Polonya Avrupa'nın en büyük ordusunu kurmaya hazırlanıyor

Karl Badohal, Maria Rugamer ve Michael Kahn | Reuters | Tercüme: Mepa News

Polonya, Avrupa'nın en büyük ordusunu kurarken, tedariklerini kısa sürede artırmakta zorlanan uzak ülkelerdeki üreticilere bağımlılığı azaltmak amacıyla yerli ve Orta Avrupa merkezli savunma şirketlerine yöneliyor.

Reuters'ın Polonya Silahlanma Ajansı verilerinden yaptığı hesaplamaya göre, Polonya'nın yerli şirketlerden ve diğer Orta Avrupa şirketleriyle kurulan ortak girişimlerden yaptığı savunma alımlarına yönelik harcamalar 2022'den bu yana yaklaşık dört kat artarak geçen yıl 30.4 milyar zloti'ye, yani yaklaşık 8.15 milyar dolara ulaştı.

Ukrayna'daki savaş Avrupa genelinde savunma harcamalarının artmasına yol açarken, Ukrayna ile sınırı bulunan ve Rusya'yı varoluşsal bir tehdit olarak gören Polonya'da savunma yatırımları en yüksek önceliklerden biri haline geldi.

Polonya Devlet Varlıkları Bakan Yardımcısı Konrad Golota, Reuters'a yaptığı açıklamada, "Avrupa'nın en büyük kara ordusunu kuruyoruz" dedi.

Golota, "Bir sistemin ordumuz tarafından kullanılıyor olması kadar, Polonya'da üretiliyor olması da giderek daha önemli hale geliyor" ifadelerini kullandı.

Devlet bağlantılı Polonyalı savunma şirketleri geçen yıl sermaye harcamalarını yeniden artırırken, Reuters'a konuşan bir düzineden fazla hükümet yetkilisi, şirket temsilcisi ve uzman, Varşova'nın yeni yaklaşımının bölgedeki savunma şirketleri için önemli fırsatlar oluşturduğunu belirtti.

NATO verilerine göre Polonya'nın bu yıl temel savunma harcamalarına yaklaşık 53 milyar euro ayırması bekleniyor. Bu rakam, ülkeyi Fransa, İtalya ve Almanya'nın ardından Avrupa Birliği'nde dördüncü sıraya taşıyor. Polonya'nın savunma harcamaları 2025'te 44 milyar euro seviyesindeydi. Bu yılki harcamanın gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 4.7'sine denk gelmesi bekleniyor.

ABD yapımı Patriot hava savunma sistemleri, Abrams tankları ve F-35 savaş uçakları gibi büyük ölçekli sistemler önemini korurken, Polonyalı yetkililer insansız hava araçları, mühimmat ve sık kullanılan diğer askeri malzemelerin yerli ve bölgesel üretiminin artırılmasının öncelik haline geldiğini belirtiyor.

Bölgesel tedarike yönelim

Polonya'nın stratejisi, Ukrayna savaşının modern çatışmalarda mühimmat stoklarının ne kadar hızlı tükenebileceğini göstermesinin ardından Avrupa genelinde savunma sanayii kapasitesinin yeniden inşa edilmesine yönelik daha geniş çaplı bir yaklaşım değişikliğini yansıtıyor.

Polonya Savunma Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Wladyslaw Kosiniak-Kamysz, "Bu yalnızca Polonya ekonomisinin itici güçlerinden biri olacak gelişmiş bir savunma sanayii oluşturma yatırımı değil, aynı zamanda tedarik zincirinde bağımsızlık meselesidir" dedi.

Kosiniak-Kamysz, "Gerektiğinde cephe hattına bağımsız şekilde ikmal yapılmasını güvence altına alıyor" ifadelerini kullandı.

Yakın zamana kadar Çekya, Slovakya ve Macaristan gibi ülkelerdeki savunma şirketlerinin Polonya'daki varlığı sınırlıydı. Varşova büyük ölçüde devlet şirketi PGZ ile ABD'li tedarikçilere dayanıyordu.

Ancak bölgedeki şirketler artık Polonya pazarında daha fazla fırsat görüyor.

Ukrayna'nın önemli mühimmat tedarikçilerinden biri olan Çekya merkezli CSG, son aylarda Polonya'daki üretimini genişletmek amacıyla bir dizi anlaşma imzaladı.

Görüş | Avrupa'nın yeni lideri kim olacak?

