Trump İran’la savaşa nasıl sürüklendi?

ABD’nin İran’a yönelik savaş kararının arka planına ilişkin yayımlanan bir analiz, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun bu süreçte belirleyici rol oynadığını ortaya koyuyor.

New York Times gazetecileri Maggie Haberman ve Jonathan Swan tarafından hazırlanan kapsamlı analizde, Netanyahu’nun ABD Başkanı Donald Trump’a İran’a yönelik saldırı planını doğrudan Beyaz Saray’da sunduğu belirtildi.

Habere göre İsrail tarafı Washington’a İran rejiminin ABD-İsrail saldırıları karşısında hızla zayıflayacağı ve ülkede halk ayaklanması başlayabileceği yönünde değerlendirmeler yaptı.

ABD yönetiminde şüphe

Ancak ABD yönetimindeki bazı üst düzey yetkililerin bu değerlendirmelere şüpheyle yaklaştığı ifade edildi.

CIA Direktörü John Ratcliffe’in İran’da bir halk ayaklanması beklentisini “gerçekçi olmayan” bir tahmin olarak değerlendirdiği belirtildi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun da benzer şekilde İsrail’in değerlendirmelerini eleştirdiği aktarıldı.

ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine’in ise İsrail’in askeri planlarını “çoğu zaman abartılı ve yeterince geliştirilmemiş” olarak nitelendirdiği ifade edildi.

Trump planı destekledi

Analize göre bu çekincelere rağmen Trump, Netanyahu’nun sunduğu planı olumlu karşıladı.

Trump’ın özellikle İran’ın askeri kapasitesine ağır darbe vurulması ve dini lider Ali Hamaney’in hedef alınması gibi hedeflere sıcak baktığı belirtildi.

Haberde ayrıca Trump’ın İran’da rejim değişikliği ihtimalini de savaş hedefleri arasında değerlendirdiği ifade edildi.

Sınırlı karar süreci

Analizde savaş kararının ABD hükümeti içinde geniş kapsamlı bir politika süreci yürütülmeden alındığı da öne sürüldü.

Enerji Bakanlığı ve Hazine Bakanlığı gibi kurumların savaş planlamasına dahil edilmediği belirtildi.

Uzmanlara göre Hürmüz Boğazı’nın kapanması halinde küresel enerji piyasaları üzerinde ciddi etkiler oluşabileceği için bu kurumların süreç dışında bırakılması dikkat çekici bulundu.

Uzun vadeli etkiler

Analizde savaş kararının alınmasında ABD’nin uzun vadeli stratejik çıkarlarının yeterince tartışılmadığı da ifade edildi.

İran liderliğinin hedef alınmasının veya füze kapasitesinin zayıflatılmasının bölgedeki güç dengelerini nasıl etkileyeceği gibi soruların kapsamlı şekilde değerlendirilmediği belirtildi.

Uzmanlar, ABD dış politikasında büyük askeri kararların kapsamlı bir değerlendirme sürecine dayanmasının önemli olduğunu vurguluyor.

Analizde öne çıkan dört unsur

Analize göre savaş kararının arka planında dört temel unsur öne çıkıyor.

İlk unsur, İsrail’in özellikle Netanyahu aracılığıyla Trump üzerindeki etkisi oldu. Analizde İsrail’in ABD’yi İran’a saldırı konusunda yönlendiren başlıca aktör olduğu ifade edildi.

İkinci unsur, savaş kararının alınmasında ABD yönetimi içindeki birçok kurumun sürecin dışında bırakılması oldu. Enerji ve Hazine bakanlıkları gibi küresel ekonomik etkiler açısından kritik kurumların planlama sürecine dahil edilmediği aktarıldı.

Üçüncü unsur, Trump yönetimindeki üst düzey yetkililerin bazı çekincelerine rağmen Başkan’ın kararına karşı çıkmamaları oldu. Analize göre birçok yetkili Trump’ın içgüdülerine dayalı karar alma tarzına itiraz etmekten kaçındı.

Dördüncü unsur ise savaş kararının alınması sırasında ABD’nin uzun vadeli stratejik çıkarlarının yeterince tartışılmamış olması olarak değerlendirildi.

Kaynak: Mepa News