İsrail basını: Trump ve Netanyahu İran konusunda çatışıyor

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ABD Başkanı Donald Trump arasında İran'a yönelik olası yeni askeri saldırılar konusunda görüş ayrılığı yaşandığı öne sürüldü.

İsrail basınında yer alan haberlere göre iki lider, hafta sonu gerçekleştirdikleri telefon görüşmesinde İran'a karşı savaşın yeniden başlatılması konusunda sert bir tartışma yaşadı.

Netanyahu'nun ofisi görüşmenin gergin geçtiği iddiasını reddederken, bir İsrailli yetkili telefon görüşmesinin yapıldığını doğruladı ancak görüşmenin zor geçmediğini savundu.

İsrail gazetesi Yedioth Ahronoth'un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberinde, Netanyahu'nun İran'a yönelik yeni bir askeri harekât başlatılması için Trump'a baskı yaptığı, ABD Başkanı'nın ise diplomatik girişimlere daha fazla zaman tanımak istediği belirtildi. Kaynaklardan biri görüşmeyi "cehennem gibi bir bağrışma" olarak nitelendirdi.

Netanyahu'nun ofisi ise iddiaları "sahte haber, tamamen saçmalık" sözleriyle reddetti. İsrailli üst düzey bir yetkili de iki lider arasında telefon görüşmesi yapıldığını doğrulamakla birlikte, görüşmenin "kesinlikle zor geçmediğini" söyledi.

Trump diplomasiye öncelik veriyor

İki lider arasındaki görüş ayrılığı iddiası, Trump'ın İran konusunda son günlerde daha uzlaşmacı bir tutum sergilemeye başlamasının ardından gündeme geldi.

ABD'de 3 Kasım'da gerçekleştirilen ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi ve Senato'daki kontrolünü kaybetmesi, İran savaşının Washington'daki siyasi maliyetini yeniden gündeme taşıdı. Trump, seçim yenilgisinin ardından yaptığı açıklamalarda İran savaşının sonuçlar üzerinde etkili olduğunu kabul etti. Başkan Yardımcısı JD Vance de Cumhuriyetçilerin seçim kaybını değerlendirirken savaşın önemli bir etken olduğunu söyledi.

Trump, 9 Kasım'da Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile yaptığı görüşmenin ardından İran'ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini savunarak, "İran meselesi askeri açıdan fiilen sona erdi" ifadesini kullandı. ABD Başkanı ayrıca savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlerde olumlu ilerleme kaydedildiğini belirtti.

Washington yönetimi, yeni bir geniş çaplı saldırı başlatmak yerine ekonomik baskı ve deniz ablukası gibi araçlarla Tahran üzerindeki baskıyı sürdürme yaklaşımını öne çıkarıyor. Bununla birlikte Trump, gerektiğinde askeri seçeneğin yeniden gündeme gelebileceğini de dışlamış değil.

Netanyahu İran rejiminin devrilmesini istiyor

Netanyahu ise İran konusunda daha sert bir tutum izlemeyi sürdürüyor. İsrail Başbakanı, 10 Kasım'da yeni Knesset üyelerinin yemin töreninde yaptığı konuşmada İran'ın nükleer tehdit oluşturmayı yeniden hedeflediğini ileri sürdü.

Netanyahu, "Bu varoluşsal tehdidi kalıcı olarak ortadan kaldırmanın tek yolu, ayetullah rejimini devirmektir" dedi.

İsrail Başbakanı'nın bu açıklaması, Tahran yönetimine yönelik askeri baskının sürdürülmesi ve rejim değişikliğinin hedeflenmesi yönündeki yaklaşımını bir kez daha ortaya koydu. Ancak Netanyahu'nun yeni bir saldırı için Washington'dan ne tür bir askeri destek istediğine ilişkin ayrıntılar kamuoyuna açıklanmış değil.

Netanyahu'nun siyasi geleceği de belirsiz

İran konusunda yaşandığı öne sürülen görüş ayrılığı, İsrail'deki siyasi belirsizlikle aynı döneme denk geliyor. 27 Ekim'de yapılan genel seçimlerin ardından Netanyahu liderliğindeki Likud bloğu parlamentoda çoğunluğu kaybetti.

120 sandalyeli Knesset'te Netanyahu'nun liderlik ettiği blok 53 sandalye elde ederken, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalif blok 48 sandalyede kaldı. Arap partilerinin kazandığı 19 sandalye ise hükümet kurma sürecinde belirleyici konumda bulunuyor.

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, 8 Kasım'da hükümeti kurma görevini Eisenkot'a verdi. Ancak Eisenkot'un da tek başına çoğunluğu sağlayacak bir koalisyon oluşturması henüz kesinleşmiş değil. Yeni parlamentonun 10 Kasım'da yemin ederek göreve başlamasına rağmen hükümet henüz kurulamadı.

Eisenkot'un 6 Aralık'a kadar hükümeti kurmak için süresi bulunuyor. Gerekmesi halinde bu süre 20 Aralık'a kadar uzatılabilecek.

Bu süreçte Netanyahu, yeni hükümet kurulana kadar başbakanlık görevini sürdürmeye devam edecek. İsrail basınında İran'a yönelik yeni saldırı ihtimalinin, Netanyahu'nun siyasi geleceği ve hükümet kurma süreciyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin yorumlar da yer alıyor.

Washington ile Tel Aviv arasında İran konusunda yaşandığı öne sürülen görüş ayrılığının önümüzdeki dönemde nasıl şekilleneceği, diplomatik müzakerelerin geleceği ve İsrail'deki hükümet kurma süreciyle yakından bağlantılı olacak.

Kaynak: Mepa News