Irak'ta 12 yıllık ABD koalisyonu dönemi sona eriyor

Irak, ABD öncülüğündeki Uluslararası Koalisyon'un ülkedeki askeri misyonunun sona ermesine günler kala, güvenlik alanındaki kontrolünü tamamen devralmaya hazırlanıyor. Irak Güvenlik Medya Birimi Başkanı Korgeneral Saad Maan, Bağdat Havalimanı'ndaki ABD'ye ait merkezin Irak yönetimine devredilmesi ve Türkiye ile Başika Üssü'nün kademeli olarak Irak'a devri konusunda anlaşmaya varılmasının, Bağdat'ın güvenlik kararlarındaki bağımsızlığını güçlendirdiğini söyledi.

Maan, hükümete bağlı El Sabah gazetesine yaptığı açıklamada, söz konusu gelişmelerin Irak'ın uluslararası ortaklarıyla güvenlik işbirliğini karşılıklı saygı temelinde sürdürmesinin mümkün olduğunu gösterdiğini belirtti.

Iraklı yetkili, hükümetin ülke topraklarındaki askeri ve güvenlik varlığının niteliğini belirleme konusunda "en üst söz ve münhasır karara" sahip olduğunu ifade etti.

Maan, Irak'ın egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün güçlendirilmesi ile güvenlik dosyasının bağımsız biçimde yönetilmesinin ülkenin istikrarının temel dayanaklarını oluşturduğunu savundu. Bu yaklaşımın Irak'ın bölgesel ve uluslararası ilişkilerinde daha geniş bir işbirliği döneminin önünü açacağını söyledi.

Bağdat Havalimanı'ndaki ABD merkezi Irak'a devredildi

Irak Dışişleri Bakanlığı, 25 Eylül'de ABD ile Bağdat Havalimanı'nda bulunan ABD Büyükelçiliği'ne bağlı Diplomatik Destek Merkezi'nin Irak hükümetine devredilmesi konusunda anlaşma imzalandığını açıklamıştı.

Merkezin devri, ABD öncülüğündeki koalisyonun Irak'taki askeri misyonunun 30 Eylül'de sona erdirilmesine yönelik takvimin bir parçası olarak gerçekleşti. Merkez daha önce ABD'nin Bağdat Havalimanı'ndaki askeri ve lojistik altyapısının bir bölümünü oluşturuyordu.

Irak makamları, 30 Eylül'ü koalisyonun askeri misyonunun sona ermesi açısından kesin tarih olarak belirledi. Irak Başbakanı Ali Zeydi'nin ofisi de 1 Ekim'i ülkenin yabancı askeri varlık olmadan yeni bir döneme geçiş tarihi olarak nitelendirdi.

Türkiye'nin Başika üssü için kademeli devir

Irak ile Türkiye de Musul yakınlarındaki Başika'da bulunan Türk askeri üssünün kademeli olarak Irak'a devredilmesi konusunda anlaşmaya vardı.

Anlaşma, Irak Başbakanı Ali Zeydi ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 23 Eylül'de New York'ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjında gerçekleştirdiği görüşmenin ardından duyuruldu.

Bağdat yönetimi, bu adımı Irak'ın egemenliğini güçlendirme sürecinin bir parçası olarak değerlendirirken, Türkiye ve Irak arasındaki güvenlik işbirliğinin ikili ilişkiler çerçevesinde sürdürülmesi bekleniyor.

Irak Hava Kuvvetleri: Koalisyon 2026'dan beri görev yapmıyor

Irak Hava Kuvvetleri Komutanı Korgeneral Pilot Halid Temimi ise bugün yaptığı açıklamada, 2026'nın başından bu yana Irak topraklarında Uluslararası Koalisyon'a ait herhangi bir gücün görev icra etmediğini söyledi.

Temimi, Irak Haber Ajansı'na (INA) yaptığı açıklamada, ülke içerisindeki tüm hava görevlerinin koalisyondan bağımsız şekilde yürütüldüğünü belirtti.

