İran'da başörtüsü denetimi yeniden gündemde

İran Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei, kamuya açık alanlarda başörtüsü kurallarına uymama da dahil olmak üzere "toplumsal anormallikler" olarak nitelendirdiği uygulamalarla mücadele edilmesi talimatı verdi.

Ejei, başsavcılıktan polis, istihbarat kurumları ve ilgili devlet kuruluşlarıyla koordinasyon içinde "uygunsuzluk ve çıplaklık" olarak tanımladığı durumlara karşı kararlı şekilde harekete geçmesini istedi. Ancak alınacak önlemlerin tamamen mevcut yasalar çerçevesinde uygulanması gerektiğini vurguladı.

İran devlet haber ajansı IRNA tarafından yayınlanan açıklamaya göre Ejei, başörtüsü uygulamasına ilişkin "duruma son verilmesi" gerektiğini belirterek bunun "basiret, akıl ve planlama" ile yapılması gerektiğini söyledi.

Ejei ayrıca Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile parlamentonun da bu yaklaşımı desteklediğini öne sürdü.

Başörtüsü uygulaması yeniden sıkılaştırılabilir

İran'da son yıllarda kadınların kamuya açık alanlarda başörtüsü takma zorunluluğuna yönelik uygulamaların kapsamı tartışma konusu oldu.

Ülkedeki şehirlerden ve kamusal etkinliklerden paylaşılan görüntülerde başörtüsü kullanmayan kadınların sayısının arttığı görülürken, İran makamları kurala uymadığı gerekçesiyle işletmelere yönelik kapatma kararları aldı ve şarkıcılar ile diğer kamuya mal olmuş kişilere yönelik hukuki işlemler uyguladı.

Ejei'nin son talimatı, başörtüsü zorunluluğunun uygulanmasına ilişkin yeni bir güvenlik ve adli uygulama döneminin başlayabileceğine ilişkin işaret olarak değerlendiriliyor.

İran makamlarının başörtüsü yasalarını kaldırdığına ilişkin bir karar bulunmuyor. Ancak son dönemde uygulamanın nasıl ve ne ölçüde yürütüleceği konusunda farklı adımlar atıldı.

Mahsa Amini'nin ölümünün ardından protestolar başladı

Başörtüsü zorunluluğunun uygulanması, Eylül 2022'de 22 yaşındaki kadın Mahsa Amini'nin gözaltında hayatını kaybetmesinin ardından İran'ın en tartışmalı iç politika başlıklarından biri haline geldi.

Amini, ahlak polisi tarafından gözaltına alınmasının ardından hayatını kaybetmiş, olay ülke genelinde "Kadın, Yaşam, Özgürlük" sloganıyla anılan protestoların başlamasına yol açmıştı.

İran makamları sonraki dönemde başörtüsü kurallarının uygulanmasında bazı görünür yöntemleri gevşetse de yasal zorunluluk yürürlükte kaldı. Kadınlara yönelik gözaltı, izleme, işletmelere kapatma ve diğer yaptırım uygulamalarının devam ettiği bildirildi.

Daha sert bir başörtüsü yasasının yürürlüğe girmesi ise siyasi sonuçlara ilişkin endişeler nedeniyle ertelenmişti.

Kaynak: Mepa News