Libya savaşı kronolojisi

Libya savaşı kronolojisi

Libya'da Arap Baharı ve Kaddafi'nin devrilmesiyle başlayan sürecin kronolojisi.

Arap Baharı

Şubat 2011

Libya'da tüm Ortadoğu'yu etkisi altına alan ‘Arap Baharı’ kapsamında ilk gösteriler ülkenin doğusundaki Bingazi'de başladı. Göstericiler kısa sürede organize olurken bir Geçici Ulusal Konsey (GUK) kuruldu. Kaddafi, kendisine sadık güçler ve paralı askeri birliklerle protestoculara saldırılar gerçekleştirirken, göstericiler kısa sürede silahlanarak karşılık vermeye başladı.

bingazi2011.jpg

Bingazi'de protestolar, Mart 2011

Bu süreç içerisinde Libya krizi Batı'nın ve dünyanın gündemine oturdu. Kaddafi rejiminden ayrılan bazı üst düzey isimler göstericilere katıldı.

Arap Birliği, Libya'nın üyeliğini askıya aldı. Kaddafi yönetimine yaptırımlar başlatıldı.

Uçuşa yasak bölge

Mart 2011

Libya'ya yönelik siyasi, hukuki ve askeri süreçler gündeme gelmeye başladı. Kaddafi güçlerinin toplu katliamlar ve insan hakları ihlalleri gerçekleştirdiği bildirildi. 

17 Mart'ta, Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu’ndaki (BMGK) kararla Libya'da uçuşa yasak bölge ve kapsayıcı bir ateşkes uygulanması kararı alındı. Rusya ve Çin çekimser kalsa da kararı reddetmedi.

19 Mart tarihinde Fransa, İngiltere ve ABD ülkede hava saldırıları düzenlemeye başladı. Bu tarihten itibaren uluslararası arenada Kaddafi meşruiyetini yitirmeye, muhalifler tanınmaya başlandı. Bingazi, muhaliflerin merkezlerinden oldu. Avrupalı devletler muhaliflere askeri danışman göndereceklerini ilan etti.

Nisan 2011

26 Nisan'da NATO, Kaddafi'ye bağlı hedeflere hava saldırıları düzenlediklerini belirtti. 

Mayıs 2011 

Uluslararası Ceza Mahkemesi, (UCM) 15 Mayıs'ta Muammer Kaddafi, oğlu Seyfulislam ve istihbarat şefi Abdulllah Senusi için yakalama emri çıkarttı. 

ecdebiye-2011.jpg

Ecdebiye'de Mart 2011'de yaşanan çatışmalardan

Temmuz 2011

Muhaliflerin Kaddafi rejimine yönelik Trablus ve Misrata bölgesindeki saldırıları hızlandı. 

ABD GUK'u 15 Temmuz tarihinde Libya'daki meşru otorite olarak tanıdı.

Muhaliflerin ilerleyişi ve Kaddafi'nin sonu

Ağustos 2011

Muhalifler Zaviye, Trablus gibi önemli şehirleri ele geçirdi. Kaddafi Sirte'ye kaçtı. Muhalifler ülkenin büyük kesiminde kontrolü sağlayarak Kaddafi'ye bağlı güçleri askeri anlamda yenilgiye uğrattı.

26 Ağustos'ta GUK'un merkezi Bingazi'den Trablus'a taşındı.

Eylül 2011

GUK, BM tarafından Libya'nın meşru temsilcisi kabul edildi. Muhalifler Libya'nın güney ve orta kesimlerinde ilerlemeye devam etti.

Ekim 2011 

Kaddafi, son kalesi ve memleketi olan Sirte'nin 20 Ekim'de düşmesiyle yakalandı ve öldürüldü. Ülke tamamıyla muhaliflerin eline geçti. GUK Başkanı Mustafa Abdulcelil ülkenin özgürleştirildiğini, tek yasama kaynağının şeriat hukuku olacağını ilan etti. 

NATO 31 Ekim'de Libya misyonunun bittiğini ilan ederken, GUK geçiş dönemi başbakanı olarak ABD-Libya çifte vatandaşı Abdurrahim el Keyb'i seçti.

kaddafiolum.jpg

Sağ yakalanan Kaddafi linç edilerek öldürüldü

Kasım 2011

Trablus'ta muhalif gruplar arasında aylarca devam edecek çatışmalar başladı. GUK güçleri ve yeni teşkil edilen ordu birlikleri çatışmalara müdahil oldu.

