İsrail, Pasifik Adaları Forumu'na ortak oldu: Bölgedeki nüfuzunu artırmayı hedefliyor

İsrail, 18 üyeli Pasifik Adaları Forumu'na ortak olarak katıldı. İsrail Dışişleri Bakanlığı, kararın Palau'da düzenlenen toplantıda üye ülkelerin liderleri tarafından alındığını duyurdu.

Tel Aviv yönetimi, iklim değişikliğiyle mücadele, su yönetimi, tarım ve sürdürülebilir kalkınma gibi alanlarda uzmanlığını bölge ülkeleriyle paylaşacağını açıkladı.

İsrail'in foruma ortak olarak kabul edilmesi, büyük güçlerin stratejik ve ekonomik nüfuz mücadelesinin yoğunlaştığı Pasifik bölgesinde diplomatik ilişkilerini genişletme girişimlerinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. İsrail, son dönemde bölge ülkeleriyle ilişkilerini geliştirmeye yönelik diplomatik ve kalkınma odaklı adımlar atıyor.

İsrail Dışişleri Bakanlığı, çarşamba günü sosyal medya platformu X üzerinden yayınladığı açıklamada, ülkenin foruma “ortak” olarak kabul edildiğini bildirdi. Kararın, üye ülkelerin liderlerinin Palau'daki toplantısında alındığı belirtildi.

İş birliğinin, İsrail'in su kaynaklarının yönetimi, deniz suyunun arıtılması, tarım, iklim değişikliğiyle mücadele, inovasyon ve sürdürülebilir kalkınma alanlarındaki deneyimlerine odaklanacağı kaydedildi.

Duyuru, İsrail Uluslararası Kalkınma İşbirliği Ajansı MASHAV'ın başkanı Einat Schlein'in Fiji ve Samoa'ya gerçekleştirdiği ziyaretle aynı döneme denk geldi.

Kudüs'teki büyükelçilikler ve diplomatik yakınlaşma

İsrail'in Pasifik ülkeleriyle ilişkilerini geliştirme çabaları, bazı ülkelerin Kudüs'te büyükelçilik açmasıyla da öne çıkıyor. Küçük ada ülkelerinden Nauru, geçen ay Kudüs'te büyükelçilik açarak İsrail'in kent üzerindeki egemenliğini tanıyan ülkeler arasına katıldı.

Papua Yeni Gine ve Fiji de Birleşmiş Milletler üyesi ülkeler arasında Kudüs'te büyükelçilik açan sınırlı sayıdaki ülkeler arasında bulunuyor. Haberde, Samoa'nın da yılın ilerleyen dönemlerinde bu adımı atmasının beklendiği belirtiliyor.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, haziran ayında Fiji'nin başkenti Suva'daki Pasifik Adaları Forumu merkezini ziyaret etmişti. Saar, yaptığı açıklamada Pasifik ada ülkeleriyle ilişkileri güçlendirmenin hedeflerinden biri olduğunu belirterek İsrail'in Fiji'de açtığı büyükelçiliğin bölgedeki dokuz ülkeye daha hizmet verdiğini söylemişti.

Bu diplomatik temaslar, İsrail'in bölgede yalnızca ikili ilişkilerini değil, uluslararası kuruluşlar içindeki temaslarını da genişletmeye çalıştığını gösteriyor.

Pasifik'te büyük güçlerin rekabeti

1971'de kurulan Pasifik Adaları Forumu, bugün ülkeler ve bölgelerden oluşan 18 üyeyi bir araya getiriyor.

Forum, iklim değişikliği, ekonomik kalkınma, bölgesel güvenlik ve dış ilişkiler gibi konularda Pasifik ülkeleri arasında iş birliğini geliştirmeyi amaçlıyor.

Kuruluş aynı zamanda ABD, Çin, Fransa ve İngiltere gibi ülkelerin de aralarında bulunduğu çok sayıda dış ortakla ilişkilerini sürdürüyor. Forumun kalkınma ortakları listesinde toplam 30 ülke ve kuruluş bulunuyor.

Pasifik bölgesi, büyük güçlerin ekonomik, diplomatik ve askerî etkilerini artırmaya çalıştığı önemli bir rekabet alanı haline geldi. Bölge ülkelerinin liderleri geçen ay gerçekleştirdikleri toplantıda, bölge dışındaki ülkelerle ortaklıkların stratejik niteliğini güçlendirmeye yönelik reformlar üzerinde uzlaştı.

İsrail'in foruma ortak olarak kabul edilmesi de bu genişleyen diplomatik ilişkiler ağı içinde gerçekleşti. Ancak ortaklık statüsünün İsrail'e ne tür somut yetkiler veya karar alma imkânları sağlayacağına ilişkin ayrıntılar açıklamada yer almadı.

İsrail, kalkınma yardımları üzerinden ilişkilerini güçlendiriyor

İsrail, Pasifik ada ülkeleriyle ilişkilerini geliştirmek için kalkınma yardımlarından da yararlanıyor. İsrail Uluslararası Kalkınma İşbirliği Ajansı MASHAV aracılığıyla sağlık, tarım ve yenilenebilir enerji gibi alanlarda projeler yürütülüyor.

Dış yardımlar, özellikle ekonomik kaynakları sınırlı ve dış desteğe ihtiyaç duyan küçük ada ülkeleri açısından önem taşıyor. İsrail'in su yönetimi, deniz suyunun arıtılması ve tarım alanlarındaki teknik deneyimini paylaşma önerisi de bu çerçevede değerlendiriliyor.

Bununla birlikte bölge ülkeleriyle kurulan ilişkilerin yalnızca kalkınma ve teknik iş birliği boyutu bulunmuyor. Pasifik ülkelerinin Birleşmiş Milletler'deki oyları ve diplomatik tutumları da İsrail açısından önem taşıyor.

Bazı Pasifik ülkeleri, Birleşmiş Milletler oylamalarında İsrail lehine tutumları ve Kudüs'te büyükelçilik açmalarıyla dikkati çekiyor. İsrail'in kalkınma yardımları üzerinden geliştirdiği ilişkilerin, karşılıklı çıkar temelinde siyasi destekle de sonuçlanabildiği değerlendiriliyor.

Ancak yardımların doğrudan belirli oyların karşılığında verildiğini gösteren bir kanıt ortaya konulmadan, bu ilişkiyi kesin bir siyasi alışveriş olarak nitelendirmek mümkün değil.

İsrail'in foruma ortak olarak katılması, Tel Aviv yönetiminin uluslararası diplomatik ilişkilerini genişletme çabasının yeni bir adımı olarak öne çıkıyor. Bölgedeki büyük güç rekabeti ve Pasifik ülkelerinin dış ortaklıklarını stratejik düzeyde ele alma eğilimi ise bu yakınlaşmanın daha geniş jeopolitik bağlamını oluşturuyor.

Kaynak: Mepa News