İran'dan çıkarılması planlanan uranyumu hangi ülke alacak?

BM nükleer denetim kurumu Başkanı Rafael Grossi, Financial Times'a yaptığı açıklamada, ABD ile İran'ın Tahran'ın tartışmalı nükleer programı konusunda anlaşmaya varması halinde Kazakistan'ın İran'ın uranyum stokunu almaya hazır olduğunu söyledi.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Grossi, bu hafta Astana'da Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ile bir araya geldi.

Financial Times'a göre Kazak lider, ülkesinin silah seviyesine yakın oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunu depolamaya açık olduğunu ifade etti.

Yüzde 60 saflıkta işlenmiş yaklaşık 440 kilogram uranyum, ABD-İsrail saldırılarıyla başlayan savaşta ateşkesin uzatılmasına ilişkin ABD ile İran arasındaki görüşmelerin merkezinde yer alıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın nükleer silaha sahip olmayacağını kabul etmesi ve uranyumun imha edilmesi gerektiğinde ısrar ediyor. İran ise nükleer programını sürdürme hakkına sahip olduğunu savunuyor.

ABD-İran hattında uranyum krizi büyüyor

Uranyum'un dünyada enerjiden nükleer silahların üretimine kadar birçok kritik alanda kullanım sahası buluyor.

Saf haliyle kullanılmayan uranyum, teknolojik tesislerde işlenerek zenginleştiriliyor. Uranyumun yalnızca çok özel bir izotopu olan "Uranyum 235" nükleer enerji ve nükleer silah için kullanılabiliyor. Nükleer enerji üreten reaktörlerde kullanılan Uranyum'un, yüzde 3-5 arasında zenginleştirilmesi yeterli.

Uluslararası otoriteler, yüzde 0-20 arası zenginleştirilmiş uranyumu düşük zenginleştirilmiş, yüzde 20 ve üzerini ise yüksek zenginleştirilmiş uranyum olarak kabul ediyor. Güçlü nükleer silahlar üretmek için gereken uranyum zenginleştirme seviyesi yüzde 80-90 olsa da, bu konuda kritik bir nokta bulunuyor.

Nükleer silah için ne kadar uranyum gerekiyor?

Nükleer silahların üretimi için gereken bu seviyeye ulaşmak ise göründüğü kadar zor değil.

Yüzde 20 ile yüzde 80 arasında rakamsal olarak büyük bir fark varmış gibi gözükse de, aslında bu boşluk kolayca kapatılabiliyor. Uranyumu sıfır seviyesinden yüzde 20'ye kadar zenginleştirmek oldukça zorken, yüzde 20'nin üzerine çıkarmak oldukça kolay ve çok daha hızlı bir süreç.

Yüzde 20 zenginleştirme seviyesine kadar, her bir "Uranyum 235" izotopunu üretmek için yaklaşık 140 Uranyum 238 atomu gerekiyor. Örneğin İran, yüzde 3.67 seviyesinde çıkmak için, "Uranyum 235" üretirken, 114 "Uranyum 238" izotopunu çıkarması gerekiyordu.

Fakat yüzde 20 seviyesinden sonra, her bir "Uranyum 235" izotopu için sadece 4 tane "Uranyum 238" atomu gerekiyor. Bir nükleer silah yapmak için yaklaşık 15 kilogram zenginleştirilmiş Uranyum gerekiyor.

Kaynak: Mepa News