Ülkede Müslüman Kardeşler, bunun yanı sıra uzun süredir yasaklı durumda olan ve baskı altında tutulan birçok İslam tandanslı ve cihat yanlısı grup faaliyet göstermeye başladı.

19 Kasım'da Kaddafi'nin oğlu Seyfulislam yakalandı.

Ayrışma ve milis grupların yükselişi

Mart 2012

Ülkede yerel seçimler gerçekleştirilirken, Libya'yı oluşturan Trablusgarp, Sirenayka ve Fizan bölgeleri arasında ayrışmalar başladı. Doğudaki petrol zengini Sirenayka bölgesi yarı özerk olacaklarını ilan ederken, GUK buna karşı olduklarını ve gerekirse kuvvet kullanacaklarını ilan etti. 

Mayıs 2012 

Ülkenin önde gelen İslamcı liderlerinden olan, Trablus Askeri Konseyi lideri Abdulhakim Belhac, Vatan Partisi'ni teşkil etmek için askeri görevini bıraktı.

belhac.jpg

Abdulhakim Belhac

Temmuz 2012

Ülkede gergin geçen seçimler başladı. Genel Ulusal Kongre olarak bilinen 200 sandalyeli meclise üyeler seçildi. Müslüman Kardeşler partilere ayrılan 80 sandalyeden 17 ve bağımsız kısımdan da 17 üye çıkardı. Kurulan hükümet ve meclis arasındaki gerilim, ülkede karar alma sürecini yavaşlatırken, bu nedenle yerel oluşumlar ve milis gruplar öne çıktı. Mahmud Cibril'in Ulusal Güçler İttifakı partisi 39 vekille ilk parti oldu. 

Ağustos 2012 

Meclis başkan olarak Muhammed Yusuf Mekariyef'i seçti.

ABD Konsolosluk saldırısı

Eylül 2012

11 Eylül 2012 tarihinde El Kaide bağlantılı gruplar, Libya'nın Bingazi kentindeki ABD Konsolosluğu'na saldırı düzenledi.

Saldırıda ABD Büyükelçisi Chris Stevens, 3 elçilik çalışanı ve 10 Libyalı güvenlik görevlisi öldürüldü. 

stevens.jpg

Büyükelçisi Chris Stevens, Nisan 2011

22 Eylül'de Bingazi'de milis gruplar Ulusal Ordu bünyesine alındı, reddeden gruplar şehirden atıldı.

Ali Zeydan dönemi

Ekim 2012

Seküler siyasetçi Ali Zeydan, Müslüman Kardeşler adayı Muhammed Harari'yi mağlup ederek başbakan seçildi. 

Mayıs 2013

İslam tandanslı siyasetçiler, Kaddafi dönemi yetkililerini siyasetten 10 yıl yasaklayan ‘Siyasi İzolasyon Yasası’nı meclisten geçirerek yasalaştırdı.

Ağustos 2013

Libya'nın merkez kesiminde bulunan Petrol Hilali bölgesini elinde tutan Libya Petrol Tesisleri Muhafızları adlı milis grup bölgede dört büyük petrol terminalini ele geçirdi. Libya'nın doğusu için daha fazla özerk haklar talep eden yapının lideri İbrahim Cedran'ın uyguladığı 6 aylık blokaj, hükümete milyarlarca dolara mal oldu.

25 Ağustos'ta başbakan Zeydan, geçiş sürecini yürütmek için Ulusal Diyalog Hazırlık Komitesi'nin kuruluşunu ilan etti.

Ekim 2013

Başbakan Zeydan Libya Devrimcileri Operasyon Odası'na bağlı silahlılar tarafından kısa bir süreliğine kaçırıldı.

Şubat 2014

Trablus'taki İslamcı üyeler meclisin görev süresini uzatmak istedi, Zintan merkezli seküler milisler Trablus'a saldırma tehdidinde bulundu. Olayların ardından gerilim tırmandı.

Mart 2014

Misrata ve Zaviye merkezli güçler arasında petrol kaynakları ve terminallerinin hakimiyeti konusunda çatışma çıktı. Krizi çözemeyen Başbakan Zeydan istifa etmek zorunda kaldı.

zeydan.jpg

Ali Zeydan

Ahmed Muaytik ve başbakanlık krizi

Mayıs-Haziran 2014

Ahmed Muaytik, İslamcı grupların desteğiyle GUK'ta başbakan seçildi, seküler vekiller oylamaya karşı çıktı.

