabulucu rolü üstlenen Pakistan anlaşmaya ilişkin ihtiyatlı iyimserlik mesajı verdi.

Pakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tahir Andrabi, ülkesinin bölgesel barış ve istikrara bağlı olduğunu belirtirken, Pakistanlı bir kaynak da Trump’ın İran’dan hızlı yanıt istediğini söyledi.

Kaynak, Tahran’ın resmi yanıtını gün içinde iletebileceğini ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin müzakerelerin halen sürdüğünü aktardı.

ABD ve İran, Nisan ayı başında İslamabad’da doğrudan görüşmeler gerçekleştirmiş ancak görüşmeler sonuçsuz kalmıştı. Bunun ardından Washington yönetimi 13 Nisan’da İran limanlarına yönelik deniz ablukası başlatmıştı.

Kaynak: Mepa News