Rusya'dan Şam hamlesi: Putin, Suriye büyükelçisini değiştirdi

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'nın Şam ile ilişkilerini yeniden şekillendirme arayışının bir göstergesi olarak Suriye Büyükelçisi Aleksandr Yefimov'u görevden aldı. Yerine, daha önce Şam'da görev yapan ve Arapça bilen deneyimli diplomat Dmitriy Dogadkin atandı.

3 Ağustos'ta yayınlanan başkanlık kararnameleriyle Yefimov, hem Rusya'nın Suriye Özel Temsilciliği hem de büyükelçilik görevinden alınırken, Dogadkin "Rusya Federasyonu'nun Suriye Arap Cumhuriyeti nezdindeki olağanüstü ve tam yetkili büyükelçisi" olarak görevlendirildi.

Bölgeyi yakından tanıyan isim

Uzmanlara göre Dogadkin'in seçilmesi sıradan bir diplomatik değişiklikten öte anlam taşıyor. Daha önce Rusya'nın Şam Büyükelçiliği'nde görev yapan Dogadkin'in Arapça bilmesi ve Umman ile Katar'da büyükelçilik yapmış olması, Moskova'nın yeni dönemde hem Suriye yönetimi hem de Körfez ülkeleriyle daha etkin diplomatik temas kurmayı hedeflediğine işaret ediyor.

2013-2017 yılları arasında Rusya Dışişleri Bakanlığı'nın Ortadoğu ve Kuzey Afrika Dairesi Başkanlığı'nı da yürüten Dogadkin, bölgenin siyasi dengelerini yakından bilen isimlerden biri olarak değerlendiriliyor.

Uluslararası ilişkiler uzmanı Amir Fahuri'ye göre Moskova, artık yalnızca Şam ile ikili ilişkileri değil, Suriye'nin Körfez ülkeleri, Arap dünyası ve Batı ile geliştirdiği yeni ilişkileri de dikkate alan daha kapsamlı bir diplomatik yaklaşım benimsemek istiyor.

Rusya'nın rolü yeniden tanımlanıyor

Uzmanlara göre yeni büyükelçinin önündeki en önemli görevlerden biri, Rusya'nın Suriye'deki rolünü değişen dengelere uygun şekilde yeniden tanımlamak olacak.

Esed rejiminin devrilmesinin ardından Şam yönetiminin Arap ülkeleri, ABD ve Avrupa ile ilişkilerini geliştirmesi, Rusya'nın artık Suriye'de tek belirleyici dış aktör olmadığı yeni bir tablo ortaya çıkardı. Bu nedenle Moskova'nın askeri nüfuzun yanı sıra diplomasi, müzakere ve ekonomik iş birliklerine daha fazla ağırlık vermesi bekleniyor.

Hmeymim ve Tartus gündemde

Atamanın, Rusya'nın Hmeymim Hava Üssü ile Tartus Deniz Üssü'nün geleceğine ilişkin müzakerelerle de doğrudan bağlantılı olduğu belirtiliyor.

Rusya, Akdeniz'deki askeri varlığını ve Afrika'ya yönelik faaliyetleri açısından stratejik önem taşıyan bu üsleri korumayı hedeflerken, Dogadkin'in yeni siyasi şartlara uygun bir hukuki ve diplomatik çerçeve oluşturulması için Şam yönetimiyle görüşmeleri yürütmesi bekleniyor.

Ekonomik rekabet öne çıkıyor

Moskova, Suriye'deki varlığını yalnızca askeri alanla sınırlı tutmak istemiyor. Limanlar, enerji, ticaret ve yeniden imar projelerinde de etkin rol almayı hedefleyen Rusya'nın, bu alanlarda Arap ve Batılı şirketlerle artan rekabetle karşı karşıya olduğu belirtiliyor.

Uzmanlara göre Rusya'nın bundan sonraki dönemde siyasi ve askeri nüfuzuna güvenmek yerine daha rekabetçi ekonomik teklifler sunması ve uzun vadeli ortaklıklar geliştirmesi gerekecek.

ABD baskısı etkili oldu

Büyükelçi değişikliği, Washington'ın Moskova'nın Suriye'deki etkisini azaltmaya yönelik girişimlerinin yoğunlaştığı bir dönemde gerçekleşti.

Reuters'ın 4 Ağustos'ta yayınladığı habere göre Şam yönetimi, ABD ile yürüttüğü yaptırım görüşmeleri kapsamında Rus petrolü ithalatını önemli ölçüde azaltmaya hazır olduğunu Washington'a iletti.

Haberde, ABD'nin Suriye'yi "teröre destek veren ülkeler" listesinden çıkarmaya yönelik görüşmeler sırasında Rus petrolü alımlarının azaltılmasına ilişkin taahhüt aldığı belirtilirken, bu durumun Moskova'nın Suriye'deki ekonomik nüfuzu üzerinde de yeni bir baskı oluşturduğu değerlendiriliyor.

Kaynak: Mepa News, Enab Baladi