Irak'a ait F-16 savaş uçaklarının 10 günden uzun süre boyunca herhangi bir yabancı müdahale olmadan görev yaptığını söyleyen Temimi, F-16'ların bakım faaliyetlerinin de tamamen Iraklı personel tarafından gerçekleştirildiğini ifade etti. Irak makamlarının aktardığına göre yabancı şirketlerin ülkedeki faaliyetleri ise teknik, danışmanlık ve ticari hizmetlerle sınırlı.

Irak İHA'ları koalisyon uçaklarının yerini aldı

Temimi, Irak'a ait insansız hava araçlarının keşif ve gözetleme görevlerinde koalisyon uçaklarının yerini aldığını belirtti.

Irak Hava Kuvvetleri'nin ülkenin tamamında günlük hava taraması gerçekleştirdiğini söyleyen Temimi, IŞİD'le mücadele döneminde toplam 58 bin 822 hava görevi gerçekleştirildiğini açıkladı.

Iraklı komutan, IŞİD tehdidinin şu anda "çok sınırlı" seviyede olduğunu savunarak bunun vatandaşların dikkati ile güvenlik ve hava kuvvetlerinin kapasitesinden kaynaklandığını söyledi.

Bağdat Rafale için görüşmeler yürütüyor

Temimi, Irak'ın hava gücünü geliştirmek amacıyla farklı ülkelerle gelişmiş savaş uçaklarının tedariki konusunda görüşmeler yürüttüğünü belirtti.

Görüşmeler kapsamında Fransa'nın Rafale savaş uçaklarının da bulunduğunu söyleyen Temimi, Irak'ın daha büyük ve bölgesel ölçekte daha güçlü bir hava kuvveti oluşturmayı hedeflediğini ifade etti.

Iraklı komutan ayrıca yerli insansız hava aracı üretimi konusunda çalışmalar yürütüldüğünü ve bu silah sistemleri için özel bir komutanlık oluşturulmasının planlandığını söyledi. Irak'ın hava sahasını korumak ve düşman olarak nitelendirilen hedeflere müdahale etmek üzere kapsamlı bir sisteme sahip olduğunu da belirtti.

Fransa, İtalya, ABD ve Ürdün ile hava tatbikatı

Temimi, Irak'ın Fransa, İtalya, ABD ve Ürdün'ün katılımıyla gelişmiş bir hava tatbikatı gerçekleştirdiğini de açıkladı.

Irak'ın hava sahasının korunmasına yönelik entegre bir kapasite oluşturduğunu belirten Temimi, ülkenin hava savunma ve karşı tedbir sistemlerinin farklı tehditlere müdahale edebilecek durumda olduğunu söyledi.

Irak Hava Kuvvetleri Komutanı, ülkenin hava gücünün geliştirilmesi kapsamında Rafale görüşmelerinin yanı sıra yerli İHA üretimi ve hava savunma kapasitesinin artırılmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü belirtti.

30 Eylül'de yeni dönem başlayacak

Irak'ın ABD öncülüğündeki Uluslararası Koalisyon ile yürüttüğü askeri işbirliğinin 30 Eylül'de sona ermesi planlanıyor.

Bağdat ve Washington, Eylül 2024'te koalisyonun Irak'taki askeri misyonunun aşamalı olarak sona erdirilmesi ve bunun ardından koalisyon ülkeleriyle ikili güvenlik ilişkilerine geçilmesi konusunda anlaşmıştı. Sürecin ikinci ve son aşaması 2026 yılı boyunca yürütüldü.

Irak makamları, koalisyonun çekilmesinin ardından bazı ülkelerle istihbarat paylaşımı, bilgi alışverişi, silah tedariki, eğitim ve güvenlik kapasitesinin geliştirilmesi gibi alanlarda ikili işbirliğinin devam edeceğini belirtiyor.

Böylece Bağdat, IŞİD'le mücadele amacıyla 2014'te kurulan ABD öncülüğündeki koalisyonun ülkedeki askeri misyonunu sonlandırırken, yabancı ülkelerle güvenlik ilişkilerini tamamen kesmek yerine bunları ikili anlaşmalar temelinde sürdürmeye hazırlanıyor.

Kaynak: Mepa News