İsrail Gazze'deki kalıcı işgalini nasıl genişletiyor?

Yusuf Ebu Vefta | New Arab | Tercüme: Mepa News

9 Ekim 2025'te ateşkese varılmasından bu yana İsrail, Gazze'de sahada yeni bölgesel gerçeklikler dayatmak için düzenli şekilde çalışıyor. İsrail, anlaşmanın ilk sınır çizgisinin batısına doğru genişleyerek daha fazla toprağı ele geçiriyor.

ABD ara buluculuğunda varılan ateşkes anlaşması kapsamında İsrail güçleri "Sarı Hat" gerisine çekildi. Bu düzenleme sonucunda Gazze'nin yüzde 53'ü İsrail kontrolüne girerken, 2 milyondan fazla Filistinli geri kalan alana sıkıştı.

Başlangıçta fiziksel işaretlerin bulunmaması nedeniyle İsrail güçleri "Sarı Hattı", Filistinlilere yönelik vur emri politikasıyla uyguladı. Daha sonra güzergahı belirlemek için beton bloklar yerleştirildi. Ancak bu bloklar en başından itibaren üzerinde uzlaşılan sınırların dışına çıktı ve o tarihten bu yana batıya doğru kaymaya devam etti.

İsrail ordusunun Nisan ayı sonunda yayınladığı yeni haritalar, "Sarı Hattın" ötesinde turuncu renkle işaretlenen ve Gazze topraklarının yüzde 11'lik ek bölümünü kapsayan genişletilmiş bir yasak bölgeyi ortaya koydu.

Gazze İnsan Hakları Merkezi'ne göre yeni işaretlemeler Mart ayında yardım kuruluşlarına gönderildi. Bu, Gazze topraklarının üçte ikisinin Filistinlilere fiilen kapatıldığını gösteriyor.

İşgal altındaki Batı Şeria'da faaliyet gösteren bağımsız Filistinli düşünce kuruluşu Uygulamalı Araştırma Enstitüsü-Kudüs'ün Genel Direktörü Jad Isaac, "Gazze'de geriye kalan bölgede hiçbir yaşanabilirlik ya da sürdürülebilirlik olmadığı için mümkün olduğunca çok Filistinliyi en küçük alana sıkıştırıp onları dışarı sürmek istiyorlar" dedi.

İsrail Gazze'ye yönelik yeni bir saldırıya mı hazırlanıyor?

"Turuncu Hat"

"Turuncu Hattın" genişletilmesi, 2.1 milyon yerinden edilmiş Filistinlinin Gazze'nin eski yüz ölçümünün yüzde 35'inden küçük bir alana zorla sıkıştırılması anlamına geliyor.

Temel hizmetlerin çökmesi, halihazırda son derece kötü olan sağlık koşulları ve düzenli İsrail bombardımanlarıyla birlikte Gazze'deki insani felaketin daha da kötüleşmesi bekleniyor.

Sahadaki bu tek taraflı genişleme, 15 Nisan'dan bu yana Kahire'de Hamas ve diğer Filistinli gruplar ile ABD Başkanı Donald Trump'ın Nikolay Mladenov başkanlığındaki "Barış Kurulu" yüksek komiseri arasında yürütülen yoğun müzakere ve toplantılarla aynı döneme denk geldi.

Görüşmeler ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasına geçmeyi hedefliyordu ancak bir ilerleme sağlanamadı. Filistinli gruplar, İsrail'in önce birinci aşamanın şartlarına uymasında ısrar ediyor.

Ekim 2025'ten bu yana İsrail, Gazze'de en az 800 Filistinliyi öldürdü. Buna üst düzey Hamas liderleri ve hareketin askeri kanadının lideri de dahil.

İsrail, Hamas ve Filistinli grupların silahsızlandırılmasında ısrar ederken, ateşkesin ilk aşaması kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmiyor. Bu yükümlülükler arasında yardım girişine izin verilmesi ve harap olmuş bölgenin yeniden inşasına başlanması da yer alıyor.