Uzun süren kriz sonucu Anayasa Mahkemesi adaylığı reddederken Muaytik de geri adım attı.

Halife Hafter dönemi ve Libya doğusunda savaş

Mayıs 2014

Libya'da Kaddafi'nin devrilme sürecinde öne çıkan askeri komutanlardan olan ve devrimi takiben ülkenin doğusunda güçlenen savaş ağası Halife Hafter, "Kerame Operasyonu"nu ilan etti. Bu operasyon bölgede Ensar el Şeria gibi cihat yanlısı grupları ve El Kaide bağlantılı yapıları hedef alıyordu. Operasyon sırasında çok sayıda savaş suçuna imza atıldı.

Hafter: Libya'nın tamamını ele geçireceğiz

Halife Hafter

Haziran 2014

25 Haziran'da GUK seçimleri gerçekleştirildi. Milis güçler arasındaki çatışmalar şiddetlenirken katılım yüzde 42'de kaldı.

Müslüman Kardeşler'in sandalye sayısı azalarak 25'e düştü. 

Temmuz 2014

Libya doğusunda cihat yanlısı gruplar Hafter'e karşı ilerleme kaydetti. Ensar el Şeria Bingazi kentinde kontrolü sağlarken bölgede İslami bir yönetim tesis ettiklerini açıkladı.

Trablus ve Tobruk ayrışması

Ağustos 2014

Daha çok Misratalı İslamcı grupların oluşturduğu Libya Şafağı adlı silahlı koalisyon, 5 hafta süren çatışmaların ardından Trablus'u ele geçirdi.

Yapı, yeni meclisi, seküler politikacılardan oluştuğu gerekçesiyle tanımadı. Bu meclis Hafter kontrolündeki Tobruk'a kaçmak zorunda kaldı. 

22 Ağustos'ta ABD, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) ait savaş uçaklarının Trablus'ta hava saldırıları düzenlediği açıkladı. Saldırılar İslamcı grupları hedef alıyordu.

GUK’nin İslamcı üyeleri yeni bir meclis oluşturdu, Ömer el Hassi lider olarak seçildi. Bu meclis, Ali Zeydan'ın yerine geçici olarak başbakanlığı yürüten ve bir süre önce Tobruk'a kaçan Abdullah el Sani'nin görevden alındığını açıkladı.

Tobruk'ta Temsilciler Meclisi (TeM) teşkil edildi. Ülkede iki başlı bir görünüm başladı.

Ekim 2014

Hafter Bingazi'de Ensar el Şeria'ya karşı yeni bir saldırıya başladı. Tobruk merkezli Temsilciler Meclisi, Hafter ile ittifak kurdu. Hafter'e bağlı askeri güçler Libya Ulusal Ordusu adı altında toplandı. Hafter Tobruk temsilciler meclisi tarafından resmi olarak bu ordunun liderliğine Mart 2015'te getirildi.

bingazi2015.jpg

Bingazi'de çatışmalar, Nisan 2015

IŞİD Libya’da

Ekim 2014

IŞİD bağlantılı gruplar ülkenin doğusundaki Derne şehrini ele geçirdi. Bir ay sonra IŞİD Libya kolunu teşkil etti.

Bölgede IŞİD ile cihat yanlısı gruplar arasında çatışmalar başladı.

Mısır bölgede IŞİD'e ve diğer gruplara hava saldırıları düzenledi.

Kasım 2014

Libya Anayasa Mahkemesi Tobruk'taki meclisi yasa dışı ilan etti.

20 Kasım'da BM, Libya'daki Ensar el Şeria'yı kara listeye aldı.

Ocak 2015

Libya'da Trablus ve Tobruk merkezli meclisler arasında, Cenevre'de BM öncülüğünde görüşmeler başladı.

Görüşmeler Trablus'un Tobruk'u şiddete başvurmakla suçlaması nedeniyle ilerlemedi.

Ocak 2015

Ensar el Şeria lideri Muhammed el Zehavi, Hafter güçleriyle girdiği çatışmada öldürüldü.

Libyalı İslamcı grup Ensar'uş Şeria kendini feshetti

Muhammed Zahavi

Şubat 2015

Libya'daki IŞİD yapılanması, Mısırlı Hristiyanları öldürdüğü bir video yayınladı. Mısır bunun üzerinde Libya'da hava saldırıları düzenledi.

