Trump: İran ile müzakereler yeniden başlıyor

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik planlanan yeni saldırıları anlaşma ihtimali nedeniyle ertelediğini açıklayarak, Washington ile Tahran arasında yeni müzakerelerin pazartesi günü başlayacağını duyurdu. Trump, görüşmelerde Hürmüz Boğazı'ndaki kriz ile İran'ın nükleer programının ele alınacağını söyledi.

Air Force One uçağında gazetecilere konuşan Trump, "Müttefiklerimiz saldırıyı durdurmamızı istedi. Onlar da bir anlaşma ihtimali olduğuna inanıyor. Bu nedenle bakalım ne olacak dedik." ifadelerini kullandı. ABD Başkanı, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın da olası saldırıların bölgede istenmeyen sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunduğunu belirtti.

Trump, İran'ın yanı sıra Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar'ın da saldırıların ertelenmesi yönünde çağrıda bulunduğunu öne sürerken, İran medyası ise Tahran'ın Washington'dan böyle bir talepte bulunduğu iddialarını yalanladı.

Hürmüz Boğazı pazarlığın merkezinde

Trump, yeni müzakerelerde en önemli gündem maddelerinden birinin Hürmüz Boğazı olacağını söyledi. ABD yönetimi, boğazın yeniden uluslararası deniz trafiğine tamamen açılmasını isterken, İran ise savaş sırasında uygulamaya koyduğu kontrol mekanizmasını sürdürmekte ısrar ediyor.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Umman ile boğazdan geçişe ilişkin yeni bir güzergah üzerinde anlaşmaya yakın olduklarını açıkladı. Bekayi, üzerinde çalışılan rotanın ne İran kıyılarına yakın kuzey hattı ne de güney güzergâhı olacağını, her iki tarafın egemenlik haklarını gözeten yeni bir düzenleme hedeflediklerini söyledi. Ancak bu düzenlemenin Hürmüz Boğazı'nın tamamen yeniden açılması anlamına gelmediğini vurguladı.

Deniz taşımacılığı şirketi Kpler'in verilerine göre boğazdaki gemi trafiği son haftalarda belirgin şekilde azalırken, pazar günü Umman açıklarında seyreden bir petrol tankerinin yakınında patlama sesi duyulduğu bildirildi. İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları Merkezi (UKMTO), gemi ve mürettebatın olaydan zarar görmediğini açıkladı.

Trump'ın müzakere açıklamasının ardından petrol piyasalarında da hareketlilik yaşandı. Asya işlemlerinin başlamasıyla birlikte ABD ham petrolü (WTI) yüzde 4,7 değer kaybederek varil başına 80,72 dolara geriledi.

Haziran mutabakatından yeni görüşmelere

ABD ile İran arasındaki savaş, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlamış, taraflar arasında zaman zaman diplomatik temaslar yürütülse de çatışmalar tamamen sona ermemişti. Haziran ayında imzalanan mutabakat, kapsamlı bir barış anlaşması değil, nihai müzakerelere geçişi sağlayacak geçici bir çerçeve olarak değerlendirilmişti.

Geçen ay yeniden başlayan karşılıklı saldırılar sonrasında Trump, İran'ı "çok sert" vurmakla tehdit etmiş ve enerji altyapısını hedef alabilecek yeni operasyon seçeneklerini değerlendirdiği öne sürülmüştü. Ancak hafta sonu yaptığı açıklamada anlaşmanın ana hatlarının oluştuğunu belirterek saldırıları askıya aldığını duyurdu.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Sözcüsü Hasan Kaşkavi de arabulucu ülkelerin Haziran ayında varılan mutabakatı yeniden canlandırmaya çalıştığını söyledi. Kaşkavi, "Bugün meselenin anahtarı Hürmüz Boğazı'dır. Taraflar arasında bu konuda görüş alışverişi sürüyor." ifadelerini kullandı.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Karşı tarafın imzaladığı taahhütlere bağlı kalmasını sağlamak için çaba göstermeliyiz." dedi.

Washington, müzakerelerin nihai hedefinin İran'ın nükleer programının tamamen sonlandırılması olduğunu savunurken, Tahran ise nükleer faaliyetlerinin tamamen sivil amaçlı olduğunu yinelemeye devam ediyor.

Kaynak: Mepa News