Trump'tan Mekke Anlaşması'na övgü: "Büyük, cesur ve önemli bir ilk adım"

ABD Başkanı Donald Trump, Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı överek anlaşmanın Orta Doğu ülkelerinin kendi güvenliklerini sağlama kapasitesini güçlendireceğini belirtti.

Trump, sahibi olduğu sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, “Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan'ın yakın zamanda ve nihayet Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı imzaladığını görmekten büyük memnuniyet duyuyorum.” ifadelerini kullandı.

Anlaşmanın Orta Doğu'daki ülkelerin güvenlik alanında daha fazla bir araya geldiğini gösterdiğini belirten Trump, üç ülkenin “daha anlamlı bir şekilde kendilerini savunabileceklerini” ifade etti.

Trump, açıklamasında Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın liderliklerini de tebrik ederek, anlaşmanın “büyük, cesur ve önemli bir ilk adım” olduğunu söyledi.

“Bu, Orta Doğu'nun nasıl bir araya geldiğini ve ülkelerin nihayet kendilerini daha anlamlı bir şekilde savunabileceklerini gösteriyor. Üç ülkenin büyük liderliğini tebrik ediyorum. Bu BÜYÜK, CESUR VE ÖNEMLİ BİR İLK ADIM — VAY CANINA!”

Mekke Anlaşması nedir?

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, üç ülke arasındaki savunma ve güvenlik iş birliğini kurumsal bir çerçeveye taşımayı amaçlıyor.

Anlaşmanın merkezinde, taraflardan birine yönelik bir saldırının üç ülkenin tamamına yönelik saldırı olarak değerlendirileceğine ilişkin karşılıklı savunma anlayışı bulunuyor. Bu yönüyle anlaşma, NATO'nun kolektif savunma ilkesini hatırlatan bir mekanizma olarak değerlendiriliyor. Ancak Mekke Anlaşması'nın NATO'nun 5. maddesiyle aynı hukuki ve kurumsal yapıya sahip olmadığına dikkat çekiliyor.

Anlaşma kapsamında üç ülkenin savunma alanında ortak eğitim, tatbikat, askeri koordinasyon, istihbarat paylaşımı ve savunma sanayisi iş birliğini geliştirmesi öngörülüyor.

Üç ülkeyi bir araya getiren ne?

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın farklı bölgesel önceliklere sahip olmasına rağmen üç ülke de son yıllarda savunma kapasitelerini ve stratejik özerkliklerini artırmaya yönelik politikalar izliyor.

Türkiye güçlü bir savunma sanayisine ve NATO üyeliğine sahipken, Pakistan nükleer silahlara sahip bir ülke olarak Güney Asya'da önemli bir askeri güç konumunda. Suudi Arabistan ise Körfez'in en büyük askeri ve ekonomik güçlerinden biri olarak savunma kapasitesini çeşitlendirmeye çalışıyor.

Bu nedenle anlaşma, yalnızca üç ülke arasındaki ikili askeri ilişkilerin geliştirilmesinden ziyade farklı bölgelerde bulunan üç önemli Müslüman ülkenin güvenlik alanında daha yakın koordinasyon kurma arayışı olarak değerlendiriliyor.

Trump'ın açıklamasının dikkat çeken yönlerinden biri de anlaşmayı doğrudan “Orta Doğu'nun bir araya gelmesi”bağlamında değerlendirmesi oldu.

ABD açısından ne anlama geliyor?

Trump'ın anlaşmaya yönelik olumlu mesajı, Washington'ın bölgedeki güvenlik mimarisine ilişkin yaklaşımı açısından da dikkat çekiyor.

ABD, uzun yıllardır Körfez ve Orta Doğu'nun güvenliğinde temel aktör konumunda bulunuyor. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın savunma alanında daha kurumsal bir iş birliği geliştirmesi ise bölgedeki ülkelerin güvenlik konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesi anlamına gelebilir.

Trump'ın açıklamasında anlaşmayı eleştirmek yerine “ülkelerin kendilerini daha anlamlı bir şekilde savunabilmeleri”açısından olumlu değerlendirmesi, Washington'ın bölgesel müttefiklerinin kendi savunma kapasitelerini artırmasına yönelik yaklaşımıyla da örtüşüyor.

Bununla birlikte anlaşmanın nasıl uygulanacağı, ortak savunma hükmünün hangi koşullarda devreye gireceği ve üç ülkenin olası bir bölgesel krizde ne ölçüde birlikte hareket edeceği, önümüzdeki dönemde anlaşmanın gerçek ağırlığını belirleyecek başlıca unsurlar olacak.

Kaynak: Mepa News