Nisan 2015

Trablus meclisi Ömer el Hassi'yi görevden aldı, Hassi bunu kabul etmediğini açıkladı.

IŞİD Sirte'de

Mayıs 2015 

IŞİD Sirte şehrini İslamcı gruplardan tamamen ele geçirdi. Devam eden çatışmalarda IŞİD kontrol alanını genişletti.

Haziran 2015

IŞİD'in üst düzey El Kaide liderlerini öldürmesi sonrası, IŞİD ve Ensar el Şeria arasındaki çatışmalar yoğunlaştı.

Ensar el Şeria, IŞİD'i Derne şehrinden büyük ölçüde çıkardı. IŞİD, Derne'den 2016 yılının Nisan ayında tamamen çekildi.

Suheyrat Anlaşması

Aralık 2015

17 Aralık'ta, Trablus merkezli GUK ve Tobruk merkezli meclis arasında BM öncülüğünde Suheyrat Anlaşması imzalandı ve Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) kuruldu.

Fayiz es Serrac liderliğinde bir başkanlık konseyi oluşturuldu. Serrac, Libya Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı ve Başbakanı sıfatıyla Trablus merkezli yönetimin bir numaralı siyasi ismi oldu.

suheyrat.jpg

Suheyrat Anlaşması'ndan sonra taraflar (Fayiz es Serrac ortada)

Mart 2016

13 Mart'ta ABD ve birçok Avrupa ülkesi UMH'yi Libya'nın meşru hükümeti olarak resmen tanıdı.

Trablus merkezli bir diğer hükümet olan Ulusal Kurtuluş Hükümeti, UMH'nin göreve başlamasıyla istifa etti.

GUK'nin mevcut başbakanı Halife el Gavil Misrata'ya kaçtı. İlerleyen dönemde Gavil'e sadık güçlerle Serrac'a bağlı birlikler arasında kısa süreli bazı çatışmalar yaşanacaktı.

Mayıs 2016

Libya'nın merkez kesiminde bulunan Libya Petrol Tesisleri Muhafızları adlı milis grup Sirte'de IŞİD'e karşı ilerlemeye başladı.

Ağustos 2016 

ABD, Sirte'de IŞİD'e hava saldırıları düzenlemeye başladı.

22 Ağustos'ta Tobruk merkezli temsilciler meclisinde, UMH'yi kabule dair yapılan oylamadan red kararı çıktı. Görüşmelerin sürmesine karar verildi.

Hafter Libya doğusunu kontrole başlıyor

Kasım 2016

Hafter Libya'nın doğusunda askeri bir cunta gibi yapılanmaya başladı. Destek arayışları kapsamında 29 Kasım'da Rusya'ya giderek Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile görüştü.

Sirte IŞİD'den alındı

Aralık 2016

Libya'da UMH güçleri ABD’nin yoğun hava desteğiyle Sirte şehrini IŞİD’den tamamen ele geçirdi.

Ancak bu operasyon sonrasında ABD hava saldırıları nedeniyle şehir geniş çaplı yıkıma uğradı. 

sirte2016.jpg

Sirte'de çatışmalar, Kasım 2016

Ocak 2017

Hafter, Akdeniz'de demirli bir Rus uçak gemisini ziyaret etti. Burada Rus Savunma Bakanı Sergey Şoygu ile görüştü.

Halife Gavil'e bağlı güçler Trablus'ta hükümet binalarını ele geçirme girişimine bulunsa da girişim başarısız oldu.

Mayıs 2017

Başkent Trablus'ta bazı İslam tandanslı silahlı gruplarla UMH güçleri arasında çatışma çıktı.

Ensar el Şeria kendini feshetti

Mayıs 2017

27 Mayıs'ta Ensar el Şeria kendisini feshetme kararı aldı. Grup yayınladığı açıklamada Bingazi’deki tüm devrimci güçler ve şura konseylerine çağrı yaparak birleşik bir cephe oluşturmaya davet etti.

Bu gruptan ayrılan savaşçılar, cihat yanlısı ve El Kaide bağlantılı diğer gruplar içerisinde faaliyet göstermeye devam etti.

Temmuz 2017 

Hafter Bingazi'yi ele geçirdiklerini açıkladı ancak çatışmalar devam etti. 

