Suriye'de yeni medya yasası hazırlığı: Dijital medya ve gazetecilerin hakları yeniden düzenlenecek

Suriye Enformasyon Bakanlığı, eski rejim döneminde yürürlükte olan medya yasasının yerine geçecek yeni bir medya yasası hazırlıkları kapsamında ülke genelinde istişare toplantıları başlattı.

21 Temmuz'da başlayan toplantılar Şam, Halep, Hama ve Rakka başta olmak üzere çeşitli illerde düzenlenirken, gazeteciler, medya çalışanları ve sektör temsilcileri hazırlık sürecine ilişkin görüş ve önerilerini bakanlık yetkilileriyle paylaştı.

Yerel basın kuruluşu Enab Baladi'nin aktardığına göre hazırlanacak yasa taslağı, tamamlanmasının ardından kamuoyunun görüşüne açılacak ve daha sonra Suriye Halk Meclisi'nin onayına sunulacak.

Üç temel başlık ele alındı

Enformasyon müdürlüklerinin düzenlediği toplantılarda görüşmeler üç ana başlık altında yürütüldü.
İlk başlıkta televizyon kanalları ve haber ajanslarının faaliyetlerinin düzenlenmesi, gazetecilerin hukuki ve fiziki güvenliğinin sağlanması ile medya sektörünün kurumsal yapısının geliştirilmesi ele alındı.

İkinci başlıkta dijital medya ve sosyal medya içerik üreticilerinin faaliyetlerinin yasal zemine kavuşturulması, dijital haber platformlarının statüsü ile içerik üreticilerinin hak ve sorumluluklarının belirlenmesi tartışıldı.

Üçüncü başlıkta ise ifade özgürlüğü ile siber suçlar arasındaki sınırların netleştirilmesi, dijital güvenliğin sağlanması ve toplum güvenliğinin korunmasına yönelik öneriler değerlendirildi.

"Medyayı kısıtlayan değil koruyan yasa"

Enab Baladi'nin ulaştığı ve Enformasyon Bakanlığı tarafından toplantı organizatörlerine gönderilen çalışma belgesinde, hazırlanacak düzenlemenin "medyayı kısıtlayan değil, koruyan ve özgürleştiren" bir yasa olması gerektiği vurgulandı.

Belgede yeni yasanın üç temel ilkeye dayanması gerektiği ifade edildi.

Bunlardan ilki, yanlış bilgi, dezenformasyon, nefret söylemi ve asılsız haberlerle mücadele ederek mesleki güvenilirlik ve profesyonelliğin güçlendirilmesi oldu.

İkinci ilke, medyanın siyasi amaçlarla kullanılmasının önüne geçilmesi, medya kuruluşlarının siyasi sermaye veya yönlendirilmiş finansman yoluyla etkilenmesinin engellenmesi ve editoryal bağımsızlığın korunması olarak sıralandı.

Üçüncü ilke ise gazetecilerin bilgiye erişimini kolaylaştıran, görüş ve ifade özgürlüğünü güvence altına alan, aynı zamanda medya çalışmalarını gereksiz bürokratik engellerden uzak tutan bir düzenleme oluşturulması olarak belirlendi.

Gazetecilerden dikkat çeken talepler

Şam'daki toplantılarda gazeteciler, eski rejim döneminde propaganda faaliyetlerinde bulunan medya çalışanlarının hukuki durumunun netleştirilmesi gerektiğini dile getirdi.

Suriye devrimi sırasında özellikle Şam kırsalında faaliyet gösteren ancak resmi eğitim belgeleri bulunmayan gazeteciler de devlet tarafından mesleki olarak tanınmaları yönünde talepte bulundu.

Katılımcılar ayrıca kamu kurumlarının kriz ve olağanüstü gelişmeler sırasında bilgi paylaşımına ilişkin açık hukuki kurallar oluşturmasını isterken, resmi etkinliklerde medya kuruluşlarına eşit davranılması gerektiğini vurguladı.

Toplantılarda sosyal medya fenomenleri ve dijital içerik üreticilerinin faaliyetlerinin yasal çerçeveye oturtulması ile Meta şirketiyle doğrudan resmi iletişim mekanizmalarının kurulması yönünde de öneriler sunuldu.

