Trump, Grönland üzerinde ABD hakimiyetini ilan etti

ABD Başkanı Donald Trump, ABD, Danimarka ve Grönland arasında Washington'un Grönland'daki askeri varlığını önemli ölçüde artırmasına imkan sağlayacak bir anlaşmaya varıldığını açıkladı.

Trump, cuma günü Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, anlaşma kapsamında ABD'nin Grönland'ın güvenliğini sağlamak ve savunmak için adada "daimi" askeri imkanlara sahip olacağını belirtti. Anlaşmanın süresinin bulunmadığını söyleyen Trump, ABD'nin rakiplerinin de Washington'ın onayı olmadan adada hassas yatırımlar yapamayacağını ifade etti.

Trump'ın açıklaması, ABD ile Danimarka'nın Grönland'daki Amerikan askeri varlığının genişletilmesine ilişkin bir anlaşma üzerinde uzlaştığına dair Reuters'ın haberinin ardından geldi.

Danimarka'ya bağlı özerk bölge Grönland'da halihazırda ABD'ye önemli ölçüde üs ve hava sahası erişimi sağlayan düzenlemeler bulunuyor. Bu hakların temelini 1951 tarihli ABD-Danimarka savunma anlaşması oluşturuyor.

Trump, daha önce Grönland'ın ABD tarafından satın alınması gerektiğini savunmuştu. Yeni anlaşma ise adanın ABD tarafından satın alınmasını öngörmüyor. Trump'ın son açıklaması, en azından yakın vadede bu yöndeki taleplerini yeniden gündeme getirmeyebileceği şeklinde değerlendiriliyor.

Anlaşmanın ayrıntıları henüz netleşmiş değil

Anlaşmanın kapsamına ilişkin ayrıntıların önemli bir bölümü henüz açıklanmış değil. Özellikle Grönland'da yeni ABD askeri üslerinin inşa edilip edilmeyeceği konusunda netlik bulunmuyor.

Danimarka Başbakanlığı, anlaşmanın Kuzey Atlantik ve Arktik bölgesinin güvenliğini güçlendireceğini açıkladı. Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ise anlaşmanın Grönland'ın çıkarlarını ve adanın uluslararası işbirliğindeki konumunu dikkate aldığını belirtti.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da anlaşmanın Washington'un Grönland'a ilişkin ulusal güvenlik endişelerini "kalıcı ve tamamen" giderdiğini söyledi.

ABD Dışişleri Bakanlığından bir yetkili ise anlaşmanın NATO üyesi olmayan ülkelerin Grönland'da askeri üs kurmasını engellediğini ve yalnızca ABD ile müttefiklerinin adada belirli "hassas yatırımlar" yapmasına izin vereceğini belirtti.

Yetkiliye göre anlaşma ABD'ye Grönland'da sürekli erişim, üs ve hava sahası kullanım hakları sağlıyor. Bu düzenlemelerin Grönland'ın gelecekte bağımsızlığını kazanması durumunda da geçerli olmaya devam edeceği ifade edildi.

Grönland'da anlaşmaya ilişkin soru işaretleri

Grönland, Danimarka Krallığı bünyesinde özerk bir bölge statüsünde bulunuyor. Adada bağımsızlık yönünde güçlü siyasi eğilimler bulunurken, ABD'nin son dönemde Grönland'ın statüsüne ilişkin açıklamaları tepki çekmişti.

Trump'ın anlaşmaya ilişkin açıklamasında kullanılan "kalıcı" ve "süresiz" ifadelerinin, Grönland'ın gelecekte bağımsız olması halinde ABD ile ada arasındaki ilişkilerin nasıl şekilleneceği konusunda da tartışma yaratması bekleniyor.

Eski Pentagon yetkilisi Imran Bayoumi ise anlaşmanın ABD'ye Grönland veya Danimarka'nın onayı olmadan askeri üs kurma imkanı sağlayıp sağlamadığının henüz açık olmadığını belirtti. Bayoumi, Washington'ın hedeflerinin büyük bölümüne diplomasi yoluyla da ulaşabileceği değerlendirmesinde bulundu.

ABD'nin Grönland'da halihazırda adanın kuzeybatısındaki Pituffik Uzay Üssü bulunuyor. Yeni anlaşmanın bu mevcut askeri varlığa ne ölçüde ilave kapasite kazandıracağı ise henüz açıklanmadı.

Kaynak: Mepa News