Temmuz 2017

25 Temmuz'da Serrac ve Hafter Fransa'da devam eden müzakerelerde şartlı ateşkes ve 2018 yılı baharında seçim yapılması konusunda anlaşmaya vardı.

Hafter Sabrata'yı ele geçirdi

Temmuz 2017

30 Temmuz'da Hafter yanlısı milisler Sabrata kentini ele geçirdi.

Eylül 2017 

BM'nin Libya Özel Temsilcisi Gassan Selame, Suheyrat Anlaşması'nın uygulanması için yeni bir eylem planı açıkladı.

Ekim 2017 

2012 yılı Eylül ayında Bingazi'de ABD büyükelçisinin öldürüldüğü saldırıda rolü olduğu ifade edilen Suriye vatandaşı Mustafa el İmam Misrata yakınlarında UMH güçlerince yakalandı.

Hafter Bingazi'yi ele geçirdi

Aralık 2017

28 Aralık tarihinde Hafter liderliğindeki Libya Ulusal Ordusu adlı oluşum, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) başta olmak üzere birçok ülkenin yardımıyla Bingazi'yi cihat yanlısı gruplardan ele geçirdi.

3 yıldan uzun süren kuşatma, hava saldırıları ve çatışmalarda çok sayıda sivil öldü, Hafter güçleri şehre temel ihtiyaç maddelerinin girişine izin vermedi, abluka uygulandı. Cihat yanlıları Derne şehrine çekildi. 

Ocak 2018

Trablus'ta bir hapishaneye baskın düzenleyen milis gruplar nedeniyle kentte çatışmalar çıktı. Yaşanan olaylarda az 20 kişi ölürken, çatışmaların yaşandığı bölgenin yakındaki havalimanında birçok uçak hasar gördü.

Nisan 2018

Hafter'in 11 Nisan'da felç geçirerek hastaneye kaldırıldığı öne sürüldü. Paris'te tedavi altına alındığı belirtilen Hafter, 26 Nisan'da Bingazi'ye döndü.

Mayıs 2018 

Hafter güçleri Derne şehrini cihat yanlılarından ele geçirmek için saldırı başlattı.

29 Mayıs'ta başta Trablus merkezli UMH ve Tobruk merkezli temsilciler meclisi olmak üzere Libyalı taraflar Paris'te Libya'nın geleceğine dair bir toplantı düzenledi. 10 Aralık 2018'de seçim gerçekleştirilmesi kararlaştırıldı.

derne.jpg

Derne'de yaşanan çatışmalardan

Milis güçler Trablus'ta çatışıyor

Ağustos-Eylül 2018

Başta Yedinci Tugay olmak üzere Trablus kırsalı merkezli silahlı gruplar başkente saldırı düzenledi. UMH'ye destek olan, Trablus'un en geniş iki grubu, Trablus Devrimcileri Tugayı ve Navasi grubu saldırıya karşı koydu. Çok sayıda kişi öldü ve yaralandı.

Eylül 2018

IŞİD, 10 Eylül'de Trablus'ta Ulusal Petrol Şirketi'ne saldırı düzenledi.

Eylül 2018

26 Eylül'de UMH BM öncülüğünde, Trablus'ta savaşan grupları uzlaştıracak bir anlaşmaya imza atıldığını açıkladı.

Ekim 2018

Ülkedeki IŞİD yapılanması Libya’nın orta kesimindeki Cufra iline bağlı El Fukaha kasabasında kendini gösterdi. Silahlı gruplar kasabadaki kabile güçleriyle çatışmış ve bölgeyi kısa bir süre kontrollerinde tuttuklarını iddia etmişti.

Palermo görüşmesi ve Türkiye krizi

Kasım 2018

İtalya'nın Palermo kentinde Libya krizi için uluslararası bir toplantı gerçekleştirildi. Toplantıya katılan Türkiye, toplantıdan dışlandığı gerekçesiyle Palermo'yu terk etti.

Aralık 2018

Yerel kabile güçleri ve Libya Petrol Tesisleri Muhafızları, bölgedeki ekonomik şartları gerekçe göstererek Libya güneyindeki Şerare petrol sahasını kapattı.

Aralık 2018

IŞİD, 25 Aralık'ta Trablus'ta Ulusal Petrol Şirketi'ne saldırı düzenledi.

Ocak 2019 

Hafter güçleri Libya güneyinde cihat yanlısı gruplara karşı saldırı başlattı. 

