Somali basını: Türkiye'nin hava saldırılarında siviller ölüyor

Somali'nin güneyindeki Jameeco köyünde 27 Ekim'de düzenlenen hava saldırısında yaşlı bir kadının hayatını kaybettiği, çok sayıda kişinin yaralandığı bildirildi.

Köy sakinleri saldırıyı Türk hava araçlarının gerçekleştirdiğini öne sürerken, olay Türkiye'nin Somali'deki askeri faaliyetleri ve hava operasyonlarında sivillerin güvenliği konusundaki tartışmaları yeniden gündeme getirdi.

Somali Guardian'ın 4 Kasım tarihli haberine göre, Hawo Madow isimli yaşlı kadın, 27 Ekim'de başkent Mogadişu'nun yaklaşık 160 kilometre kuzeybatısındaki Jameeco köyüne düzenlenen hava saldırısında hayatını kaybetti.

Köy sakini Suley İbrahim Dhere, saldırıda beş kişinin etkilendiğini, Madow'un öldüğünü ve genç bir erkeğin ağır yaralandığını söyledi.

Türkiye F-16'ların ardından Somali'ye tank sevkiyatı gerçekleştirdi

Dhere, saldırıyı Türk uçaklarının gerçekleştirdiğini öne sürerek köy sakinlerinin herhangi bir silahlı grupla bağlantısı bulunmadığını savundu. Madow'un eşi Nasir de saldırı sırasında eşinin hayatını kaybettiğini, iki kişinin yaralandığını belirtti.

Madow'un yeğeni Mumino Osman Bashow ise köylülerin kuraklık koşullarında geçimlerini sağlamaya çalıştıkları dönemde saldırının gerçekleştiğini söyledi.

Habere göre Hawo Madow saldırı sırasında evinde çay hazırlıyordu. Üç oğlu ve iki kızı bulunan Madow'un ailesi, olayın koşullarına ilişkin açıklama ve soruşturma talep ediyor.

Saldırı, Somali ordusuna yönelik pusudan bir gün sonra gerçekleşti

Jameeco'daki sivil kayıplara ilişkin haber, aynı bölgede Somali ordusunun EŞ Şebab tarafından pusuya düşürüldüğü 26 Ekim tarihli çatışmaların ardından geldi.

Somali ordusuna ait büyük bir konvoy, Mogadişu-Baidoa güzergâhında ilerlerken Jameeco yakınlarında Eş Şebab'ın saldırısına uğradı. Associated Press'in (AP) aktardığına göre, saldırıdan sağ kurtulan askeri yetkili Abshir Abdikarim, en az 20 askerin öldüğünü gördüğünü söyledi.

Somalili gazeteci: Eş Şebab'ın son saldırısında 800 asker öldü

Reuters'a konuşan iki asker ise çatışmada onlarca askerin öldürüldüğünü bildirdi. Askerlerden Ahmed, 40 askerin cenazesinin ve 100'den fazla yaralının Mogadişu'daki hastanelere taşınmasına yardım ettiğini söyledi. Ancak yele kaynaklar ölen asker sayısını üç haneli rakamlarla aktarıyor.

Somali Savunma Bakanlığı, çatışmalarda yaklaşık 75 Eş Şebab mensubunun öldürüldüğünü, 56 kişinin yaralandığını açıkladı. Bakanlık, patlayıcı yüklü araçlarla düzenlenen saldırılarda bazı ordu araçlarının hasar gördüğünü kabul etti ancak hükümet güçlerinin kayıplarına ilişkin rakam vermedi.

Eş Şebab ise 321 askeri öldürdüğünü ve askeri araçlar ile silahları ele geçirdiğini ifade etti.

Somali Ulusal Güvenlik Ofisi, 27 Ekim'de yaptığı açıklamada Türk F-16 savaş uçaklarının veya silahlı insansız hava araçlarının Leego çevresinde Somali ordusunu yanlışlıkla hedef aldığı yönündeki iddiaları reddetti.

Açıklamada, Türk hava araçlarının Somali ordusu mevzilerine saldırdığına ilişkin haberlerin asılsız olduğu belirtildi.

Ancak hükümetin bu açıklaması, 26 Ekim'deki çatışmalar sırasında Somali askerlerinin Türk hava araçları tarafından vurulduğu iddialarına yönelikti. Jameeco köyünde 27 Ekim'de sivillerin hayatını kaybettiği ileri sürülen ayrı saldırıya ilişkin aynı açıklamada doğrudan bir değerlendirme bulunmuyor.

Uluslararası Af Örgütü daha önce Türk İHA'larının desteklediği operasyonlarda 23 sivilin öldüğünü belgelemişti.

Somali'de Türk askeri unsurlarının ve Türk yapımı insansız hava araçlarının kullanıldığı operasyonlarda sivillerin hayatını kaybetmesi daha önce de uluslararası insan hakları kuruluşlarının gündemine gelmişti.

Uluslararası Af Örgütü, 7 Mayıs 2024'te yayınladığı araştırmada, 18 Mart 2024'te Aşağı Şabel bölgesindeki Caffey çiftliğine düzenlenen iki hava saldırısında 23 sivilin öldüğünü, 17 kişinin yaralandığını bildirmişti. Hayatını kaybedenler arasında 14 çocuk, 5 kadın ve 4 erkek bulunuyordu.

Kuruluş, saldırılara ilişkin araştırmasında 12 kişiyle uzaktan görüşme gerçekleştirdi, uydu görüntülerini, tıbbi raporları, mühimmat parçalarını ve saldırı bölgesinden elde edilen görüntüleri inceledi. Mühimmat parçalarının analizinde saldırılarda Türkiye'de üretilen Bayraktar TB2 insansız hava araçlarından atılan MAM-L mühimmatlarının kullanıldığı sonucuna ulaştı.

Türkiye Somali'ye F-16 konuşlandırdı

Bununla birlikte Uluslararası Af Örgütü, saldırı sırasında insansız hava araçlarını Türk personelin mi yoksa Somali güvenlik güçlerinin mi kontrol ettiğinin kesin olarak belirlenemediğini vurguladı.

Kuruluş, iki hükümetten de saldırıların soruşturulmasını istedi ve sivillerin ölümüne yol açan ayrım gözetmeyen saldırıların savaş suçu teşkil edebileceği uyarısında bulundu.

Somali ile Türkiye arasında Şubat 2024'te imzalanan Savunma ve Ekonomik İşbirliği Çerçeve Anlaşması, iki ülke arasındaki askeri işbirliğinin kapsamını genişletmişti. Türkiye, Somali güvenlik güçlerinin eğitimi, askeri teçhizat desteği ve terörle mücadele operasyonlarına katkı sağlıyor.

Jameeco'da yaşandığı bildirilen son olayın ardından Türk hava araçlarının saldırıdaki rolü, hedefin belirlenmesi ve sivil kayıplara ilişkin sorular yeniden gündeme geldi. Ancak Hawo Madow'un ölümüne yol açan saldırının hangi hava aracıyla gerçekleştirildiği ve operasyonun hangi kuvvet tarafından yönetildiği henüz bağımsız biçimde doğrulanmış değil.

Kaynak: Mepa News