İsrail seçimlerinde ilk sonuçlar belli oldu: Sandıktan kriz çıktı

İsrail'deki seçimlerin sandık çıkış sonuçları, Başbakan Binyamin Netanyahu ile en önemli rakibi Gadi Eisenkot arasında başa baş bir yarış yaşandığını gösteriyor. Her iki liderin de hükümet kurmak için gereken çoğunluğa ulaşmasının önünde ciddi engeller bulunuyor.

Netanyahu ile rakip blok arasında başa baş yarış

İsrail'in Kanal 12 televizyonunun gece saatlerinde yayımladığı sandık çıkış anketlerine göre Netanyahu'nun öncülüğündeki bloğun 120 sandalyeli İsrail parlamentosu Knesset'te 52 sandalye kazanması bekleniyor.

Netanyahu'nun bloğu, eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un Yashar Partisi öncülüğündeki muhalefet bloğunun az farkla önünde bulunuyor. Muhalefet bloğunun ise 49 sandalye kazanacağı öngörülüyor.

Kanal 13'ün daha önce yayımladığı anketler ise iki bloğun 51'er sandalye kazanarak eşit durumda olduğunu göstermişti.

Kanal 12 ve Kanal 13'ün güncellenmiş tahminlerine göre Netanyahu'nun liderliğindeki Likud Partisi'nin 27, Eisenkot'un Yashar Partisi'nin ise 21 sandalye kazanması bekleniyor.

Bu sonuçlar, Likud'un parlamentodaki en büyük parti olarak diğer partilerin önüne geçebileceğine işaret ediyor.

Arap partilerinin ise toplam 19 sandalye kazanarak 2022 seçimlerindeki performanslarını geliştirmesi bekleniyor.

İsrail'de seçmenler siyasi partilere oy veriyor. Partiler daha sonra başbakanın liderliğinde hükümet kurabilecek bir koalisyon oluşturmak için ittifaklar kuruyor. Ülkede bugüne kadar hiçbir parti tek başına 61 sandalyelik çoğunluğu elde edemedi.

İsrail'in başlıca televizyon kanalları tarafından yayımlanan sandık çıkış anketleri, seçim sonuçlarına ilişkin resmi olmayan göstergeler niteliğinde.

İlk resmi sonuçların çarşamba günü açıklanması bekleniyor. Bu sonuçlar sandık çıkış anketlerinden farklılık gösterebilir.

Liderlerden ilk açıklamalar: Netanyahu döneminin sona erdiği iddiası

Netanyahu'ya karşı yarışan muhalefet bloğunun lideri Eisenkot, İsrail halkının değişimden yana ve mevcut başbakana karşı oy kullandığını söyledi.

Yashar Partisi'nin genel merkezinde destekçilerine seslenen Eisenkot, "Bu yeni bir başlangıç olacak. Yeni bir yolda gerçek bir başlangıç. Eski dönem sona erdi ve İsrail yeni bir döneme giriyor" dedi.

Ancak İsrail Başbakanı Netanyahu, destekçilerine yaptığı açıklamada Likud Partisi'nin üstünlüğünü vurguladı ve "ulusal bir sağcı hükümet" kurulması çağrısında bulundu.

Netanyahu, "Gördüğümüz şey, Likud Partisi'nin en büyük parti olduğudur. Kimse bizimle yarışamaz. İkinci açık olan şey ise sağ bloğun çoğunluğa sahip olmasıdır. Üstelik bu belirleyici bir çoğunluktur." dedi.

Netanyahu ayrıca İsrail televizyon kanallarını, muhalefet partileri için daha güçlü sonuçlar öngörerek kendi destekçilerini oy kullanmaktan caydırmaya çalışmakla suçladı.

İsrail'in aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, destekçilerine yaptığı açıklamada partisinin yedi sandalye kazanmasının beklendiğini belirterek işgal altındaki Batı Şeria'da Yahudi yerleşimlerinin genişletilmesini sürdürme sözü verdi.

Aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir de partisinin genel merkezinde yaptığı konuşmada Otzma Yehudit'in seçim performansını övdü.