Ocak 2019

Libya'da Yedinci Tugay milisleriyle Trablus Koruma Gücü arasında çatışmalar yaşandı.

Şubat 2019

Hafter güçleri Şerare petrol sahasını UMH'den ele geçirdi.

Şubat 2019

Hafter güçleri Libya güneyindeki Murzuk şehrine saldırı düzenledi, çok sayıda sivil ev ateşe verilirken en az 18 sivil öldürüldü.

Şubat 2019 

28 Şubat'ta Serrac ve Hafter Abu Dabi'de görüştü, seçimlerin gerçekleştirilmesi konusunda anlaşmaya varıldı ancak tarih belirlenmedi.

serrachafter.jpg

Fayiz es Serrac ve Halife Hafter

Mart 2019

Hafter Riyad'da Suudi Arabistan'ın Veliaht Prensi olan ve Gölge Kral olarak anılan Muhammed bin Selman ile görüştü.

Hafter'in Trablus saldırısı

Nisan 2019

4 Nisan'da Halife Hafter, Trablus'u UMH güçlerinden ele geçirmek için saldırı başlattıklarını açıkladı. Trablus güneyinde şiddetli çatışmalar yaşanmaya başladı, 500'den fazla kişi öldü. 14 Nisan'da BM öncülüğünde gerçekleştirilmesi planlanan ulusal kongre iptal edildi. 

Nisan 2019 

ABD 7 Nisan'da güçlerini Libya'dan tamamen çekti.

Nisan 2019

9 Nisan’da IŞİD yeniden ülkenin orta kesimindeki Cufra iline bağlı El Fukaha kasabasına saldırdı ve kasabayı kabile güçlerinden ele geçirdiklerini öne sürdüler. Örgüt bu saldırının “Şam’ın intikamı” olduğunu iddia etti.

Nisan 2019

Halife Hafter’e bağlı güçler uzun süredir hazırlandıkları Trablus saldırısını başlattıklarını açıkladı. Türkiye, Hafter'in saldırdığı Trablus'tan çıkılmayacağını açıkladı. 

Nisan 2019

15 Nisan'da ABD Başkanı Donald Trump ve Hafter telefonda görüştü. Trump, Hafter'in ‘teröre karşı savaştaki’ rolünü tanıdıklarını açıkladı.

Mayıs 2019 

UMH, Fransız şirketi Total de dahil olmak üzere 40 yabancı şirketin faaliyetlerini askıya aldı, ticari lisanslarının süresinin bittiğini ifade etti.

Hişam Aşmavi

Mayıs 2019

Hafter güçleri, Libya'nın doğusundaki Derne kentinde yakalanan El Kaide'nin önemli isimlerinden Hişam Aşmavi'yi Mısır'a teslim etti. Aşmavi, 2020 yılının Mart ayında idam edilecekti.

Hafter El Kaide'nin önemli ismi Aşmavi'yi Mısır'a teslim etti

Hişam Aşmavi

Hafter'e Mısır ve BAE desteği

Haziran 2019

Mısır ve BAE, Libya'da Hafter güçlerine yönelik desteğini daha da yoğunlaştırdı. Rus yapımı Pantsir-S1 Hava Savunma  Sistemleri Hafter'e tedarik edildi.

BAE ve Mısır savaş uçaklarının Hafter'e destek için hava saldırıları düzenlediği belirtildi.

Türkiye'den UMH'ye yardım

Haziran 2019 

Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan, 20 Haziran’da yaptığı açıklamada, Türkiye'nin BM tarafından tanınan Trablus merkezli Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti'ne silah ve askeri ekipman gönderdiğini ifade etti. 

Temmuz 2019 

Hafter güçleri, Trablus yakınlarında bir göçmen merkezine hava saldırısı düzenledi. Göçmenlerin tutulduğu merkezi hedef alan saldırıda en az 40 kişinin öldüğünü, 80 kişinin de yaralandığı açıklandı. 

Temmuz 2019 

Suriye'den Libya'ya Türkiye’nin desteklediği UMH güçleri safında savaşmak üzere muhalif savaşçıların gönderildiği iddiaları ortaya atılmaya başlandı. 

