Netanyahu'nun gizli BAE ziyaretinin amacı ne?

Naif Zaydani, Sarah Khalil | New Arab | Tercüme: Mepa News

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun pazar günü Birleşik Arap Emirlikleri'ne önceden duyurulmayan bir ziyaret gerçekleştirdiği ve haftalardır görüşmenin yapılması için İsrail'in baskı uyguladığı iddialarının ardından Abu Dabi'de Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid ile bir araya geldiği bildirildi.

Ancak bundan birkaç gün önce planlanan başka bir ziyaret son anda iptal edilmişti.

İsrail gazetesi Maariv pazartesi günü, önceki ziyaretin tüm ayrıntılarıyla planlandığını ancak Netanyahu'nun hareket etmesinden kısa süre önce İsrail tarafına Muhammed bin Zayid'in ülkede olmadığının söylendiğini bildirdi.

Ancak gazeteye göre daha sonra yapılan kontroller, BAE Devlet Başkanı'nın o sırada Abu Dabi'de bulunduğunu gösterdi.

Ortaya çıkan bu bilgiler, Muhammed bin Zayid'in başlangıçta Netanyahu ile görüşmekten kaçınmaya çalışıp çalışmadığı ve İsrailli liderin İsrail'de 27 Ekim'de yapılacak seçimlerden haftalar önce bu ziyareti gerçekleştirmeye neden bu kadar kararlı olduğu konusunda soru işaretlerine yol açtı.

Netanyahu görüşme için neden bu kadar ısrarcıydı?

Netanyahu'nun gelecek ay İsrail'de yapılacak parlamento seçimlerinden önce bir ziyaret ayarlanması için BAE'ye ciddi baskı uyguladığı bildirildi.

Maariv'in aktardığı BAE kaynakları, baskıyı "çok yoğun" olarak nitelendirdi. Habere göre bu baskı telefon görüşmelerini, Netanyahu'nun yakın çevresi ve uluslararası arabulucular üzerinden yapılan girişimleri, hatta gelecekteki güvenlik işbirliğine yönelik atıfları içeriyordu.

Gazete, Netanyahu'nun çabalarını kısmen, Muhammed bin Zayid'in 7 Ekim 2023'te Hamas öncülüğünde İsrail'in Gazze çevresi içindeki ve civarındaki askeri üsler ile sivil yerleşimlere düzenlenen saldırıdan kısa süre önce Netanyahu'yu büyük çaplı bir Hamas operasyonu ihtimali konusunda uyardığı yönündeki haberler etrafında büyüyen siyasi tartışmayla ilişkilendirdi.

Haaretz bu ayın başlarında, Muhammed bin Zayid'in saldırıdan yaklaşık bir buçuk hafta önce Netanyahu ile görüştüğünü ve dönemin Hamas lideri Yahya Sinvar'ın ciddi can kaybına yol açabilecek ve bölgeyi istikrarsızlaştırabilecek büyük bir eylem planladığı konusunda onu uyardığını bildirdi.

Netanyahu'nun ofisi haberi reddederek başbakana böyle bir uyarı yapılmadığını açıkladı.

BAE daha sonra, diğer ülkelerle güvenlik meselelerinin ilgili kurumlar üzerinden ele alındığını ve bu tür ayrıntıların ulusal liderler düzeyinde görüşülmediğini açıkladı. The National bu yanıtı, Muhammed bin Zayid'in Netanyahu'ya doğrudan uyarıda bulunduğu iddiasının reddi olarak değerlendirdi.

Söz konusu uyarı iddiası İsrail'deki seçim kampanyasında tartışmalı bir konuya dönüştü ve 7 Ekim öncesinde Netanyahu ile İsrail siyasi liderliğine hangi bilgilerin ulaştığı ve saldırıyı önlemek için neden harekete geçilmediği konusundaki incelemeleri yeniden gündeme getirdi.

İsrail basını: Netanyahu BAE'ye gizli bir ziyaret gerçekleştirdi

Muhammed bin Zayid görüşmeden kaçınmaya mı çalıştı?

Muhammed bin Zayid'in Netanyahu ile görüşmeyi şahsen reddettiğine ilişkin resmi bir doğrulama bulunmuyor ancak Maariv'in aktardıkları, BAE'nin daha önce planlanan bir ziyareti son anda iptal ettiğine işaret ediyor.

