İsrail basını Halil Hayye'nin Hamas'ın yeni lideri olarak seçilmesini nasıl yorumladı?

İsrail basını, Hamas'ın siyasi büro başkanlığına Halil Hayye'nin seçilmesini, yapı içinde Gazze merkezli liderliğin etkisini sürdürdüğünün işareti olarak yorumladı.

Analizlerde, Hayye'nin seçiminin hareketin geleceği, İran'la ilişkileri ve Gazze'deki yönetim tartışmaları açısından önemli sonuçlar doğurabileceği ileri sürüldü.

Jerusalem Post, Halil Hayye'nin İsrail açısından uzun yıllardır yakından tanınan bir isim olduğuna dikkat çekti. Gazete, Hayye'nin ateşkes ve esir takası müzakerelerinde önemli rol üstlendiğini, geçmişte birçok kez İsrail'in hedefi olduğunu ve geçen yıl Doha'da düzenlenen bir suikast girişiminden kurtulduğunu, ancak saldırıda oğullarından birinin hayatını kaybettiğini yazdı.

Haberde, 1960 yılında Gazze'de dünyaya gelen Hayye'nin Hamas'ın kurucu kadroları arasında yer aldığı, 1987'de hareketin kuruluşuna katıldığı, 1990'lı yıllarda İsrail tarafından tutuklandığı ve 7 Ekim 2023 öncesinde Gazze'den ayrılarak Katar'a yerleştiği aktarıldı.

Haaretz ise Hayye'nin seçimini, Hamas'ın ağır askeri kayıplara rağmen kurumsal devamlılık mesajı verme çabası olarak değerlendirdi. Gazete, hareketin dış kadrolar yerine Gazze merkezli liderliği ön plana çıkarmayı tercih ettiğini öne sürdü.

Habere göre seçim süreci aylarca devam ederken, İran savaşı ve Gazze'nin geleceğine ilişkin belirsizlikler nedeniyle sonuçların açıklanması gecikti.

Haaretz, Suudi Arabistan merkezli Şark kanalına dayandırdığı haberinde, Halil Hayye'nin seçimde 35 oy, rakibi Halid Meşal'in ise 34 oy aldığını belirtti. Gazete, bu sonucun Hamas içinde görüş ayrılıklarının sürdüğünü ve Meşal'e destek veren kanadın etkisini koruduğunu savundu.

Gazete ayrıca, Gazze'de bulunan bir Hamas yetkilisine dayandırdığı haberinde, Hayye'nin seçilmesini "Gazze kanadının dış temsilcilere karşı kazandığı bir zafer" olarak nitelendirdi.

Haaretz, Katar'da yaşamasına rağmen Hayye'nin Yahya Sinvar'ın yardımcısı olarak uzun yıllar Gazze'deki liderlikle yakın çalıştığını, savaş sürecinde ise siyasi ve askeri kanatlar arasındaki koordinasyonda merkezi rol üstlendiğini yazdı.

İsrail gazetesi, Halid Meşal ile Halil Hayye arasındaki rekabeti de iki farklı siyasi yaklaşımın yarışı olarak değerlendirdi. Buna göre Meşal'in, Hamas'ın dış ilişkilerini genişletmeyi, Arap ülkeleriyle ilişkileri geliştirmeyi ve İran'a bağımlılığı azaltmayı savunduğu; Hayye'nin ise silahlı direniş çizgisinin sürdürülmesi ve İran'la mevcut ilişkilerin korunmasına daha yakın olduğu öne sürüldü.

Times of Israel de AFP kaynaklı haberinde, Hayye'nin seçiminin Hamas ile İran arasındaki ilişkilerin devam edeceğine işaret ettiğini ileri sürdü. Gazete, Hayye'nin Halid Meşal'e kıyasla Tahran'a daha yakın bir isim olarak görüldüğünü yazdı.

Gazete ayrıca Hayye'nin savaş boyunca ateşkes ve esir takası görüşmelerinde Hamas'ın baş müzakerecisi olarak görev yaptığını, ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner'in ekibiyle de temaslarda bulunduğunu aktardı.

Times of Israel, Hayye'nin görevi Gazze'nin büyük ölçüde yıkıma uğradığı ve ateşkes görüşmelerinin ikinci aşamasının çıkmaza girdiği bir dönemde devraldığına dikkat çekti. Gazete, ABD destekli plan kapsamında Hamas'ın silahsızlandırılması, İsrail ordusunun Gazze'den kademeli çekilmesi ve uluslararası bir güvenlik gücünün konuşlandırılmasının müzakerelerin en tartışmalı başlıkları arasında yer aldığını belirtti.

Haberde ayrıca Hamas'ın geçen ay Gazze'nin idaresini teknokratlardan oluşan Gazze Ulusal Yönetim Komitesine devretmeyi kabul ettiğini duyurduğu, ancak komitenin İsrail'in itirazları nedeniyle henüz Gazze'ye giriş yapamadığı ifade edildi.

İsrail basınına göre Halil Hayye'nin liderliğe seçilmesi, Hamas içinde yeni bir dönemin başlangıcından ziyade, Gazze'nin geleceği, örgütün silahlı yapısı ve savaş sonrası siyasi rolüne ilişkin belirsizliklerin devam ettiği bir sürece işaret ediyor.

Kaynak: Mepa News, Al Jazeera