ABD ile İran arasındaki anlaşmanın tam metni yayınlandı

ABD ile İran, 28 Şubat'ta başlayan çatışmaları sona erdirmek üzere resmen anlaşmaya vardı.

Anlaşma geçtiğimiz saatlerde ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından imzalandı.

Anlaşmanın uzun süredir tartışılan metni de resmen paylaşıldı.

Buna göre, ABD ile İran'ın imzaladığı mutabakatın tam metni şu şekilde:

"Amerika Birleşik Devletleri ile İran İslam Cumhuriyeti Arasında İslamabad Mutabakat Zaptı

1. Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, mevcut savaştaki müttefikleriyle birlikte, bu Mutabakat Zaptı'nı imzalayarak Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdiğini ilan eder. Taraflar bundan böyle birbirlerine karşı herhangi bir savaş ya da askeri operasyon başlatmamayı, birbirlerine karşı güç kullanma tehdidinden veya güç kullanımından kaçınmayı ve Lübnan'ın toprak bütünlüğü ile egemenliğini güvence altına almayı taahhüt eder. Nihai anlaşma, Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın kalıcı olarak sona ermesini ve bu paragrafın diğer hükümlerini teyit edecektir.

2. Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi ve birbirlerinin iç işlerine müdahale etmekten kaçınmayı taahhüt eder.

3. Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, karşılıklı rıza ile uzatılabilecek azami 60 günlük süre içinde müzakere etmeyi ve nihai anlaşmaya varmayı taahhüt eder.

4. Bu Mutabakat Zaptı'nın imzalanmasının hemen ardından Amerika Birleşik Devletleri, İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik deniz ablukasını ve her türlü engelleme ya da aksatmayı kaldırmaya başlayacak ve deniz ablukasını 30 gün içinde tamamen sona erdirecektir. Bu süre içinde gemi trafiği, İran İslam Cumhuriyeti tarafından yeniden tesis edilen savaş öncesi trafik sayılarıyla orantılı olacaktır. Amerika Birleşik Devletleri ayrıca nihai anlaşmadan sonraki 30 gün içinde kuvvetlerini İran İslam Cumhuriyeti'nin yakın çevresinden çekmeyi taahhüt eder.

5. Bu Mutabakat Zaptı'nın imzalanmasının ardından İran İslam Cumhuriyeti, yalnızca Basra Körfezi'nden Umman Denizi'ne ve Umman Denizi'nden Basra Körfezi'ne ticari gemilerin güvenli geçişini 60 gün süreyle ücretsiz şekilde sağlamak için azami çabayı göstererek düzenlemeler yapacaktır. Ticari gemi trafiği derhal başlayacak, İran İslam Cumhuriyeti tarafından teknik ve askeri engellerin kaldırılması ve mayın temizleme ihtiyacı dikkate alınarak 30 gün içinde tesis edilecektir. İran İslam Cumhuriyeti, uygulanabilir uluslararası hukuk ve Hürmüz Boğazı'ndaki kıyı devletlerinin egemen hakları doğrultusunda, diğer Basra Körfezi kıyı devletleriyle istişare içinde Hürmüz Boğazı'nın gelecekteki idaresi ve denizcilik hizmetlerini belirlemek üzere Umman Sultanlığı ile diyalog yürütecektir.

6. Amerika Birleşik Devletleri, bölgesel ortaklarıyla birlikte, İran İslam Cumhuriyeti'nin yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık, kesin ve karşılıklı olarak üzerinde uzlaşılmış bir plan geliştirmeyi taahhüt eder. Bu planın uygulanmasına yönelik mekanizma, 60 gün içinde nihai anlaşmanın bir parçası olarak kesinleştirilecektir. İlgili mali işlemler için gerekli tüm lisanslar, muafiyetler ve izinler Amerika Birleşik Devletleri tarafından verilecektir.