Ben-Gvir, "Geldiğimiz noktadan büyük gurur duyuyoruz. Bu parti bir zamanlar siyasi arenada bile yoktu" dedi.

Demokratlar Partisi lideri Yair Golan ise X üzerinden yaptığı açıklamada, İsrailli seçmenlerin "Netanyahu hükümetini görevden aldığını" belirterek siyasi ortaklarıyla birlikte yeni bir yönetim kurmak için çalışacağını söyledi.

Ra'am lideri Mansour Abbas, nihai seçim sonuçlarının muhalefet bloğu ile kendi partisine hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeyi sağlayacağını umduğunu belirtti.

Ra'am'ın yaklaşık yedi sandalye kazanması bekleniyor.

Seçimlere rekor katılım

Merkez Seçim Komitesi, İsrail'deki seçimlerde seçmenlerin yüzde 77,7'sinin oy kullandığını açıkladı. Bu oran, 1999'dan bu yana kaydedilen en yüksek katılım oranı oldu.

Seçime katılım, 1996'dan bu yana aralıklarla başbakanlık görevini yürüten Netanyahu'nun yeniden iktidara geldiği 2022 seçimlerine kıyasla 7,1 puan arttı.

İsrail ordusu, yerel saatle 17.00 itibarıyla askerler arasındaki seçime katılım oranının yüzde 68'i aştığını bildirdi.

Ayrıca 60 binden fazla İsrailli, oy kullanmak amacıyla yurt dışından ülkeye döndü.

Sandıklar yerel saatle 22.00'de kapandı. Ancak ülkenin resmi seçim kurumu olan Merkez Seçim Komitesi, bu saatte sırada bekleyen herkesin oy kullanmasına izin verileceğini açıkladı.

Arap partilerinden Netanyahu'ya nefret söylemi suçlaması

Arapların öncülük ettiği seçim listelerinden önde gelen siyasetçiler, Netanyahu'yu seçimlerdeki şansını artırmak amacıyla İsrail'in Filistinli vatandaşlarına karşı nefret söylemini körüklemekle suçladı.

Ortak Liste lideri Yousef Jabareen, salı günü sosyal medyada paylaşılan video açıklamasında Netanyahu'nun "onun kanlı iktidarına son verebileceğimizi bildiğini" söyledi.

Birleşik Arap Listesi lideri Mansour Abbas ise Netanyahu'nun açıklamalarını "sağcı seçmenleri harekete geçirmek ve sandığa yönlendirmek için kullanılan bir korkutma taktiği" olarak nitelendirdi.

Bundan sonra ne olacak?

Oy sayımının kesinleşmesinin ardından partiler, hükümet kurmak için gerekli olan 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşmak amacıyla hemen koalisyon görüşmelerine başlayacak.

En fazla oyu alan blok, küçük partilerin desteğini sağlamak için çeşitli seçeneklere sahip olacak.

Bu seçenekler arasında azınlık hükümeti kurulması veya başka bir siyasi liderle güç paylaşımı anlaşması yapılarak başbakanlık görevinin dönüşümlü olarak yürütülmesi de bulunuyor.

Nihai oy sayımı tamamlandıktan sonra Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, parti liderleriyle görüşerek başbakan olarak kimi görmek istediklerini soracak.

Ardından hükümet kurma ihtimalinin en yüksek olduğunu düşündüğü adayı görevlendirecek.

Görevlendirilen kişinin hükümeti kurmak için 42 güne kadar süresi olacak.

Herhangi bir hükümet kurulamaması halinde Netanyahu ve mevcut kabinesi geçici hükümet olarak görevlerini sürdürecek.

Koalisyon müzakerelerinin başarısızlıkla sonuçlanması ve hiçbir hükümetin kurulamaması durumunda ise yeniden seçim yapılacak.

Nihai oy sayımının cuma gününe kadar tamamlanması bekleniyor. Resmi seçim sonuçları ise seçimden bir hafta sonra, 4 Kasım'da yayımlanacak.

Kaynak: Mepa News, Al Jazeera