Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması küresel bir gıda krizine yol açabilir

Birleşmiş Milletler'in (BM) önerdiği planı denetleyen bir yetkili, ABD ile İran'ın Hürmüz Boğazı üzerinden gübre taşınmasına yönelik BM destekli plan üzerinde birkaç hafta içinde anlaşamaması halinde Asya ve Afrika'nın bazı bölgelerinde gıda güvenliği krizi yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Birleşmiş Milletler, gübre sevkiyatlarının boğazdan geçişini kolaylaştırmak amacıyla mart ayında bir görev gücü oluşturmuştu. Hazırlanan mekanizma henüz uygulanmaya başlanmadı. Ancak BM Genel Sekreter Yardımcısı Jorge Moreira da Silva, Washington ile Tahran arasında anlaşma sağlanmasından itibaren 7 ila 10 gün içinde mekanizmanın faaliyete geçirilebileceğini söyledi.

Bangkok'ta düzenlenen Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası yıllık toplantıları sırasında verdiği röportajda Moreira da Silva, "Önümüzdeki birkaç hafta içinde anlaşmaya varılması kesinlikle hayati önem taşıyor. Aksi takdirde ekim dönemini kaçıracağız" dedi.

Reuters'ın sorularını yanıtlayan ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, ABD ordusunun binlerce ticari geminin boğazdan geçişine yardımcı olduğunu söyledi.

Sözcü, "ABD, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünü engelleme ve küresel ekonomiyi rehin alma girişimlerine karşı kararlı adımlar atmaya devam edecek" dedi.

İran, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta düzenlediği saldırılardan bu yana Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sıkılaştırmaya çalışıyor. Tahran, stratejik geçiş noktasını Washington'a baskı uygulamak için kullanırken ABD de İran limanlarına yönelik deniz ablukasını sürdürüyor.

İran, Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere yönelik saldırı taktiklerini değiştiriyor

Savaştan önce boğaz, dünyada ticareti yapılan ve en yaygın kullanılan gübre olan ürenin yaklaşık üçte birinin ve önemli bir üretim girdisi olan, deniz yoluyla taşınan kükürdün neredeyse yarısının geçişine ev sahipliği yapıyordu. Boğaz aynı zamanda küresel petrol arzı açısından da önemli bir güzergâh.

Washington merkezli Uluslararası Gıda Politikası Araştırma Enstitüsü, geçen ay yayımladığı değerlendirmede, çatışmaların başlamasının üzerinden altı aydan fazla süre geçmesine rağmen Körfez bölgesinden gübre sevkiyatlarının büyük ölçüde durmuş durumda olduğunu bildirdi.

Enstitü, haziran ortasından temmuz ortasına kadar süren ateşkes sırasında bazı deniz taşımacılığı faaliyetlerinin yeniden başlamasına rağmen gübre ürünlerinin bu sevkiyatlarda "son derece önemsiz" bir paya sahip olduğunu belirtti.

Uluslararası Ticaret Odası'nın ağustos ayında yayımladığı rapora göre Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıkların devam etmesi halinde emtia fiyatları tahıllarda yüzde 81'e, yağlı tohumlarda yüzde 66'ya ve hayvansal ürünlerde yüzde 30'a kadar artabilir.

Aynı zamanda Birleşmiş Milletler Proje Hizmetleri Ofisi'nin İcra Direktörü olan Moreira da Silva, "Bu ekim dönemini kaçırırsak tarımsal verimlilik önemli ölçüde düşecek ve fiyatlar üzerindeki etki ciddi biçimde artacak" dedi.

Önerilen operasyon kapsamında Umman'da bir koordinasyon merkezi kurulacak. Bu merkez, gemilerin kayıtlarını tutacak ve güvenli geçişlerini koordine edecek.

BM gözlemcileri ise Körfez limanlarında yerel makamlarla birlikte çalışarak yüklerin gemilere yüklenmesini doğrulayacak.

Moreira da Silva, Hürmüz Boğazı'ndan günde yalnızca beş geminin geçmesinin, gübreye kritik düzeyde ihtiyaç duyan ülkelere tedarikin sürdürülmesini sağlayabileceğini söyledi.

Yetkili, gemilerin geçiş sırasında takip edileceğini ve ülkelerin bir gemi veya taşıdığı yük hakkında endişelerini dile getirmesi halinde ek denetimlerin gerçekleştirilebileceğini belirtti.

Kaynak: Mepa News