İran savaşı neden en çok yoksul ülkeleri vurdu?

ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşın küresel ekonomide yarattığı sarsıntı, en ağır şekilde gelişmekte olan ülkeleri etkiliyor.

Hürmüz Boğazı’nın büyük oranda kapanması ve Körfez’deki petrol-doğal gaz tesislerine yönelik saldırılar nedeniyle enerji fiyatlarının hızla yükselmesi, Asya, Afrika ve Orta Doğu’daki düşük ve orta gelirli ülkelerde ciddi ekonomik baskı oluşturdu.

Pakistan, Bangladeş ve Sri Lanka’dan Ürdün, Mısır ve Etiyopya’ya kadar birçok ülke, hem enerji ithalatına yüksek bağımlılık hem de sınırlı mali imkânlar nedeniyle krizi yönetmekte zorlanıyor.

Enerjisinin yaklaşık yüzde 80’ini Körfez’den ithal eden Pakistan’da hükümet yakıt tasarrufu için olağanüstü önlemler aldı. Okullar kapatıldı, kamu kurumlarında dört günlük çalışma haftasına geçildi, bazı çalışanlar evden çalışmaya yönlendirildi ve resmi yakıt ödenekleri azaltıldı.

Enerji ihtiyacının yaklaşık yüzde 95’ini ithalatla karşılayan Bangladeş’te yakıt karne uygulamasına rağmen bazı bölgelerde benzin istasyonlarında yakıt kalmadığı bildirildi.

Sri Lanka ise yakıt tüketimini azaltmak için haftada bir gün resmi tatil ilan etti ve araç sahipleri için zorunlu yakıt kartı uygulaması başlattı.

Orta Doğu’da büyük enerji ithalatçılarından Mısır’da ise kamu aydınlatmaları azaltıldı, alışveriş merkezleri ve işletmeler için erken kapanma saatleri getirildi. Hükümet ayrıca petrol ürünlerine yüzde 15 ila 22 arasında zam yaptı.

Ekonomistler, gelişmekte olan ülkelerin para birimlerinin dolar karşısında değer kaybetmesinin ithalat maliyetlerini daha da artırdığını belirtiyor.

Uzmanlara göre yakıt ve gıda fiyatlarındaki artış, borç yükü yüksek ve gelir seviyesi düşük ülkelerde enflasyon, bütçe açıkları ve toplumsal huzursuzluk riskini artırabilir.

Analistler, savaşın kısa sürede sona ermemesi halinde özellikle enerji ve gıda ithalatına bağımlı ülkelerde ekonomik krizin derinleşeceği uyarısında bulunuyor.

Kaynak: Mepa News, Al Jazeera