Türkiye, ABD baskısı nedeniyle İran üzerinden Türkmen gazı tedarikini durdurdu

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye'nin İran üzerinden Türkmenistan'dan doğal gaz tedarikini ABD'nin yaptırım baskısı nedeniyle durdurmak zorunda kaldığını açıkladı.

Bayraktar, ABD Hazine Bakanlığına bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi'nin (OFAC) sürece müdahil olduğunu belirterek, Türkiye'nin İran'a herhangi bir ödeme yapmadığı halde ABD-İran geriliminin bu ticareti etkilediğini söyledi.

Bayraktar, perşembe günü gazetecilerle gerçekleştirdiği bilgilendirme toplantısında, Türkmenistan'dan İran altyapısı üzerinden gaz alımının durdurulmasının arkasındaki gerekçeye ilişkin açıklamalarda bulundu.

Türkiye, Mart 2025'te İran üzerinden Türkmenistan'dan yıllık 1,3 milyar metreküp doğal gaz tedarik etmeye başlamıştı. Türkiye'nin doğal gaz ithalatçısı BOTAŞ'ın söz konusu düzenlemeye ilişkin ithalat lisansı 2033 yılına kadar geçerliydi.

Ancak Türkmenistan, Ekim 2025'te Türkiye'ye gaz akışını durdurdu. Aşkabat yönetimi, iki ülke arasındaki anlaşmanın kısa vadeli olduğunu, tedarik miktarı ve fiyat konusunda mutabakat sağlanamaması nedeniyle Türkiye'ye gaz satışı yapamayacağını bildirmişti.

Bayraktar, daha önce yaptığı açıklamalarda İran üzerinden Türkmen gazı alımının yeniden başlatılmasının planlandığını belirtmişti. Ancak bu plan hayata geçirilemedi.

Bakan Bayraktar, son açıklamasında sürecin durmasının arkasında ABD'nin İran'a yönelik yaptırımlarının bulunduğunu söyledi. Bayraktar, "Daha sonra durdurduk çünkü OFAC bir şekilde bu işe dahil oldu. İran'a herhangi bir ödeme yapmıyor olmamıza rağmen ABD ile İran arasındaki durum tırmandı ve bu gerilim şimdi güneye doğru yayılıyor" ifadelerini kullandı.

Türkiye, TANAP üzerinden Avrupa'ya gaz ihracatını artırabilir

Bayraktar, Türkiye'nin Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı'nda (TANAP) kullanılabilir kapasite bulunduğunu ve Avrupa'ya gönderilen doğal gaz miktarının kolaylıkla iki katına çıkarılabileceğini söyledi.

Azerbaycan'ın doğal gaz rezervlerinin zaman içinde azaldığını belirten Bayraktar, Türkmenistan'ın geniş gaz kaynaklarının hem Türkiye'nin hem de Avrupa'daki ortaklarının ihtiyaçlarını karşılamak için alternatif oluşturabileceğini ifade etti.

Ancak Türkmenistan gazının Azerbaycan üzerinden Türkiye'ye ve Avrupa'ya taşınmasını sağlayacak yeni bir boru hattının inşası önünde çeşitli engeller bulunuyor. Hazar Denizi'ndeki münhasır ekonomik bölge ve deniz yetki alanlarına ilişkin anlaşmazlıklar, Türkmenistan ile Azerbaycan arasında doğrudan bağlantı kurulmasını zorlaştırıyor.

Türkiye'nin İran'la gaz anlaşması da sona eriyor

Türkiye'nin İran'dan doğal gaz alımına ilişkin mevcut sözleşmesinin de kasım ayında sona ermesi bekleniyor. Ankara'nın sözleşmeyi yenileyip yenilemeyeceği ise henüz netlik kazanmadı.

ABD'nin bu yıl İran'a yönelik yaptırımlarını artırması, bölge ülkelerinin İranlı şirketler ve finans kuruluşlarıyla ilişkilerini yeniden değerlendirmesine yol açtı. Türkmen gazının İran altyapısı üzerinden Türkiye'ye taşınması da bu yaptırım baskısından etkilenen başlıklardan biri oldu.

Kaynak: Mepa News