7. Amerika Birleşik Devletleri, nihai anlaşmanın bir parçası olarak üzerinde uzlaşılacak bir takvim çerçevesinde, İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik tüm yaptırım türlerini sona erdirmeyi taahhüt eder. Bunlar Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarını, yani Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Yönetim Kurulu kararlarını ve birincil ve ikincil nitelikteki tüm tek taraflı ABD yaptırımlarını kapsamaktadır. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, yukarıda belirtilen yaptırımların sona erdirilmesi meselesinin kritik önemini kabul eder ve bu konularda karşılıklı mutabakata varmak amacıyla müzakerelerde bunları derhal ele alma niyetlerini ifade eder.

8. İran İslam Cumhuriyeti, nükleer silah temin etmeyeceğini veya geliştirmeyeceğini yeniden teyit eder. Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, stoklanmış zenginleştirilmiş materyalin akıbetini, yedinci paragrafta belirtilen takvime uygun olarak karşılıklı mutabakatla belirlenecek bir mekanizma çerçevesinde çözme konusunda anlaşmıştır. Asgari yöntem, UAEA gözetiminde sahada seyreltme olacaktır. İki taraf ayrıca İran İslam Cumhuriyeti'nin nükleer ihtiyaçlarıyla bağlantılı zenginleştirme meselesini ve karşılıklı olarak üzerinde uzlaşılacak diğer konuları, nihai anlaşmada kabul edilecek tatmin edici bir çerçeve temelinde görüşmeyi kabul etmiştir. Nihai anlaşma, bu paragrafın hükümlerini teyit edecektir. Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, yukarıda belirtilen nükleer meselelerin kritik önemini kabul eder ve bunlarda karşılıklı mutabakata varmak amacıyla müzakerelerde bu konuları derhal ele alma niyetlerini ifade eder.

9. Nihai anlaşmaya kadar Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti mevcut durumu koruma konusunda mutabık kalmıştır. İran İslam Cumhuriyeti nükleer programının mevcut durumunu koruyacak, Amerika Birleşik Devletleri ise yeni yaptırım uygulamayacak ve bölgeye ek kuvvet konuşlandırmayacaktır.

10. Amerika Birleşik Devletleri, bu Mutabakat Zaptı'nın imzalanmasının hemen ardından yaptırımların sona erdirilmesine kadar, ABD Hazine Bakanlığı'nın İran ham petrolü, petrol ürünleri ve türevleri ile bankacılık işlemleri, sigorta, taşımacılık ve benzeri tüm bağlantılı hizmetlerin ihracatı için muafiyetler yayımlayacağını taahhüt eder.

11. Amerika Birleşik Devletleri, bu Mutabakat Zaptı'nın uygulanmasının ardından İran İslam Cumhuriyeti'ne ait dondurulmuş veya kısıtlanmış fon ve varlıkları tamamen kullanılabilir hale getirmeyi taahhüt eder. Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, müzakereler sırasında bu fonların serbest bırakılmasına ilişkin usuller üzerinde karşılıklı olarak anlaşacaktır. Bu fonlar, asıl hesapta tutuluyor veya transfer edilmiş olsun, İran İslam Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından belirlenen nihai yararlanıcıya ödeme yapılması için tamamen kullanılabilir hale getirilecektir. Amerika Birleşik Devletleri buna uygun olarak gerekli tüm lisansları ve yetkilendirmeleri çıkarmayı taahhüt eder.

12. Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, bu Mutabakat Zaptı'nın başarılı biçimde uygulanmasını ve nihai anlaşmaya gelecekteki uyumu izlemek üzere bir yürütme mekanizması kurulması konusunda mutabık kalmıştır.

13. Bu Mutabakat Zaptı'nın imzalanmasının ardından ve bu Mutabakat Zaptı'nın 1, 4, 5, 10 ve 11. paragraflarının uygulanmaya başlanmasına ve bu tedbirlerin uygulanmaya devam etmesine bağlı olarak, Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti yalnızca diğer paragraflara ilişkin nihai anlaşma müzakerelerine başlayacaktır.

14. Nihai anlaşma, bağlayıcı bir Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacaktır."