İsrail'in Gazze planı ve yaklaşan seçimler

Muhammed Şehade | New Arab | Tercüme: Mepa News

Hamas, temmuz ayının sonunda, İsrail ordusunun bölgeden çekilmesiyle eş zamanlı olarak Gazze'deki silahlarını devreden çıkarmayı kabul ettiğinde İsrail hazırlıksız yakalandı.

Binyamin Netanyahu hükümeti, Filistinli grupların Barış Kurulu'nun yol haritasını kabul etmesini "diplomatik bir 7 Ekim" olarak nitelendirecek kadar ileri gitti.

İsrail aylardır Gazze'deki silahsızlanmayı, bölgede devam eden soykırımının ve Ekim 2025 ateşkesini sistematik biçimde ihlal etmesinin tek gerekçesi olarak öne sürüyordu.

"Hamas silah bırakırsa bütün bunlar sona erecek" söylemi, İsrail'in sözde sükunetin hüküm sürdüğü son 320 günde 1200'den fazla Filistinliyi öldürmesini, yardım girişini ve hareket özgürlüğünü kısıtlamasını, yeniden inşayı yasaklamasını ve etnik temizliğe uğratılmış bölgelerdeki "Sarı Hat"ı ilerletmesini meşrulaştırmak için kullandığı standart söylem haline gelmişti.

Ancak Hamas ve diğer yedi Filistinli grup Tel Aviv'in talebini kabul eder etmez İsrail hükümeti paniğe kapıldı. Netanyahu yol haritasını resmen reddetmek için harekete geçerken, bakanları planın "İsrail için tehlikeli" olduğunu söyledi ve günlük öldürme eylemleriyle etnik temizliğin sürdürüleceğini açıkladı.

İsrail ordusu ise Gazze'ye yönelik bombardımanını artırdı.

Barış Kurulu, İsrail'e Gazze'yi bombalamayı sürdürebileceği, Gazze topraklarının yüzde 70'ini işgal altında tutabileceği ve ancak Hamas tamamen silahsızlandıktan sonra çekilmek zorunda kalacağı yönünde kapsamlı güvenceler vermeye çalışmasına rağmen Netanyahu anlaşmayı reddetmeyi sürdürdü.

Üst düzey bir Arap arabulucu The New Arab'a, "Hamas, Netanyahu'nun blöfünü görmek için yol haritasını kabul etti. Onun buna uymayacağını biliyorlardı." dedi.

İsrail'in Gazze üzerindeki hakimiyeti

Barış Kurulu yol haritasının şartlarını İsrail'i memnun edecek şekilde yeniden yazmasına rağmen Netanyahu'nun bunu kabul etmekte isteksiz davranmasının temelinde, Gazze'de sağlanacak herhangi bir ilerlemenin kendisini iktidarda tutan aşırı sağ koalisyonu tehdit edecek olması yatıyor.

İsrail Başbakanı, destekçilerine Filistin topraklarında etnik temizlik vadetti. Koalisyondaki bakanların ve Knesset üyelerinin yarısı kısa süre önce Gazze'de yalnızca Yahudilere yönelik yerleşimlerin yeniden kurulması talebiyle düzenlenen yürüyüşe katılırken, İsrail Savunma Bakanı da bütün Filistin şehirlerini nasıl ortadan kaldırdığını seçim kampanyasının bir unsuru haline getiriyor.

Hamas, İsrail herhangi bir bölgeden çekilmeden veya hava saldırılarını durdurmadan dahi silahsızlansa, yol haritası yine de İsrail açısından kabul edilemez olmaya devam ediyor. Çünkü plan, İsrail'in Gazze'yi kontrol etme kabiliyetini sınırlandıracak.

Örneğin yol haritası uyarınca İsrail, Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi'nin (NCAG), silahları toplamak üzere Uluslararası İstikrar Gücü (ISF) ile birlikte bölgeye girmesine izin vermek zorunda kalacak.

İsrail hükümeti bunu bir kabus senaryosu olarak görüyor. Çünkü sahada uluslararası güçlerin bulunması, İsrail'in Gazze'deki askeri operasyon özgürlüğünü korumasını zorlaştıracak.

Bu nedenle İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, Gazze'de konuşlandırılacak çok uluslu bir gücün "İsrail için tehlikeli" olacağını, çünkü bu gücün onları "izleyeceğini, bizi Hamas'tan ayıracağını ve İsrail ordusunun Gazze Şeridi'ndeki faaliyetlerini kısıtlayacağını" söyledi.

Aynı şekilde yol haritası, İsrail'i Hamas'ın silahsızlanmasından önce veya bununla eş zamanlı olarak Trump'ın 20 maddelik ateşkes planının birinci aşaması kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmeye mecbur bırakacak.

Bu yükümlülükler arasında Gazze'ye her gün en az 600 kamyon insani yardımın girişine, ayrıca 60 bin geçici konut birimi ile 200 bin çadırın ulaştırılmasına izin verilmesi bulunuyor. Bunun yanı sıra elektrik, su, kanalizasyon, yollar, hastaneler ve fırınlar gibi temel altyapının onarılmasına da izin verilmesi gerekiyor.

Ancak bunlar, eski İsrailli General Giora Eiland'ın ifadesiyle İsrail'in Gazze'yi "gelecek nesiller boyunca yıkılmış halde" tutma politikasını boşa çıkaracak.

Gazze'yi bir nebze olsun daha yaşanabilir hale getirecek en sınırlı insani önlemler dahi İsrail tarafından varoluşsal bir tehdit olarak görülüyor. İsrail'e 140 milyar dolardan fazlaya mal olan savaşın açık hedefi, bölgeyi kıyamet sonrası bir çorak araziye dönüştürmek ve Filistinlilere gitmekten başka seçenek bırakmamaktı.

İsrailli komutan Gazze'de insani yardım görevlilerinin öldürüldüğü katliamı savundu

Mevcut durum İsrail'in işine geliyor

2024 yılına kadar Netanyahu ile yakın çalışan eski üst düzey bir İsrailli yetkili, The New Arab'a yaptığı açıklamada İsrail Başbakanı'nın herhangi bir "büyük değişiklik" yapmak yerine mevcut çıkmazı tercih ettiğini söyledi.

"Bütün kozlar bizim elimizde, üstün durumda olan biziz. Öyleyse sürece dahil olmamız için ne gibi bir teşvik var?" dedi.

Eski yetkili, mevcut durumun İsrail açısından rahat olduğunu, çünkü bu sayede Gazze'nin nüfustan arındırılmış yüzde 70'lik bölümünün kontrolünü elinde tutarken yerinden edilmiş nüfusu besleme ve barındırma maliyetinden kaçınabildiğini anlattı.

Benzer şekilde ateşkes görüntüsünün sürmesi, Hamas'ın "Sarı Hat"ın gerisindeki İsrail askerlerine saldırmasını engelliyor. Böylece İsrail'in bölgeyi savunmak için çok sayıda asker konuşlandırmasına gerek kalmıyor.

Arabuluculuk yapan Arap ülkelerinden iki üst düzey yetkili, The New Arab'a mevcut durumun İsrail açısından ideal olduğunu ve en azından Ekim seçimleri sonrasına kadar Gazze'de herhangi bir değişiklik beklemediklerini söyledi.

Yetkililerden biri, Trump planından en başından beri beklentilerinin "öldürmeleri azaltmak, Gazze'ye daha fazla gıda girmesini sağlamak ve etnik temizliği önlemek" olduğunu söyledi.

Diğer yetkili ise The New Arab'a, yol haritasında ilerleme sağlamanın tek yolunun "İsrail'i istemeye istemeye de olsa buna sürüklemek" olduğunu ancak Trump'ın Barış Kurulu'nun şu ana kadar Netanyahu üzerinde anlamlı herhangi bir baskı kurmadığını söyledi.

İsrail muhalefeti de daha iyi değil

Eski İsrailli yetkili, yaklaşan seçimlerde İsrail muhalefet partilerinin kazanma ihtimaline ilişkin iyimser olunmaması gerektiği uyarısında bulundu.

"Muhalefet Netanyahu'ya soldan değil, sağdan saldırıyor. Netanyahu'nun Gazze'de elde edilen kazanımları heba etmek ve Trump'ın önünde boyun eğmek üzere olduğunu söylüyorlar. Daha sert olacaklarını vadediyorlar." dedi.

Deneyimli İsrailli siyasetçi Haim Ramon da "Naftali Bennett'i seçenlerin aslında başka bir Netanyahu'yu, üstelik daha aşırısını seçmiş olacağını" söyledi.

Ramon, Bennett veya Avigdor Lieberman gibi İsrailli muhalefet liderlerinin "kendilerini merkez sağda veya 'ılımlı' sağda göstermeye çalışıyor olabileceklerini ancak gerçekte siyasi şahinler olduklarını, İsrail toprağının tamamını savunduklarını ve aşırılıkçı görüşlerinin Ben-Gvir ile Smotrich'in görüşlerinden farklı olmadığını" belirtti.

Nitekim Bennett bir keresinde kötü şöhret kazanan şu sözlerle övünmüştü:

"Hayatımda zaten çok sayıda Arap öldürdüm ve bunda kesinlikle hiçbir sorun yok."

Arabuluculuk yapan ülkelerden birinin üst düzey bir Arap yetkilisi, The New Arab'a muhalefetin seçimi kazanması halinde Gazze'deki durumun daha da karmaşık hale gelebileceğini söyledi:

"Gadi Eisenkot başbakan olursa İsrail üzerindeki uluslararası baskı ortadan kalkar ve Netanyahu'nun yeniden iktidara gelmesini önlemek için Eisenkot'a yönetimini sağlamlaştıracak zaman ve alan tanımamız gerektiği söylenir."