Netanyahu neden Beyrut’un bombalanması emrini verdi?

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Savunma Bakanı Israel Katz, İsrail ordusuna Beyrut'un güney banliyölerinde bulunan hedeflere yönelik saldırılar düzenlenmesi talimatı verdi.

İki isim tarafından yayınlanan ortak açıklamada, kararın "Hizbullah'ın ateşkes ihlallerini sürdürmesi ve İsrail şehirleri ile sivillerini hedef alması" gerekçesiyle alındığı belirtildi. Karar, Tel Aviv'in daha önce ABD arabuluculuğunda sağlanan ateşkes anlaşmasına bağlı kalarak Beyrut ve güney banliyölerini doğrudan hedef almaktan kaçınmasının ardından geldi.

Dikkat çeken zamanlama

İsrail basınına göre açıklamanın önemi yalnızca saldırı kararından değil, doğrudan Netanyahu ve Katz tarafından duyurulmuş olmasından kaynaklanıyor. Daha önceki operasyonlarda saldırıların duyurusu çoğunlukla İsrail ordusu tarafından yapılırken, bu kez siyasi liderliğin doğrudan devreye girmesi dikkat çekti.

Kararın, İsrail ile Lübnan arasında Washington'da yürütülen temaslar ve İran'la ilgili diplomatik süreçlerin devam ettiği bir dönemde açıklanması da ayrıca önem taşıyor.

Ayrıca açıklama, İsrail ordusunun bir gün önce Güney Lübnan'daki tarihi Şekif Kalesi'ni kontrol altına aldığını açıklamasının hemen ardından geldi. İsrail medyasında yer alan değerlendirmelerde, önümüzdeki saatlerde Beyrut'un güney banliyölerindeki bazı bölgeler için tahliye uyarıları yapılabileceği öne sürüldü.

Beyrut'ta hareketlilik başladı

Açıklamanın ardından Beyrut'un güney banliyölerinde dikkat çekici bir hareketlilik yaşandığı bildirildi. Yerel kaynaklara göre çok sayıda kişi olası saldırılar nedeniyle bölgeden ayrılmaya başladı. Lübnan hükümetinin ise son günlerde Washington ile yoğun diplomatik temaslar yürüttüğü ve ateşkesin korunması için girişimlerde bulunduğu aktarıldı.

"Müzakere öncesi baskı stratejisi"

Arap basınına konuşan askeri ve stratejik uzman emekli Tuğgeneral Halil Cemil, İsrail'in son tehdidinin Tel Aviv'in uzun süredir uyguladığı bir yöntemin parçası olduğunu söyledi. Cemil'e göre İsrail, müzakere süreçleriyle eş zamanlı olarak askeri baskıyı artırarak karşı tarafın pozisyonunu zayıflatmayı ve pazarlık gücünü yükseltmeyi hedefliyor. Cemil, bombardımanın Beyrut'a kadar genişlemesinin Lübnan hükümetinin ateşkesi koruma yönündeki söylemini de zayıflatacağını belirtti.

İsrail iç siyasetine mesaj

Uzmanlar, kararın İsrail'deki siyasi gelişmelerle de bağlantılı olduğuna dikkat çekiyor. Karar, İsrail Meclisi'nin (Knesset) erken seçimlere gidilmesini öngören fesih yasa tasarısını ilk okumada kabul ettiği bir dönemde açıklandı.

Siyasi analistler, Netanyahu'nun son dönemde Hizbullah'ın insansız hava aracı saldırıları nedeniyle zedelenen caydırıcılık algısını yeniden güçlendirmeye çalıştığını değerlendiriyor.

Siyaset bilimci İbrahim Rubaiya ise Beyrut'un güney banliyölerine yönelik saldırıların önceden duyurulmasının alışılmışın dışında bir yöntem olduğunu belirterek, bunun hem Hizbullah'a hem de İsrail iç kamuoyuna yönelik çok katmanlı bir mesaj taşıdığını ifade etti.

Rubaiya'ya göre güney banliyölerinin hedef alınması, Hizbullah'ın yalnızca askeri kapasitesini değil, aynı zamanda siyasi ve toplumsal ağırlık merkezini de baskı altına almayı amaçlıyor.

İran boyutu

Gelişmeler, İsrail ile İran arasında yürütülen diplomatik temasların yoğunlaştığı bir dönemde yaşanıyor.
İran Dışişleri Bakanlığı, Netanyahu'nun Beyrut'un güney banliyölerini hedef alma tehdidinin ardından yaptığı açıklamada, Lübnan'daki ateşkesin bölgesel düzeyde sağlanabilecek herhangi bir anlaşmanın ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı.

Tahran ayrıca İsrail'in Lübnan'daki gerilimi artırmasının diplomatik çözüm ihtimallerini zayıflatmayı amaçladığını savundu.

Siyasi analist İbrahim Rubaiya ise İsrail'in Lübnan dosyasını İran'la yürütülen daha geniş müzakere sürecinden ayırmaya çalıştığını belirterek, Tel Aviv'in Beyrut'u Tahran'dan bağımsız şekilde müzakere masasına çekmeyi hedeflediğini ifade etti.

Kaynak: Mepa News, Al Jazeera