Üç yılda yaralanan 30 bin İsrail askerinin yüzde 63'ü psikolojik tedavi görüyor

İsrail Savunma Bakanlığı'nın Rehabilitasyon Dairesi tarafından açıklanan verilere göre, 7 Ekim 2023'ten bu yana yaklaşık 30 bin İsrail askeri ve güvenlik görevlisi yaralanmaları nedeniyle rehabilitasyon sistemine alındı.

İsrail Savunma Bakanlığı, savaşın üçüncü yılı dolarken yayınladığı verilerde, 7 Ekim 2023'ten bu yana rehabilitasyon hizmeti alan yaralı asker ve güvenlik görevlilerinin sayısının yaklaşık 30 bine ulaştığını açıkladı. Bakanlığın verilerine göre bu kişilerin yüzde 63'ü psikolojik travma, travma sonrası stres bozukluğu, anksiyete, depresyon ve sivil hayata yeniden uyum sağlama güçlükleri gibi sorunlar nedeniyle tedavi görüyor.

Söz konusu yeni vakalarla birlikte İsrail Savunma Bakanlığı Rehabilitasyon Dairesi'nin ülkenin farklı savaş ve operasyonlarından kalan toplam hasta sayısı 91 bin 200'e ulaştı. Bakanlık, bu sayının 2028 yılına kadar 100 bini aşmasını bekliyor. Bu grubun yaklaşık yarısının psikolojik travmayla mücadele edeceği tahmin ediliyor.

Yaralıların çoğu genç ve yedek asker

7 Ekim 2023'ten bu yana rehabilitasyon sistemine alınan yaralıların yüzde 47'sinin 30 yaşın altında olduğu belirtildi. Yaralıların yüzde 62'sini yedek askerler, yüzde 8'ini ise kadınlar oluşturuyor.

Fiziksel yaralanmalar arasında 106 uzuv kaybı, 249 ağır kafa yaralanması ve 29 kalıcı körlük veya görme kaybı vakası bulunuyor. Ayrıca 63 yaralı, yüzde 100'ün üzerinde engellilik düzeyinde sınıflandırıldı.

İsrail Savunma Bakanlığı'nın verileri, savaşın rehabilitasyon sistemi üzerindeki yükünün yalnızca fiziksel yaralanmalardan kaynaklanmadığını, psikolojik tedavi ihtiyacının da önemli ölçüde arttığını ortaya koyuyor.

Rehabilitasyon sistemi yeniden yapılandırılıyor

İsrail hükümeti, yaralı asker ve güvenlik personeline yönelik rehabilitasyon sisteminin kapsamlı biçimde yeniden yapılandırılmasına ilişkin Mor-Yosef Komitesi'nin tavsiyelerini temmuz ayında kabul etti.

Reform kapsamında Savunma Bakanlığı'na bağlı mevcut Rehabilitasyon Dairesi'nin ulusal bir rehabilitasyon ve tedavi otoritesine dönüştürülmesi planlanıyor. Her yaralı için kişisel bir koordinatör atanması, engellilik durumunun tanınmasına ilişkin bürokratik süreçlerin basitleştirilmesi ve ağır kafa yaralanması bulunan kişiler için uzun süreli bakım merkezi kurulması da reform paketinde yer alıyor.

Savunma Bakanlığı, söz konusu reformun savaşta yaralanan personelin yanı sıra geçmiş savaş ve operasyonlardan kalan yaralıların ihtiyaçlarını da daha kapsamlı biçimde karşılamayı amaçladığını belirtiyor.

Rehabilitasyon bütçesi 10 milyar şekele yükseldi

Yaralı sayısındaki artış, rehabilitasyon sisteminin bütçesine de yansıdı. Rehabilitasyon Dairesi'nin bütçesi son üç yılda yüzde 88 artarak 10 milyar İsrail şekeline (yaklaşık 3,28 milyar dolar) ulaştı.

İsrail Knesset'i tarafından yayımlanan 2026 bütçe verilerinde de Rehabilitasyon Dairesi için 10 milyar şekellik bütçe öngörüldüğü doğrulandı. Bakanlığın verilerine göre bütçenin yüzde 60'tan fazlası psikolojik sorunlar ve travma sonrası stres bozukluğu yaşayan kişilere yönelik tedavi ve hizmetlere ayrılıyor.

İsrail Savunma Bakanlığı'nın verilerine göre son bir yılda yaklaşık 171 bin alternatif tedavi uygulaması gerçekleştirildi. Rehabilitasyon sisteminin psikolojik destek hattına ise yaklaşık 16 bin 500 başvuru yapıldı.

Psikolojik sağlık alanında görev yapan uzmanların sayısı da savaşın başından bu yana yaklaşık üç katına çıkarılarak 2 bin 300'e ulaştırıldı.

Evde müdahale ekipleri ve destek köpekleri

Rehabilitasyon sistemine, psikolojik kriz yaşayan yaralılara yönelik yeni hizmetler de eklendi.

Ocak 2024'te faaliyete geçirilen "Matan" acil müdahale ekipleri, psikolojik sıkıntı yaşayan yaralıların evlerine giderek müdahalede bulunuyor. Bu ekipler bugüne kadar acil müdahale gerektiren 500'den fazla vakaya çağrıldı. Sistem kapsamında rehabilitasyon çiftlikleri ve psikiyatri hastanelerine alternatif olarak toplum temelli "güvenli ev" ve "denge evleri" gibi uygulamalar da geliştirildi.

Psikolojik destek kapsamında kullanılan yardımcı köpeklerin sayısı da artırıldı. Halihazırda 470 destek köpeğinin yaralılara hizmet verdiği, 330 köpeğin ise eğitim sürecinde bulunduğu bildirildi.

Eğitim ve mesleki rehabilitasyon

Rehabilitasyon Dairesi, yaralıların eğitim ve çalışma hayatına yeniden kazandırılmasına yönelik programlarını da genişletti.

Savaşın başlamasından bu yana 2 bin 425 yaralı asker ve güvenlik görevlisine akademik eğitim veya mesleki öğrenim için tam destek ve finansman sağlandı.

Yaralılar arasında en fazla tercih edilen akademik alan hukuk olurken, bunu işletme ve bilgisayar bilimleri takip ediyor.

İsrail Savunma Bakanlığı'nın verilerine göre mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde rehabilitasyon sisteminin 2028 yılına kadar yaklaşık 100 bin kişiye hizmet vermesi bekleniyor. Bakanlık, bu kişilerin yaklaşık yarısının psikolojik travma ve benzeri sorunlarla mücadele edeceğini öngörüyor.

Bu tablo, 7 Ekim 2023'ten bu yana İsrail güvenlik güçlerinde ortaya çıkan yaralanmaların yalnızca çatışma sırasında meydana gelen fiziksel kayıplarla sınırlı olmadığını, uzun vadeli psikolojik tedavi ve rehabilitasyon ihtiyacının da İsrail'in sağlık ve sosyal güvenlik sistemi üzerinde giderek daha büyük bir yük oluşturduğunu gösteriyor.

Kaynak: Mepa News