Bayraktar SİHA'lar (Silahlı İnsansız Hava Araçları)

Eylül 2019 

Türk yapımı Bayraktar insansız hava araçları (Bayraktar TB2) UMH güçleri tarafından yoğun olarak kullanılmaya başlandı.

bayraktartb2.jpeg

Ekim 2019

Rusya'da Putin'e yakın isimlerin liderlik ettiği Wagner paralı asker şirketi mensupları Hafter'e desteği yoğunlaştırdı. Çok sayıda Rus paralı asker çatışmalarda öldürüldü.

Türkiye ile UMH'den Akdeniz mutabakatı

Kasım 2019 

Türkiye ile UMH arasında 27 Kasım 2019 tarihinde "Akdeniz’de Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası" imzalandı.

Mutabakat Aralık ayında yürürlüğe girdi. Mutabakat başta Yunanistan olmak üzere Avrupa ülkeleri, ABD, Mısır, BAE, İsrail gibi ülkeler tepki gösterdi.

Erdoğan Almanya'da Libya UMH Başbakanı Serrac ile görüştü

Serrac ve Erdoğan

Aralık 2019

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 9 Aralık'ta yaptığı açıklamada Libya'ya asker gönderilebileceğini söyledi. 

Aralık 2019

UMH, Türkiye ile askeri ve güvenlik iş birliği anlaşmasının onaylandığını açıkladı. Türkiye'nin Libya'ya askeri yardımının önü açılmış oldu.

Türkiye Libya'ya asker gönderiyor

Aralık 2019

Aralık ayı sonunda UMH yetkilileri, Türkiye'den resmi olarak kara, deniz ve havada askeri destek talep ettiklerini açıkladı. 

Aralık 2019 

Libya tezkeresi Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunuldu.

Ocak 2020 

Libya tezkeresi 2 Ocak'ta TBMM'de kabul edildi. Avrupa ülkeleri, Rusya, ABD, İsrail, Hafter, Mısır, BAE gibi taraflar karara tepki gösterdi. 

Ocak 2020

ABD ve Rusya destekli Halife Hafter, Libya'da dış müdahaleye karşı 'cihat ilan ettiğini' açıkladı.

Hafter Sirte'yi ele geçirdi

Ocak 2020 

Sirte, 6 Ocak tarihinde Hafter güçlerince UMH'den ele geçirildi.

Ocak 2020

8 Ocak'ta ilk Türk askeri grubunun Libya'ya gönderildiğine dair raporlar ortaya çıktı.

Ocak 2020

12 Ocak'ta Hafter ile UMH arasında ateşkes ilan edildi. Ateşkes kısa sürede ihlal edildi ve savaş devam etti.

Ocak 2020

Ürdün Kralı Abdullah, Türkiye'yi Libya'ya Suriyeli muhalifleri göndermekle suçladı.

Ocak 2020

Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan, 15 Ocak'ta "Libya'daki meşru hükümetin ayakta kalması ve istikrarı sağlamak için bu ülkeye askerimizi gönderiyoruz. Türkiye'nin güvenliğinin sınırlarının dışında başladığı düşüncesiyle tüm imkanlarımızı seferber etmeyi sürdüreceğiz." şeklinde konuştu. Türkiye'nin Libya'da askeri faaliyetlerinde artış yaşandı.

Ocak 2020

Hafter güçleri Sirte'den Misrata eksenine yönelik ilerleyişe geçti.

Ocak 2020

Türkiye'nin Libya'ya savaş gemisi gönderdiği ifade edildi.

Şubat 2020

Cumhurbaşkanı Erdoğan "Libya'da 2 şehidimiz var." açıklamasında bulundu.

Şubat 2020

Uluslararası görüşmeler ve ateşkes görüşmeleri başarısız olurken çatışmalar şiddet kazandı.

Türkiye’nin desteklediği UMH güçleri ilerliyor

Nisan 2020

Türkiye destekli UMH güçleri 13 Nisan'da Trablus batısında operasyon başlattı. Operasyonda Surman ve Sabrata kontrol altına alındı.

Libya batısında çatışmalar şiddetlenmeye devam etti. UMH Trablus güneyinde Hafter elindeki noktalarda ilerlemeye devam etti.

Nisan 2020

Hafter, Nisan ayı sonunda yaptığı açıklamada Libya'nın tamamını ele geçireceklerini söyledi, Suheyrat Anlaşması'nın geçerliliğini yitirdiğini söyledi.

Nisan 2020

Avrupa Birliği (AB), Birleşmiş Milletlerin (BM) silah ambargosunun denetlenmesi için başlattığı "İrini Operasyonu"nun aktif hale geldiğini duyurdu.