Halep'teki toplantılarda ise bilgi edinme hakkının yasal güvence altına alınması, gazetecilerin daha güçlü hukuki korumaya sahip olması ve basın meslek örgütleri ile sivil toplum kuruluşlarının daha geniş faaliyet alanı elde etmesi talepleri öne çıktı.

Halep Enformasyon Müdürü Abdülkerim Leyla, yeni medya yasasının çeşitli çalışma grupları ve istişare toplantılarının ardından son halini alacağını, daha sonra Halk Meclisi'ne sunulacağını söyledi.

Leyla ayrıca Enformasyon Bakanlığı'nın il müdürlüklerinin yapısını geliştirecek ve gazetecilerin çalışma süreçlerini kolaylaştıracak yeni bir plan üzerinde çalıştığını açıkladı.

Rakka'da bilgi tekeline tepki

Rakka'da düzenlenen toplantıda katılımcılar gazetecilerin korunması, kamu kurumlarının bilgi üzerindeki tekeline son verilmesi ve medya çalışanlarına yönelik karalama kampanyaları ile nefret söylemiyle mücadele edilmesi çağrısında bulundu.

Katılımcılar ayrıca basının toplumu bilinçlendirme rolüne dikkat çekerken, gazetecilerin hukuki sorumluluğunda hapis yerine mali yaptırımların tercih edilmesini önerdi.

İlk taslak hazırlanıyor

Enformasyon Bakanlığı Basın İşleri ve Ruhsatlandırma Dairesi Başkanı Ömer Hac Ahmed daha önce yaptığı açıklamada, bakanlık bünyesinde oluşturulan uzman komisyonun yasa taslağının ilk versiyonunu hazırlamaya başladığını duyurmuştu.

Hac Ahmed, taslağın kamuoyunun görüşüne sunulduktan sonra Halk Meclisi'ne sevk edileceğini belirterek, ilk çalışmalarda özellikle farklı yorumlanabilecek muğlak ifadelerin kaldırılması, insan haklarına ilişkin maddelerin eklenmesi ve bazı ruhsatlandırma şartlarının yeniden düzenlenmesi üzerinde durulduğunu söyledi.

Bununla birlikte hazırlık sürecinin henüz başlangıç aşamasında olduğunu ifade etti.

Altı içerik kategorisine yasak

Öte yandan Enformasyon Bakanlığı, resmi hesaplarından yayınladığı bilgilendirme videosunda mevcut düzenlemelere göre yasaklanan altı içerik kategorisini de kamuoyuyla paylaştı.

Buna göre askeri, güvenlik veya devlet egemenliğiyle ilgili gizli bilgi ve belgelerin yayınlanması ile şiddeti, kargaşayı veya yasa ihlallerini teşvik eden içerikler yasak kapsamına giriyor.

Dinler, dini inançlar ve dini sembollerle alay eden veya bunları aşağılayan yayınlara da izin verilmeyecek.

Irk, renk, din, cinsiyet, mezhep veya aşiret temelli nefret söylemi ile ayrımcılığı teşvik eden içerikler de yasaklanan kategoriler arasında yer alıyor.

Bunun yanında kişilerin özel hayatını ihlal eden, ailelerine ilişkin bilgi veya görüntüleri izin almadan yayımlayan, kişilik haklarına saldırı niteliği taşıyan içeriklerin paylaşılması da yasaklanıyor.

Kamuoyunu yanıltabilecek doğrulanmamış haberler, dezenformasyon ve ulusal ekonomiye zarar verebilecek söylentilerin yayılması ile genel ahlak kurallarını ihlal eden içeriklerin yayınlanması da mevcut düzenlemeler kapsamında yasak kabul ediliyor.

Enformasyon Bakanlığı ise söz konusu videonun yeni yasa taslağına ilişkin olmadığını, halen yürürlükte bulunan medya yasası ile bakanlığın etik ilkelerinde yer alan temel yasaklar hakkında kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla hazırlandığını belirtti.

Kaynak: Mepa News, Enab Baladi