Visa ve Mastercard Suriye'ye döndü: Ekonomiye etkisi ne olacak?

Visa ve Mastercard'ın Suriye'de yeniden faaliyete geçmesi, ülkenin küresel ekonomiye yeniden entegrasyonu açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirilirken, uzmanlar sistemin kısa vadede toplumun geniş kesimlerine fayda sağlamasının zor olduğunu belirtiyor.

Visa ve Mastercard, Suriye'deki ödeme sistemlerine ilişkin testlerin başarıyla tamamlandığını açıkladı. Suriye hükümetine ait Syrian Response hesabından paylaşılan görüntülerde ise Devlet Başkanı Ahmed Şara'nın Şam'da Visa kartıyla ödeme yaptığı görüldü.

Paylaşımda, 15 yılı aşkın süredir mümkün olmayan uluslararası kart işlemlerinin yeniden başlamasının Suriye'nin küresel finans sistemine dönüşünün göstergesi olduğu ifade edildi.

Ancak uzmanlar, ülkenin zayıf bankacılık altyapısı, ekonominin büyük ölçüde nakit işlemlere dayanması ve yüksek yoksulluk oranı nedeniyle Visa ve Mastercard'ın sunduğu imkanların başlangıçta sınırlı bir kesime ulaşabileceğine dikkat çekiyor.

TIMEP araştırmacısı Jad Bağdadi, gelişmenin özellikle yurt dışında yaşayan Suriyelilerin ülkeye para göndermesini kolaylaştırabileceğini ve transfer maliyetlerini düşürebileceğini belirtti.

Bağdadi ayrıca uluslararası kart sistemlerinin sınır ötesi ödemeleri kolaylaştırabileceğini, turizm ve e-ticareti destekleyebileceğini ve bazı Suriyeli şirketlerin uluslararası işlemler gerçekleştirmesine imkan sağlayabileceğini ifade etti.

Visa'nın Kuzey Afrika, Levant ve Pakistan bölgesinden sorumlu kıdemli başkan yardımcısı ve bölge yöneticisi Leila Serhan, gelişmeyi Suriye'deki ödeme sistemlerinin geliştirilmesi açısından önemli bir dönüm noktası olarak nitelendirdi.

Mastercard da gelişmenin Suriye'de modern, güvenli ve kapsayıcı bir ödeme sisteminin oluşturulmasına yönelik daha geniş taahhüdünün parçası olduğunu açıkladı.

Suriye'nin finansal izolasyonu kırılıyor

Visa ve Mastercard'ın Suriye'de işlemlere başlamasının önünü açan gelişmelerden biri, ABD'nin Suriye'yi 1979'dan bu yana bulunduğu "Teröre Destek Veren Ülkeler" listesinden çıkarması oldu.

Suriye Merkez Bankası da mayıs ayında ülkedeki bankalar ve elektronik ödeme şirketlerinin Visa ve Mastercard dahil uluslararası ödeme ağlarıyla çalışabileceğini açıklamıştı.

İsviçre-Suriyeli akademisyen Joseph Daher ise ülke genelinde dijital ödeme sistemlerinin yaygınlaşmasının önünde önemli yapısal sorunlar bulunduğunu belirtti.

Daher, Suriye'de banka hesabına sahip nüfusun düşük olmasının yanı sıra ulusal finans ve bankacılık sistemindeki sınırlamalara dikkat çekti. Düşük satın alma gücünün de kartlı ödeme sistemlerinin yaygınlaşmasını zorlaştırdığını belirten Daher, gelişmenin ilk etapta yalnızca Visa kartına ulaşabilecek ve bunu kullanabilecek küçük bir kesime fayda sağlayacağını söyledi.

Bağdadi de bir ödeme kartının kullanılabilmesi için kişinin banka hesabında para bulunması ve alışveriş yapılan iş yerinde kart okuyucu cihazının olması gerektiğini belirterek, bunun şu anda daha çok şehirlerde yaşayan sınırlı bir kesim için geçerli olduğunu ifade etti.

Asıl belirleyici olan günlük ekonomik koşullar

Uzmanlara göre Visa ve Mastercard'ın dönüşü, Suriye ekonomisinin küresel sisteme entegrasyonu açısından önemli olsa da ülkedeki temel ekonomik sorunları tek başına çözemez.

Bağdadi, hükümetin ekonomik politikalarının uluslararası finansal entegrasyonun derinleşip derinleşmeyeceği açısından belirleyici olacağını belirterek şeffaflık, kamu ihaleleri, kurumsal reformlar ve ekonomik yönetimin önemine dikkat çekti.

Uluslararası Para Fonu (IMF) da Suriye ekonomisinin 2026'da yüzde 10'un üzerinde büyümesini beklerken, ülkedeki yoksulluk ve enflasyonun yüksek seviyelerde kalmaya devam ettiği konusunda uyarıyor.

Bağdadi'ye göre halkın günlük hayatını Visa ve Mastercard'dan daha fazla etkileyecek unsurlar ise gıda ve yakıt fiyatları, ücretlerin enflasyon karşısındaki durumu, elektrik erişimi ve istihdamın artırılması olacak.

Uzman, uluslararası kart ağları ve bankacılık bağlantılarının işleyen bir ekonomi için gerekli olduğunu, ancak bunların Suriye halkının günlük ekonomik gerçeklerinden halen uzak olduğunu belirterek ülkenin ekonomik toparlanması için önünde uzun bir yol bulunduğunu ifade etti.

Kaynak: Mepa News, The New Arab