İran liderinden kritik uranyum talimatı

İran lideri Mücteba Hamaney'in, ülkenin nükleer silah seviyesine yakın zenginleştirilmiş uranyum stokunun yurt dışına çıkarılmaması yönünde talimat verdiği ileri sürüldü.

Konuya yakın iki üst düzey İranlı kaynağın aktardığı bilgiye göre karar, Tahran yönetiminin ABD ile yürütülen müzakerelerdeki tutumunu sertleştirdi.

Bu adımın, Trump yönetiminin İran’dan en önemli taleplerinden biri olan zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması konusunda yeni bir çıkmaz yaratabileceği değerlendiriliyor.

İsrailli yetkililer daha önce, Trump’ın Tel Aviv yönetimine İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına gönderileceği yönünde güvence verdiğini aktarmıştı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise İran’daki zenginleştirilmiş uranyum tamamen çıkarılmadan savaşın sona ermiş sayılmayacağını açıklamıştı.

Batılı ülkeler uzun yıllardır İran’ı nükleer silah geliştirmeye çalışmakla suçluyor. Özellikle İran’ın uranyumu yüzde 60 seviyesine kadar zenginleştirmesi, nükleer silah üretimi için gerekli yüzde 90 seviyesine yaklaşması nedeniyle uluslararası tartışmaların merkezinde yer alıyor. Tahran ise nükleer silah geliştirme iddialarını reddediyor.

İranlı kaynaklardan biri, “Liderin talimatı ve devlet içindeki genel görüş, zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına çıkmaması yönünde” dedi.

Kaynaklara göre İran yönetimi, uranyum stokunun yurt dışına gönderilmesinin ülkeyi gelecekte ABD ve İsrail saldırılarına karşı daha savunmasız bırakacağına inanıyor.

Beyaz Saray ve İran Dışişleri Bakanlığı ise konuya ilişkin yorum yapmadı.

Şubat sonunda başlayan ABD-İsrail saldırılarının ardından başlayan savaşta taraflar arasında kırılgan bir ateşkes sürse de müzakerelerde önemli bir ilerleme sağlanamadığı belirtiliyor. Pakistan arabuluculuğunda yürütülen görüşmeler, ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukası ve Tahran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü nedeniyle karmaşık hale gelmiş durumda.

İranlı yetkililer, ateşkesin Washington tarafından yeni saldırılar öncesinde bir “taktik manevra” olarak kullanılabileceğinden şüphe duyduklarını ifade ediyor.

İran’ın baş müzakerecisi Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da çarşamba günü yaptığı açıklamada ABD’nin yeni saldırılara hazırlandığını düşündüklerini söyledi. Trump ise İran’ın anlaşmayı kabul etmemesi halinde yeni saldırılar düzenlemeye hazır olduklarını ancak birkaç gün daha bekleyebileceklerini ifade etti.

Tarafların bazı başlıklarda kısmi yakınlaşma sağladığı belirtilse de, özellikle İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun geleceği ve Tahran’ın uranyum zenginleştirme hakkının tanınması talepleri en büyük anlaşmazlık başlıkları olmaya devam ediyor.

İran daha önce yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyum stokunun yarısını ülke dışına göndermeye açık sinyali vermişti. Ancak kaynaklara göre Trump’ın saldırı tehditlerinin ardından bu tutum değişti.

İranlı yetkililer, önceliklerinin savaşın tamamen sona ermesi ve ABD ile İsrail’den yeni saldırı olmayacağına dair güvenilir garantiler almak olduğunu belirtiyor.

Öte yandan Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) verilerine göre İran’ın elinde saldırılar öncesinde yüzde 60 seviyesinde zenginleştirilmiş yaklaşık 440 kilogram uranyum bulunuyordu. Bu stokun ne kadarının saldırılardan kurtarıldığı ise net olarak bilinmiyor.

UAEA Başkanı Rafael Grossi, mart ayında yaptığı açıklamada uranyum stokunun büyük bölümünün İsfahan nükleer tesisindeki tünel komplekslerinde bulunduğunu düşündüklerini söylemişti. Ajans ayrıca bir miktar uranyumun Natanz nükleer tesisinde tutulduğunu değerlendiriyor.

İran ise yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun bir bölümünün tıbbi çalışmalar ve Tahran’daki araştırma reaktörü için gerekli olduğunu savunuyor.

Kaynak: Mepa News