Trump'ın açıkladığı 'ABD-İran görüşmeleri' hakkında neler biliniyor?

ABD Başkanı Donald Trump, "temsilcilerinin üst düzey bir İranlı yetkiliyle müzakere yürüttüğünü ve tarafların birçok konuda mutabık kaldığını" iddia etti.

Trump'ın İran'a verdiği 48 saatlik sürenin sonuna yaklaşılırken bölgedeki liderler ve küresel piyasalar Pazartesi günü büyük bir gerilime hazırlanıyordu, ancak Trump İran'ın enerji santrallerini vurma tehdidini geri çekti.

İran ise görüşmelerin yapıldığını reddetti.

ABD'nin İran'da görüştüğü isim kim?

Ancak bir İsrailli yetkili Axios'a, ABD temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile temas halinde olduğunu söyledi.

Trump, İranlı muhatabının adını vermedi ve "onu öldürmek istemediğini" söyledi. Ancak ABD ile İran'ın kilit konuların çoğunda aynı çizgide olduğunu iddia etti.

Trump, "Bence en saygı duyulan kişiyle görüşüyoruz, dini lider değil, ondan bir şey duymadık" dedi. Trump, görüşmelerin pazartesi günü telefonla devam edeceğini, daha sonra yüz yüze bir görüşmenin de mümkün olabileceğini öne sürdü.

İsrailli bir yetkili, "ara bulucu ülkelerin bu hafta içinde İslamabad'da bir toplantı ayarlamaya çalıştığını, Tahran'ı Kalibaf ve diğer yetkililerin, ABD'yi ise Witkoff, Kushner ve muhtemelen Başkan Yardımcısı Vance'in temsil edebileceğini" dile getirdi.

Yetkili ayrıca İsrail'in ABD ile Tahran arasındaki dolaylı temaslardan haberdar olduğunu, ancak Trump'ın pazartesi günkü açıklamalarına şaşırdığını belirterek, "İşlerin bu kadar hızlı ilerlediğini bilmiyorduk" dedi.

Görüşmelere aşina bir başka kaynak, Kalibaf ile Trump ekibi arasında henüz doğrudan bir görüşme yapılmış gibi görünmediğini, ancak pazar günü Mısır, Pakistan ve Türkiye'nin taraflar arasında mesaj taşıdığını ifade etti.

Kaynaklara göre ara bulucular Pazartesi günü itibarıyla Kalibaf ile böyle bir telefon görüşmesi ayarlamaya çalışıyor. Bu görüşme, eğer gerçekleşirse, yüz yüze toplantı olup olmayacağını belirleyebilir. Kaynak, "Pazar günü iki tarafta da konuşmaya başlama isteği vardı. İranlılar yapıcıydı ve Amerikalılar da piyasalar ve petrol fiyatları nedeniyle ilerlemek istiyordu" dedi. Kaynak, Kalibaf'ın müzakerelere dahil olmasının, rejim içindeki kıdemi ve itibarı nedeniyle önemli olduğunu belirtti.

Trump: Savaşı bitirmek için İran ile görüşmeler yürütüyoruz

Trump görüşmeler konusunda şu iddialarda bulundu:

- İran nükleer silah peşinde olmamayı ve uranyum zenginleştirmemeyi, mevcut stoklarını da teslim etmeyi kabul etti.

- İran füzeler konusunda "düşük profilli" olmayı kabul etti.

- İran Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmayı kabul etti.

Trump, "Bunları yerine getirirlerse çatışma sona erer. Onlar anlaşma yapmak istiyor. Biz de anlaşma yapmak istiyoruz. Bu olursa İran'ın kendini yeniden inşa etmesi için harika bir başlangıç olur" dedi.

Trump ayrıca İran'la yapılan görüşmeler konusunda İsrail'i bilgilendirdiklerini söyledi.

İran Dışişleri Bakanlığı ise İran ile ABD arasında görüşme olmadığını söyledi, ancak bölgede bazı ülkelerin tansiyonu düşürmek için çalıştığını kabul etti.

Trump, İran'ın bu reddinin İran liderliği içindeki iletişim sorunundan kaynaklandığını savundu.

Bir ABD'li kaynak ise, son iki gün içinde Türkiye, Mısır ve Pakistan'ın ABD ile İran arasında mesaj taşıdığını söyledi. Kaynağa göre üç ülkenin dışişleri bakanları, Witkoff ve Arakçi ile ayrı ayrı görüştü. Ayrıntılara aşina bir kaynak, "Ara buluculuk sürüyor ve ilerleme kaydediyor. Görüşmeler savaşın bitirilmesi ve tüm çözümsüz konuların ele alınması hakkında. Yakında yanıtlar almayı umuyoruz" dedi.

Kaynak: Mepa News, Axios