İsrail'de sağ ittifak çatlağı: Netanyahu ile Ben-Gvir karşı karşıya

İsrail'de 27 Ekim'de yapılması planlanan genel seçimler öncesinde iktidardaki sağ blok içinde ittifak tartışması büyüyor. Başbakan Binyamin Netanyahu, aşırı sağdaki Itamar Ben-Gvir ile Bezalel Smotrich'in seçimlere ortak listeyle girmesi çağrısı yaparken, Ben-Gvir bu öneriye karşı çıktı.

Netanyahu, yayınladığı video mesajında Ben-Gvir'in liderliğindeki Yahudi Gücü ile Smotrich'in liderliğindeki Dini Siyonizm Partisi'nin birleşmesi gerektiğini söyledi. Netanyahu, partilerin ayrı listelerle seçime girmesi halinde seçim barajını aşamayan partilere verilen oyların boşa gidebileceğini savundu.

Başbakan, 1992 seçimlerini örnek göstererek, dönemin sağ blokunun toplamda daha fazla oya sahip olmasına rağmen bazı küçük partilerin seçim barajını geçememesi nedeniyle bu oyların Meclis'e yansımadığını belirtti. Netanyahu, benzer bir tablonun tekrarlanmasının sağ blokun iktidarı kaybetmesine yol açabileceği uyarısında bulundu.

Netanyahu, Ben-Gvir ile Smotrich arasında geçmişten gelen kişisel anlaşmazlıkların aşılması gerektiğini belirterek iki lideri önümüzdeki günlerde bir araya getirmeyi planladığını söyledi.

Ben-Gvir'den Netanyahu'ya itiraz

Ben-Gvir ise Netanyahu'nun çağrısına karşı çıkarak ortak listenin kendi partisi açısından oy ve sandalye kaybına yol açacağını savundu.

Ben-Gvir, yapılan kamuoyu yoklamalarının Yahudi Gücü ile Dini Siyonizm Partisi'nin birleşmesi halinde kendi partisinin 3 ila 4 sandalye kaybedebileceğine işaret ettiğini ileri sürdü. Bu nedenle ayrı listelerle seçime girmenin sağ blok açısından daha avantajlı olduğunu savundu. Güncel İsrail seçim tartışmalarında da Netanyahu'nun birleşme çağrısı ile Ben-Gvir'in buna itirazı öne çıkan başlıklardan biri haline geldi.

Ben-Gvir ayrıca Netanyahu'yu, kendi partisini zayıflatarak daha geniş bir koalisyon kurmaya çalışmakla suçladı. Başbakanın muhalefetten Gadi Eisenkot ile bir hükümet kurmasının önünü açacak herhangi bir girişime karşı çıkacağını belirten Ben-Gvir, “Sağcı bir hükümetin alternatifi yok” mesajı verdi.

Netanyahu'dan ikinci açıklama

Ben-Gvir'in açıklamalarının ardından Netanyahu da tartışmaya yeniden dahil oldu. Netanyahu, amacının Yahudi Gücü'nü zayıflatmak olmadığını, aksine iki partinin birleşmesinin sağ blokun toplam sandalye sayısını artıracağını savundu.

Netanyahu, Smotrich'in partisinin seçim barajının altında kalması ihtimaline dikkat çekerek, iki partinin ayrı yarışması halinde sağ seçmenin bir bölümünün Meclis'te temsil edilmeyebileceğini söyledi.

Başbakan, Ben-Gvir'e hitaben yaptığı açıklamada, bu durumun muhalefetin iktidara gelmesinin önünü açabileceği uyarısında bulundu ve “Vakit birlik zamanı” mesajı verdi.

Smotrich birleşmeye sıcak bakıyor

Dini Siyonizm Partisi lideri Smotrich ise Netanyahu'nun çağrısına olumlu yaklaştı. Smotrich, sağ blok içerisinde “birlik ve sorumluluk zamanının geldiğini” belirterek ortak liste fikrine destek verdi.

Smotrich'in partisi seçim barajını aşma konusunda son dönemde baskı altında bulunurken, ortak liste tartışmasının merkezinde de bu risk yer alıyor. Son dönemdeki bazı anketlerde Smotrich'in partisi seçim barajına yakın seviyelerde ölçülürken, bazı yeni araştırmalarda ise barajı aşabildiği görülüyor.

Tartışmaya Netanyahu'nun oğlu da katıldı

İsrail Başbakanı'nın oğlu Yair Netanyahu da tartışmaya dahil olarak Ben-Gvir'in ortak listeye karşı çıkmasını eleştirdi.

Yair Netanyahu, Smotrich ile yapılacak teknik bir ittifakın Yahudi Gücü'nü nasıl zayıflatacağını sorgularken, ortak listenin Smotrich'in mevcut seçmenlerinin de aynı blok içerisinde kalmasını sağlayacağını savundu.

Tartışma, İsrail sağında yalnızca iki parti arasındaki bir seçim ittifakı meselesi olmaktan çıkarken, Netanyahu'nun seçim sonrasında iktidarını koruyup koruyamayacağına ilişkin hesapların da önemli bir parçası haline geldi.

Seçim öncesi kritik hesap

İsrail'de 2026 genel seçimleri 27 Ekim'de yapılacak. Seçim, Netanyahu açısından iktidarını sürdürme mücadelesinin yanı sıra sağ blokun Meclis'te 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşıp ulaşamayacağı açısından da kritik önem taşıyor. Reuters'ın aktardığı son değerlendirmelere göre seçim sonucu, Netanyahu'nun yeniden iktidara gelmesi veya muhalefetin Gadi Eisenkot öncülüğünde hükümet kurması ihtimalleri arasında şekilleniyor.

Netanyahu'nun Ben-Gvir ve Smotrich'i birleştirme çabası, böylece sağ blokta oyların bölünmesini önlemeye yönelik bir seçim stratejisi olarak öne çıkarken, Ben-Gvir'in bağımsız liste ısrarı iktidar bloğu içerisindeki görüş ayrılığını daha görünür hale getiriyor. 2022 seçimlerinde de Netanyahu'nun girişimiyle Ben-Gvir ve Smotrich ortak listeyle yarışmış ve iki parti toplam 14 sandalye kazanmıştı.

Kaynak: Mepa News