Hamas Siyasi Büro üyesi Abdulcabbar Said, hareketin ara bulucularla yapılan toplantılarda İsrail'in "sahadaki bu genişlemesini ve oldubitti dayatma girişimini" reddettiğini defalarca dile getirdiğini söyledi.

New Arab'a konuşan Said, Hamas'ın, İsrail birinci aşama kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmeden ikinci aşama müzakerelerine girmeyeceğini belirtti. Bu yükümlülükler arasında yardım girişinin sağlanması, askeri çekilme, Filistinli teknokrat komitenin bölgeye girişi ve siviller ile yetkililere yönelik askeri saldırıların durdurulması yer alıyor.

Said, "Bizim açımızdan bu sona ermeli, çekilme gerçekleşmeli ve sözde 'Sarı Hat'ta durulmamalıdır. Bu nedenle elbette sözde 'Turuncu Hatta' doğru genişlemeyi reddediyoruz. Bu tutumumuzda ısrar ediyoruz ve hiçbir koşulda bize oldubitti dayatılması politikasını kabul etmiyoruz." dedi.

Lübnan merkezli İslami Cihad yetkilisi Yusuf Musa, hareketin "Turuncu Hattın" oluşturulmasını ve Gazze'deki yasak bölgelerin genişletilmesini, İsrail'in güç kullanarak sahada gerçeklik oluşturma politikasının parçası olarak gördüğünü söyledi.

Musa, New Arab'a yaptığı açıklamada, "Sahadaki bu önlemler, İsrail'in kontrolünü ve askeri hareketliliğini güçlendiren güvenlik kuşakları oluşturma çabalarının parçasıdır. Siyasi açıdan ise direnişe baskı yapma ve gelecekteki herhangi bir düzenleme ya da müzakerede kendi hedeflerine hizmet edecek yeni denklemler dayatma girişimini yansıtıyor" dedi.

İsrail, Golan Tepeleri, Güney Lübnan, Suriye ya da Batı Şeria'da olduğu gibi, yeni işgal edilen topraklar üzerinde kontrol kurmak için uzun süredir "tampon bölgeleri" ve bunlara eşlik eden askeri önlemleri hazırlık aracı olarak kullanıyor.

Netanyahu: Gazze'nin yüzde 60'ını kontrol ediyoruz

Yeni bir gerçeklik

Siyasi yazar ve analist İyad el Karra'ya göre İsrail, Gazze'de sahada gerçeklikler üretmeye çalışırken, buna paralel olarak doğuda işgal edilen bölgelerden toprak çekilmesinin ele alındığı ateşkes görüşmelerini sürdürüyor.

Bu durum, İsrail destekli milislerin yeni işgal edilen bölgelerde faaliyet göstermesine izin verilmesi, bu milislerin İsrail ordusu tarafından korunup desteklenmesi politikası üzerine inşa ediliyor.

Özellikle Gazze'nin kuzeyindeki Şucaiyye'nin doğusu ve güneyde Han Yunus çevresinde süren yıkımlarla birlikte İsrail, işgal ettiği topraklar üzerindeki kontrol alanını derinleştiriyor.

El Karra, "Sarı Hattın" daha önce birçok konut binasını ve evi kapsadığını, bunların artık yıkıldığını açıkladı. İnsan hakları gruplarına göre sarı hattın doğusundaki geniş tarım arazileri, evler ve iş yerleri de yok edildi. Ayrıca hattın batısındaki yapılar da yıkıldı.

Ordu, sarı hat boyunca en az 32 karakol kurdu. Fiziksel bir bariyer inşa edilmesine yönelik planlar olduğu da bildiriliyor. Aralık 2025'te İsrail ordusu Genelkurmay Başkanı'nın askerlere "Sarı Hattın", "yeni sınır" olduğunu söylediği kayda geçti.