Üye ülkeler İrini Operasyonu konusunda 31 Mart tarihinde mutabakata varmıştı.

Mayıs 2020

7 Mayıs'ta Hafter güçleri Trablus'taki Türk büyükelçiliği yakınlarını roketlerle hedef aldı.

Mayıs 2020

14 Mayıs'ta NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Ulusal Mutabakat Hükümeti'ne destek vermeye hazır olduklarını açıkladı.

Mayıs 2020

16 Mayıs'ta Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Kurmay Başkanı Tümamiral Cihat Yaycı'nın Genelkurmay emrine atanmasına ilişkin karar Resmi Gazete’de yayımlandı.

Tümamiral Yaycı, Libya ile Türkiye arasındaki deniz yetki alanları sınırlandırılması anlaşmasının mimarı olarak biliniyordu.

Vatiyye Üssü UMH'nin elinde

Mayıs 2020

17 Mayıs'ta Türkiye destekli Ulusal Mutabakat Hükümeti güçleri, Hafter'e bağlı unsurların kontrolündeki Vatiyye Askeri Üssü'nü kontrol altına aldı.

Vatiyye Üssü, Batı Libya için kritik bir konumdaydı. Ele geçirilmesinin ardından üssün Türk ordusunca kullanılmaya başlanacağı ifade edildi.

Mayıs 2020

Türk yapımı SİHA'lar, Batı Libya'daki çatışmalarda 9'dan fazla Rus yapımı Pantsir-S1 Hava Savunma Sistemi imha etti.

Libya'da Türkiye destekli UMH güçleri Vatiyye Hava Üssü'nü ele geçirdi

Vatiyye Üssü'nde ele geçirilen bir Pantsir

Rusya'nın Libya hamlesi

Mayıs 2020

Rusya, Mayıs ayı sonunda Halife Hafter'e destek olmak için Libya'ya çok sayıda savaş uçağı gönderdi. En az 14 MiG-29'un Libya'ya gönderildiği ve UMH'ye yönelik saldırılara katıldığı bildirildi.

Mayıs-Haziran 2020

UMH güçleri Trablus genelinde kontrolü sağlarken, Rus paralı askerlerle birlikte Hafter unsurlarının geri çekilmesiyle stratejik öneme sahip Tarhuna'yı 5 Haziran'da ele geçirdi.

6 Haziran’da ise Tarhuna’nın güneyindeli Beni Velid kenti Rus paralı askerler ile Hafter unsurlarının çekilmesiyle UMH kontrolüne geçti.

Güney ve doğu yönlerinde ilerleyiş devam etti. Sirte önlerinde çatışmalar başladı.

10 Haziran’da Rusya’nın bu ülkede konuşlandırdığı MiG-29 tipi savaş uçakları UMH’nin operasyon başlattığı Sirte semalarında sorti yaptı. Bazı yerel kaynaklar uçakların UMH hatlarına saldırı gerçekleştirdiğini öne sürdü.

Haziran 2020

Rusya'nın Esed rejimi kontrolündeki bölgelerden getirdiği Suriyelileri Libya'da Hafter saflarında savaştırdığına dair raporlar ortaya çıktı.

Haziran 2020

Ateşkes görüşmeleri için diplomatik girişimlerin yanı sıra UMH ile Hafter arasındaki çatışmalar da devam etti.

Haziran 2020

5 Haziran'da Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Libya’ya uygulanan silah ambargosu kararını bir yıl daha uzatma kararı aldı.

Haziran 2020

12 Haziran'da Türkiye'nin, bomba imha ekiplerini Libya'ya gönderdiği ifade edildi. Bölgede görev yürüten ekimlerin görüntüleri ajanslarca dünya kamuoyuna servis edildi. 

Türkiye'nin Vatiyye Üssü'ne yerleşeceği ve Misrata'da bir deniz üssü açacağı rapor edildi.

12 Haziran'da TSK, Libya açıklarında 17 uçak, 8 fırkateyn ve korvetin katılımıyla 8 saat süren bir tatbikat yaptı.

Kaynak: Mepa News

twtbanner-001.jpg

İlgili Haberler
Etiketler :
HABERE YORUM KAT
UYARI: Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Mepa News, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Her bir yorum 600 karakterle (boşluklu) sınırlıdır.
2 Yorum