Gazeteye göre Netanyahu'nun pazar günkü nihai görüşmeden birkaç gün önce BAE'ye gitmesi için hazırlıklar tamamlanmıştı. Ziyaretin gizli tutulması ve ancak tamamlandıktan sonra açıklanması planlanıyordu.

Konu hakkında bilgi sahibi ismi açıklanmayan bir kaynak Maariv'e, "Her şey hazırdı, heyet organize edilmişti ve iptal mesajı hareketten kısa süre önce geldi" dedi.

Gazete, BAE tarafının daha sonra Muhammed bin Zayid'in "ülkede olmadığını" söylediğini aktardı.

Ancak habere göre sonradan yapılan bir kontrol, BAE Devlet Başkanı'nın o sırada Abu Dabi'de olduğunu gösterdi. Bu iddia BAE yetkilileri tarafından kamuoyu önünde doğrulanmadı.

Önceki iptal sırasında Maariv'e konuşan bir kaynak, Muhammed bin Zayid'in Netanyahu'nun seçim kampanyasının bir parçası olmak istemediğini ve iki lider arasındaki ilişkilerin bir süredir sorunlu olduğunu söyledi.

Aynı kaynak, bir Yahudi bayramı öncesinde BAE'de yayımlanan gayriresmi ve dolaylı bir yalanlamanın, ziyaretin iptal edilmesini telafi etmek amacıyla Netanyahu'ya yönelik bir jest olabileceğini ileri sürdü.

Bu aksaklığa rağmen İsrail'in görüşme ayarlamaya yönelik girişimleri devam etti ve Netanyahu sonunda pazar günü Abu Dabi'ye gitti. Üst düzey bir İsrailli yetkili Reuters'a Netanyahu'nun ziyaret sırasında Muhammed bin Zayid ile görüştüğünü doğruladı.

Israel Hayom pazartesi günü, Netanyahu'ya Mossad Başkanı Roman Gofman, Ulusal Güvenlik Danışmanı Shmuel Ben Ezra, Şin Bet'in VIP koruma biriminden üst düzey bir yetkili ve başbakanlık ofisinden üst düzey isimler dahil olmak üzere İsrailli güvenlik yetkililerinin eşlik ettiğini bildirdi.

BAE, Netanyahu'nun 7 Ekim'den önce uyarıldığı iddialarını yalanlamadı

Gazeteye göre heyet BAE'de yaklaşık altı saat kaldı ve Netanyahu birkaç saat boyunca Muhammed bin Zayid ile görüştü.

Netanyahu'nun ofisi mayıs ayında, başbakanın İran savaşı sırasında BAE'e gizli bir ziyaret gerçekleştirdiğini ve Muhammed bin Zayid ile görüştüğünü açıklamıştı. BAE ise ziyaretin gerçekleştiğini kamuoyu önünde reddetmiş, BAE makamlarınca resmen duyurulmadıkça önceden açıklanmayan ziyaretlere veya kamuoyundan gizli düzenlemelere ilişkin haberlerin asılsız olduğunu belirtmişti.

Netanyahu Muhammed bin Zayid'den ne yapmasını istedi

Haaretz, BAE kaynaklarına dayandırdığı haberinde pazar günkü nihai görüşmenin havalimanında gerçekleştiğini ve Netanyahu'nun Muhammed bin Zayid'den 7 Ekim öncesinde aralarında geçtiği öne sürülen telefon görüşmesine ilişkin haberleri yalanlamasını istediğini bildirdi.

Habere göre Netanyahu ayrıca BAE Devlet Başkanı'ndan, 7 Ekim'le ilgili olarak kendisini siyasi açıdan zor durumda bırakabilecek başka ayrıntıları da yalanlamasını istedi ve "manevi destek" olarak nitelendirilen bir talepte bulundu.

Bu iddialar Netanyahu'nun ofisi ya da BAE tarafından kamuoyu önünde doğrulanmadı.

Ziyaret önceden duyurulmadı ve ne Netanyahu'nun ofisi ne de BAE Dışişleri Bakanlığı konu hakkında hemen açıklama yaptı.

BAE tarafından ziyaretle ilgili daha sonra da resmi bir açıklama yayımlanmadı. BAE'nin önde gelen medya kuruluşlarının da ziyareti haberleştirmemesi, ziyaretin kamuoyuna açıklanmasının Abu Dabi ile koordineli olup olmadığı ya da ayrıntıların BAE'in onayı olmaksızın İsrail tarafından sızdırılıp sızdırılmadığı konusunda soru işaretlerine sebep oldu.

Kaynak: Mepa News