Bu anlaşmalar arasında itici madde üretim teknolojisinin PGZ iştiraki MESKO'ya aktarılması ve PGZ ile insansız hava araçları, füzeler, mühimmat ve zırhlı araç üretiminin artırılmasını kapsayan iş birliği bulunuyor.

CSG'nin Polonya birimi ayrıca savunma bileşenleri üreticisi Domar MS'yi satın aldı.

CSG, ağustos ayında PGZ iştiraki Dezamet ile 155 milimetrelik topçu mühimmatı bileşenlerinin tedariki için 100 milyon euronun üzerinde bir anlaşma imzaladı. Şirket ayrıca Huta Stalowa Wola ile muharebe araçları ekipmanları için 150 milyon euroluk ayrı bir sözleşme yaptı.

CSG Polska Üst Yöneticisi Wojciech Grzonka, Reuters'a yaptığı açıklamada, "Orta Avrupa'da savunma sanayii kapasitesinin nasıl oluşturulduğu konusunda daha geniş çaplı bir dönüşüm yaşanıyor" dedi.

Grzonka, "Polonya, CSG açısından stratejik bir pazar ve uzun vadeli büyümemiz ile üretim kapasitemizi genişletmemiz bakımından temel yönlerden biri" ifadelerini kullandı.

Avrupa'da "yakın tedarik" yaklaşımı

Diğer savunma şirketleri de Varşova'nın yeni politikasına uyum sağlamaya çalışıyor.

Niewiadow PGM bünyesindeki Polonyalı silah üreticisi Grupa Niewiadow, KNDS Ammo France ile birlikte 155 milimetrelik mühimmat üretim tesisi kuruyor. Üretimin gelecek yıldan itibaren yıllık 180 bin mermiye ulaşması bekleniyor.

PGZ ise mart ayında Estonya merkezli Frankenburg Technologies ile Polonya'da ultra kısa menzilli hava savunma sistemleri üretmek üzere ortaklık kuracağını açıkladı.

Prag'daki CEVRO Üniversitesi'nden savunma uzmanı Zdenek Rod, Polonya'nın askeri üretimin Avrupa içinde daha yakın coğrafyalara taşınması anlamına gelen "near-shoring" yaklaşımında öncü ülkelerden biri haline geldiğini söyledi.

Rod, "Yıllarca NATO ile birlikte çalışabilirliği güvence altına almak amacıyla ABD'den tedarik öncelikliydi. Polonya şimdi aynı zamanda bölgesel ve Avrupalı tedarikçilere daha fazla yönelerek küresel aksaklıklara karşı dayanıklılığını artırmaya çalışıyor" dedi.

Polonyalı yetkililer ayrıca Slovakya ve Macaristan gibi ülkelerle savunma sanayii iş birliğini genişletmeye yönelik görüşmeler yürüttüklerini belirtti.

Alman savunma şirketi Rheinmetall de Polonya'dan gelen talepteki artışın ülkede üretim kapasitesi oluşturma ve kara muharebe sistemleri için bölgesel bir bakım ve onarım merkezi geliştirme kararında etkili olduğunu açıkladı.

Şirketten yapılan açıklamada, "Polonya'nın savunma modernizasyon programının oluşturduğu talep, ülkede tam ölçekli üretim tesislerinin kurulmasını haklı çıkarıyor. Bu tesisler Avrupa tedarik zincirlerine entegre edilebilir ve Avrupa savunma sanayii sisteminin yedeklilik ve dayanıklılığına katkı sağlayabilir" denildi.

Polonya Silahlı Kuvvetleri'nin personel sayısı bu yıl 220 bini aştı ve Polonya ordusu Avrupa'nın en büyük ordularından biri haline geldi.

Polonya, Estonya ile birlikte NATO'nun üye ülkeler için 2035'e kadar belirlediği gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5'ini savunmaya ayırma hedefinin şimdiden yakınına ulaşan az sayıdaki ülkeden biri konumunda.

Varşova, savunma sanayii alanındaki hedeflerinin bir başka göstergesi olarak geçen ay Ukrayna ve ABD ile birlikte Patriot hava savunma sistemi için füze üretmeyi teklif etti.

Devlet Varlıkları Bakan Yardımcısı Golota, "Polonya'da satış yapmak istiyorsanız Polonya'ya yatırım yapmanız, teknoloji transfer etmeniz ve bizimle ortak projeler üzerinde çalışmanız gerekiyor" dedi.

Golota, "Bizim tarafımızda ne kadar fazla fabrika ve bilgi birikimi bulunursa savunmamız da o kadar güçlü olur" ifadelerini kullandı.