Sırbistan'daki öğrenci hareketi seçimden zaferle çıktı

Sırbistan'ın uzun süredir görevde bulunan lideri Aleksandar Vucic, ülkede düzenlenen erken parlamento seçimlerinde öğrenci öncülüğündeki harekete karşı yenilgiyi kabul etti. Vucic, muhalif grubun parlamentoda çoğunluğu elde etmeye hazırlandığını söyledi.

Vucic, pazar günü yaptığı açıklamada, oyların bir bölümünden elde edilen sonuçlara göre Öğrenci Listesi'nin 250 sandalyeli parlamentoda 135 ila 140 sandalye kazanmasının beklendiğini belirtti. Vucic'in seçim listesinin ise 105 sandalye kazanacağı öngörülüyor.

Nihai sonuçların henüz açıklanmadığını belirten popülist lider, "Bu seçimleri kaybettiğimiz açık" dedi.

Belgrad merkezli FoNet haber ajansına göre Vucic'in açıklaması, Öğrenci Listesi'nin genel merkezinde alkışlar, büyük sevinç gösterileri ve gözyaşlarıyla karşılandı.

Öğrenci Listesi'nin milletvekili adaylarından Radomir Saicic, hareketin seçim merkezinde yaptığı konuşmada, "İlk sonuçlar, öğrencilerin neredeyse bütün sandıklarda açık ara önde olduğunu gösteriyor" dedi.

Saicic, "Öğrenciler kazandı. Onlarla birlikte Sırbistan'ın adaletin, özgürlüğün ve onurun hakim olduğu bir ülke olabileceğine dair umut da kazandı. Bu gece yeni bir dönemin başlangıcı olsun." ifadelerini kullandı.

Öğrenci hareketi, ülke genelindeki yolsuzluk karşıtı protestolardan doğan bir hareketti. Hareket, Vucic'in 2012'den bu yana iktidarda bulunan Sırp İlerleme Partisi'ni (SNS) mağlup etti.

Devlet Seçim Komisyonu, saat 18.00 (17.00 GMT) itibarıyla seçime katılım oranının yüzde 64,9'a ulaştığını açıkladı. Bu oran, Yugoslavya'nın 1992'de dağılmasından bu yana kaydedilen en yüksek katılım oranı oldu.

Sırbistan Cumhurbaşkanı Vucic: Büyük bir savaşa yaklaşıyoruz

Belgrad Üniversitesi araştırmacısı Jelena Vasiljevic, cuma günü yayımlanan Al Jazeera röportajında, SNS'nin güvenilir bir seçmen tabanına sahip olduğunu, öğrencilerin ise normalde oy kullanmayan kişileri sandığa çekmesi gerektiğini söylemişti.

Pazar günkü seçimlere seçmenlere yönelik baskı ve usulsüzlük iddiaları da gölge düşürdü.

Bağımsız seçim gözlem kuruluşu Araştırma, Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik Merkezi (CRTA), gözlemcilerinin takip ettiği 500 sandığın yaklaşık üçte birinde seçmenlere veya seçim görevlilerine baskı uygulandığını tespit ettiğini açıkladı.

Kuruluş ayrıca oy gizliliğinin korunmasında aksaklıklar yaşandığını bildirdi.

Vucic'in seçim yenilgisini kabul etmesinin hemen ardından Sırbistan genelinde kutlamalar başladı ve havai fişekler gökyüzünü aydınlattı.

Belgrad'ın ana caddelerinde on binlerce kişi toplanırken Öğrenci Listesi destekçileri araçlarıyla konvoylar oluşturdu ve korna çaldı. Sırplar, "Aleksandar gitti" sloganları atarak öğrenci hareketinin şarkılarını söyledi. Kalabalıklar, Belgrad'ın merkezindeki bir parkta Vucic'e bağlı grupların bir yılı aşkın süredir kamp kurduğu çadırları söktü.

Seçmen Jana Vasic, Al Jazeera'ye yaptığı açıklamada, "Bu, öncesini hatırlayamadığım, 12 yıldır süren bir diktatörlükten kurtulmak anlamına geliyor" dedi. Vasic, "Adaylarımızın ilk olarak ne yapacağından tam olarak emin değilim ama bence bu gece önce kutlama yapacağız. Yarın ise asıl zorlu çalışma başlayacak" ifadelerini kullandı.

Belgrad sakini Dragana Kovecevic de Associated Press'e yaptığı açıklamada, "Herkesin birbirini gülümseyerek karşılamasından" büyük mutluluk duyduğunu söyledi. Kovecevic, "Hepimiz çok mutluyuz. Sonunda normal ve özgür bir ülke haline geliyoruz" dedi.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Öğrenci Listesi'ni seçim zaferinden dolayı tebrik etti. Von der Leyen, X üzerinden yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:

"Hukukun üstünlüğü, basın özgürlüğü, yolsuzlukla mücadele ve güçlü demokratik kurumlar alanındaki reformları desteklemeye ve Sırbistan'ın Avrupa Birliği'ndeki geleceğini ilerletmek için birlikte çalışmaya hazırız."

Seçimler, yaklaşık iki yıldır devam eden öğrenci öncülüğündeki protestoların ardından gerçekleştirildi.

Protestolar, Kasım 2024'te Novi Sad kentindeki bir tren istasyonunun girişindeki beton sundurmanın çökmesi ve 16 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından başlamıştı.

Olayın sorumlularının hesap vermesi yönündeki talepler, zamanla hükümete yöneltilen yolsuzluk ve baskı suçlamalarına karşı daha geniş kapsamlı bir harekete dönüştü.

Vucic ve SNS ise söz konusu suçlamaları reddediyor.

Gösterilerden doğan "Öğrenci Listesi - Öğrenciler Kazanıyor" hareketi, aralarında tıp ve eğitim alanlarında çalışanların da bulunduğu farklı meslek gruplarından adaylar gösterdi. Adayların çoğunun daha önce siyasi deneyimi bulunmuyor.

Hareket, kurumların güçlendirilmesi ve yolsuzluğun sona erdirilmesi vaatleriyle seçim kampanyası yürüttü.

Bazı köklü muhalefet partileri ise kendi adaylarını göstermek yerine öğrencileri destekledi.

Vucic, başbakanlık için yarışmak amacıyla eylül ayında cumhurbaşkanlığı görevinden istifa etmişti.

Vucic, seçim kampanyasında emekli maaşlarını ve kamu çalışanlarının ücretlerini artırma ve yatırımları genişletme sözü vermişti.

Destekçileri, Sırbistan ekonomisinin modernleşmesinde Vucic'in liderliğinin önemli rol oynadığını savunuyor.

Yaklaşık 6,5 milyon kişinin oy kullanma hakkına sahip olduğu seçimlerde 250 parlamento sandalyesi için 18 seçim listesi yarıştı.

Sırbistan'da hükümet kurabilmek için parlamentoda en az 126 sandalyeye sahip olmak gerekiyor.

Kaynak: Mepa News